دعاوی کیفری › دیه و ضرر و زیان ناشی از جرم
دعوای درخواست پرداخت دیه از بیت المال
راهنمای دعوای درخواست پرداخت دیه از بیت المال
- تعریف
- این شکایت زمانی مطرح میشود که فردی در اثر جنایت (قتل یا جرح) آسیب دیده یا به قتل رسیده، اما مرتکب (قاتل یا ضارب) شناخته نشده، متواری است، یا به دلیل عدم تمکن مالی و عدم امکان قصاص، دیه باید از بیتالمال پرداخت شود. این نهاد حمایتی برای جلوگیری از تضییع حق مقتول یا مجروح پیش‌بینی شده است. در واقع، دولت در شرایط خاصی که تامین امنیت و پرداخت دیه از طریق فرد عاجز است، مسئولیت پرداخت را بر عهده می‌گیرد. این درخواست پس از طی مراحل قانونی و عدم دسترسی به جانی یا اموال او مطرح می‌گردد.
- خواهان و خوانده
- شاکی (مصدوم یا اولیای دم مقتول) علیه دادستانی کل کشور / وزارت دادگستری (به نمایندگی از بیتالمال).
- ماهیت
- کیفری؛ قابل گذشت یا غیرقابل گذشت (بسته به نوع جنایت اصلی).
- مرجع صالح
- دادگاه کیفری صادرکننده حکم قطعی پرونده اصلی و دادسرا.
- مستندات قانونی
- مواد مربوط به پرداخت دیه از بیتالمال در قانون مجازات اسلامی (نامطمئن).
- مدارک لازم
- حکم قطعی دادگاه کیفری مبنی بر محکومیت متهم یا احراز جنایت، گزارش کلانتری و پزشکی قانونی، مدارک اثبات عدم شناسایی متهم یا اعسار قطعی وی، شناسنامه و کارت ملی اولیای دم یا مصدوم.
- مهلت‌ها
- تابع مرور زمان جرایم تعزیری یا حدود نیست، اما پس از قطعیت حکم دادگاه کیفری و احراز شرایط پرداخت قابل طرح است.
- هزینه
- دعوای کیفری محسوب شده و هزینه دادرسی ثابتی دارد؛ نیازی به پرداخت هزینه دادرسی مالی بر اساس ارزش دیه توسط شاکی نیست.
- مراحل
- ۱. طرح شکایت و رسیدگی به جنایت در دادگاه کیفری و صدور حکم قطعی ۲. تلاش برای شناسایی یا دستگیری متهم یا استیفای دیه ۳. در صورت عدم امکان، درخواست صدور دستور پرداخت از بیتالمال ۴. ارجاع پرونده به واحد اجرای احکام و طی تشریفات اداری جهت پرداخت از سوی وزارت دادگستری.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. بیتالمال تنها در شرایط خاص (مانند عدم شناسایی قاتل پس از تفحص کامل یا عجز مطلق وی) پرداخت را قبول می‌کند. ۲. اشتباه در مراجعه به مرجع صالح (باید به دادگاه صادرکننده حکم نخستین مراجعه شود). ۳. عدم پیگیری دقیق مراحل اداری در وزارت دادگستری. ۴. تصور اینکه بیتالمال جایگزین بیمه است.
نمونهٔ خواسته
تقاضای صدور دستور پرداخت دیه از محل بیتالمال با توجه به عدم شناسایی مرتکب / عدم دسترسی به متهم و ثبوت جنایت.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا برای پرداخت دیه از بیتالمال نیاز به معرفی قاتل است؟
خیر، اتفاقاً زمانی از بیتالمال پرداخت میشود که قاتل شناسایی نشده یا دسترسی به او ممکن نباشد.
مرجع پرداختکننده دیه کجای دولت است؟
وزارت دادگستری از محل بودجه مصوب مربوط به بیتالمال.
آیا دیه منافع و جنین هم از بیتالمال پرداخت میشود؟
بستگی به احراز شرایط قانونی و نظر دادگاه دارد.
مهلت قانونی برای ثبت این درخواست چقدر است؟
مهلت خاصی تعیین نشده، اما پس از قطعیت حکم جنایت قابل طرح است.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع دریافت دیه و جبران ضرر و زیان ناشی از جرم در حقوق ایران
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 47
درخواست دیه از مقصر متوفی
عینِ عبارت · درخواست درخواست دیه از مقصر متوفی خ.…
مشابه · مال …هیات عالی با استناد به ماده 474 قانون مجازات اسلامی، اعلام کرد که در صورت فوت قاتل، دیه باید از مال او یا از بیتالمال پرداخت شود و بنابراین پرونده باید به دادگاه ارسال گردد. همچنین، نظر اکثری…
نظریه مشورتی شماره 7/99/608 مورخ 1399/06/10
عینِ عبارت · درخواست …ت عمدی صرفنظر از اینکه قابلیت قصاص باشد یا خیر، به علت مرگ یا فرار مرتکب، دسترسی به وی ممکن نباشد، با درخواست صاحب حق، دیه جنایت از اموال مرتکب؛…
مشابه · مال …خ. م.: موضوع استعلام درباره امکان پرداخت دیه در جنایت عمدی در شرایطی است که متهم فوت کرده و مالی برای پرداخت دیه وجود ندارد.…
عینِ عبارت · درخواست …ی صرفنظر از اینکه قابلیت قصاص باشد یا خیر، به علت مرگ یا فرار مرتکب، دسترسی به وی ممکن نباشد، با درخواست صاحب حق، دیه جنایت از اموال مرتکب؛…
مشابه · مال …صدماتی مانند حارصه، دامیه، خردشدگی استخوان که امکان قصاص وجود ندارد ایجاد شود و متهم فوت کند و مال و اموالی جهت استیفای دیه از محل آن نداشته باشد، آیا امکان پرداخت دیه از بیت المال وجود دارد؟…
نظریه مشورتی شماره 7/95/2855 مورخ 1395/11/06
عینِ عبارت · درخواست …همچنین، اگر قاضی نتواند دیه را از اموال محکوم دریافت کند، پرداخت دیه از بیت المال به درخواست اولیای دم یا مصدوم بلااشکال است.…
مشابه · مال …اس ماده 474، هیچ شرط خاصی برای تابعیت مرتکب ذکر نشده و در صورت عدم دسترسی به مرتکب، دیه از بیت المال پرداخت میشود.…
عینِ عبارت · درخواست خ. م.: در تاریخ 17 مهر 1395، دادگاه بدوی به درخواست اولیاء دم متوفی، نسبت به پرداخت دیه ناشی از انفجار حادثه‌ای که در تاریخ 27 اسفند 1393 رخ داد…
مشابه · مال …474 و 475 قانون مجازات اسلامی و ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، درخواست دیه از بیتالمال را به دلیل عدم کفایت دارایی متوفی مطرح نمود.…
عینِ عبارت · درخواست در خصوص درخواست آقای ح.…
مشابه · مال …در خصوص درخواست آقای ح. م. به وکالت از اولیاء دم مرحوم ط. م. و نیز خانم م. س. به طرفیت بیت المال به خواسته پرداخت دیه از بیت المال به جهت عدم کفایت دارائی مرحوم الف. خ. ، بدین توضیح که وکیل م…
رأی دادگاه بدوی
عینِ عبارت · درخواست …، ح. ع. ح. ک. و خانم ها م. و ف. و س. و ن. همگی ح. ک. و اقای م. ح. فرزند ح. ع. در تاریخ ۱۵/ ۰۷/ ۱۴۰۰ درخواستی به خواسته الزام خواندگان به پرداخت ۱- یک فقره دیه زن مسلمان ( دیه مرحومه خانم … ر. فرز…
مشابه · مال …لذا وفق قانونی می بایست دیه قتل از اموال ایشان پرداخت گردد. در صورت نداشتن مال و اموال می بایست عاقله ایشان نسبت به پرداخت دیه اقدام نمایند در غیر اینصورت می بایست دی…
عینِ عبارت · درخواست …ت. ب. جنون وی قرار موقوفی تعقیب صادر گردیده لیکن ب. ت. ب. درخواست پرداخت دیه توسط بیت المال از سوی ورثه ی متوفی ، پرونده در راستای اعمال تبصره ۱ ماده ۸۵ قانون…
مشابه · مال …ت. ب. جنون وی قرار موقوفی تعقیب صادر گردیده لیکن ب. ت. ب. درخواست پرداخت دیه توسط بیت المال از سوی ورثه ی متوفی ، پرونده در راستای اعمال تبصره ۱ ماده ۸۵ قانون ایین دادرسی کیفری و ب. ت.…
نظریه مشورتی شماره 7/92/2269 مورخ 1392/11/29
عینِ عبارت · درخواست …ته باشند قاتل یا قاتلین را شناسائی نمایند وعرفاً هر آنچه را لازم بوده انجام داده باشند، درچنین حالتی با درخواست اولیاء دم به پرداخت دیه از بیت المال، پرونده را بدون صدور قرار مجرمیّت وکیفرخواست به…
مشابه · مال …اگر درسالهای قبل حکم تقسیط دیهای صادر شده آیا مابقی اقساط درسالهای بعد ازصدور رای تقسیط به نرخ یومالاداء بایدتوسط اجرای احکام وصول گردد؟…
عینِ عبارت · درخواست …وف صادره از شعبه *که دادنامه غیابی در تاریخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۴ با پیام الکترونیکی به سازمان *ابلاغ فلذا درخواست واخواهی ظرف مدت بیست روز به شعبه *مطابق ماده ۴۰۶ قانون ایین دادرسی کیفری تقدیم شده به دادگاه…
مشابه · مال …اولیای دم هر دو مرحوم حین رسیدگی در دادسرا در مرحله تحقیقات مقدماتی تقاضای دریافت دیه از بیت المال را نموده اند و گواهی انحصار وراثت مرحومین مذکور ضمیمه پرونده گردیده با عنایت به اینکه اولیای د…
نحوه پرداخت دیه و مرجع اتخاذ تصمیم در خصوص پرونده های جنایت عمدی بدون شناسایی مرتکب جنایت
عینِ عبارت · درخواست …به وی ممکن نیست قانونگذار در ماده 435 قانون مجازات اسلامی ترتیباتی را مقرر نموده است از جمله اینکه با درخواست صاحب حق دیه از اموال مرتکب پرداخت گردد، در خصوص قتل عمد اگر مرتکب مال نداشته باشد از ام…
مشابه · مال …نموده است از جمله اینکه با درخواست صاحب حق دیه از اموال مرتکب پرداخت گردد، در خصوص قتل عمد اگر مرتکب مال نداشته باشد از اموال عاقله قابل دریافت خواهد بود و در صورت نبود عاقله یا عدم دسترسی و ی…
عینِ عبارت · درخواست …وای مطالبه دیه از صندوق بیت المال وزارت دادگستری (که مرکز آن در تهران است)، آراء مختلف صادر شده، درخواست طرح موضوع را در هیات عمومی دیوان عالی کشور نموده است که گزارش امر به شرح آتی تقدیم میشود:…
مشابه · مال …ورخ 1404/03/20 هیات عمومی دیوان عالی کشور | مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای مطالبه دیه از بیتالمال خ.…
عینِ عبارت · درخواست …مطالبه دیه از صندوق بیت المال وزارت دادگستری (که مرکز آن در تهران است)، آراء مختلف صادر شده، درخواست طرح موضوع را در هیات عمومی دیوان عالی کشور نموده است که گزارش امر به شرح آتی تقدیم می شود : ال…
مشابه · مال …دهم و سیزدهم دیوان عالی کشور در خصوص مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای مطالبه دیه از صندوق بیت المال وزارت دادگستری (که مرکز آن در تهران است)، آراء مختلف صادر شده، درخواست طرح موضوع را در هیات عمو…
عینِ عبارت · درخواست …گفت: از فرزندت حسن می‌پرسم. فاصله بین آسمان و زمین به‌اندازه درخواست یک ستمدیده و یک چشم به هم زدن است و هر کس غیر این گوید، دروغ است. فاصله بین مشرق و مغرب، به…
مشابه · مال …» بنابراین آن دو را آزاد سازید و دیه مقتول را از بیت المال پرداخت کنید.…
نظریه مشورتی شماره 7/98/1498 مورخ 1398/10/17
عینِ عبارت · درخواست …مستنبط از ماده 2 قانون آیین دادرسی در امور مدنی شخص ذی‌نفع باید مطابق اصول و موازین قضایی طرح دعوا و درخواست رسیدگی و دادگاه پس از رسیدگی مبادرت به اتخاذ تصمیم نماید. لذا در فرض پرسش دادستان یا ری…
مشابه · مال …اسب ها توسط افراد حاضر در صحنه رویت می گردند ولی از محل تاخته و شناسایی نمی گردند طبق نظریه افسر مالک مجهول الهویه اسب ها به علت رها نمودن اسب ها در جاده مقصر بوده است فردی به عنوان مالک اسب ه…
عینِ عبارت · درخواست …لیل اشتباه قاضی در پرونده قبلی، خسارت وارده به وی مشخص شده و بر اساس نظریات کارشناسی و نرخ تورم، درخواست جبران خسارت از دولت را دارد.…
مشابه · مال …خ. م.: موضوع این پرونده، دعوای مطالبه خسارت ناشی از اشتباه قاضی است که به طرفیت صندوق بیتالمال دولت جمهوری اسلامی ایران مطرح گردیده است.…
عینِ عبارت · درخواست پرداخت دیه از بیت المال …مطالبه خسارت حق‌الوکاله درخواست صدور اجراییه چک غیرمالی 389 مطالبه ارش مالی 391 مطالبه وجه چک مالی 1201 ابطال چک مالی 1202 استرداد لاشه چک مالی 1203 رد ترکه غیرمالی 1213 درخوا…
مشابه · مال عنوان مالی/غیرمالی کد مطالبه خسارت مالی 2 الزام به تنظیم سند خودرو مالی 3 الزام به تنظیم سند رسمی مل…
استفتائات فقهی- قضایی
عینِ عبارت · درخواست …هـ ) ادامه حبس قاتل پس از مصالحه بر دیه و اشتغال ذمه او به دیه و عدم تکمن او از ادای آن ، جایز نیست؛ گرچه برای ولی دم درخواست ضامن از قاتل جایز است.…
مشابه · مال …ی توان وی را تا زمان اجرای حکم – هر چند در مدت زمان طولانی – در حبس نگه داشت؟ الف) اولیای دم به دلیل فقر مالی یا دلایل دیگر از پرداخت فاضل دیه خودداری می‌کنند.…
عینِ عبارت · درخواست …لیکن اقرار سفیه به ارتکاب، جنایتى که موجب ثبوت دیه بر او یا عاقله او مى‌شود، پذیرفته نیست.…
مشابه · مال …مانند نمازهاى روزانه، حج در صورت استطاعت ، زکات و خمس ، بر سفیه نیز واجب است. البته در تکالیف مالى به، جاى سفیه، مال را ولىّ او از طرف وى پرداخت مى‌کند؛…
عینِ عبارت · درخواست …الف- هفت سال در محکومیت به مجازات‌‌‌‌های سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی ب- سه سال در محکومیت به قطع عضو، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنی علی…
مشابه · مال …انین جزایی ایران درباره کلیه اشخاصی که در قلمرو حاکمیت زمینی، دریایی و هوایی جمهوری اسلامی ایران مرتکب جرم شوند اعمال میشود مگر آن که به موجب قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد. ماده ۴ -…
قانون مجازات اسلامی
عینِ عبارت · درخواست …تبصره 1- در غیر موارد فوق، مراتب محکومیت در پیشینه کیفری محکوم درج میشود لکن در گواهی‌های صادره از مراجع ذیربط منعکس نمی‌گردد مگر به درخواست…
مشابه · مال …یی ایران درباره کلیه اشخاصی که در قلمرو حاکمیت زمینی، دریایی و هوایی جمهوری اسلامی ایران مرتکب جرم شوند اعمال میشود مگر آنکه به موجب قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد. ماده 4 هر گاه قسمتی از ج…
عینِ عبارت · درخواست …گاه می‌تواند از تصمیم آنان راجع به اشیا و اموال مذکور دراین ماده شکایت خود را طبق مقررات در دادگاه‌های جزایی تعقیب و درخواست تجدید نظر نماید.…
مشابه · مال …ون مجازات اسلامی راجع است به تعیین انواع جرائم و مجازات و اقدامات تامینی و تربیتی که درباره مجرم اعمال میشود.…
عینِ عبارت · درخواست …درصورتی که متهم حاضر به مصالحه و پرداخت دیه باشد. مستندا به ماده ۳۵۶ قانون مجازات اسلامی اخذ دیه درخواست می شود.…
مشابه · مال …محتویات داخل صندوق خودرو شامل دستکاه جوش، مینی فرز و اچارو غیره نیز تفهیم گردیده است. اقای ح. ش. به عنوان مال خر احضار و اتهام خرید اموال مسروقه به وی تفهیم گردیده و وقرار وثیقه برای ایشان صاد…
اطفال و قوانین کیفری
عینِ عبارت · درخواست …اگر کودکی دارای اموالی باشد، زیان دیده از جرم می بایستی جبران خسارت را از دادگاه درخواست نماید و پس از صدور حکم، ولی قهری و در صورت نداشتن ول…
مشابه · مال …ص صلاح و فساد و خیر و شر را نمی دهد و خوب و بد را از هم باز نمی شناسد. 2- کودک ممیز و آن کسی است که به طور اجمال از دادوستدها و خرید و فروش ها و معاملات سردر بیاورد؛ به نحوی که بتواند درک کند.…
عینِ عبارت · درخواست …ع. ج. و خانم ف. ج. ب. ش. د. تقدیمی به طرفیت ورثه مرحوم گ. ا.…
مشابه · مال …پرونده برای رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و در اولین جلسه رسیدگی در مورخ ۹۶/۳/۱ وکیل خ.…
عینِ عبارت · درخواست …که برادرش ( مقتول ) در این مدت به وی تجاوز کرده است. بعدا وی با فردی بنام ا. ر. در روستا دوست شده و جریان را به او تعریف نموده و درخواست کرده که برادرش را به قتل برساند و ا. هم با دوستش…
مشابه · مال …ر. در سال ۱۳۹۲ جهت سرقت از زرگری اقای ب. س. در *که بردن مال ناموفق بوده اما قصد متهمین در این اقدام جهت سلب امنیت و ایجاد رعب وحشت م. ب.. و معاونت در محار…
عینِ عبارت · درخواست …رار گرفته و از سوی دیگر بر مبنای ماده 59 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، درخواست و یا دریافت وجه مازاد بر عوارض قانونی در هنگام صدور پروانه یا بعد از صدور پروانه توسط شهرد…
مشابه · مال …ورد تأکید قرار گرفته و از سوی دیگر بر مبنای ماده 59 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، درخواست و یا دریافت وجه مازاد بر عوارض قانونی در هنگام صدور پروانه یا بعد از صدور پ…
عینِ عبارت · درخواست …بق گزارش رئیس محترم شعبه چهل و سوم دیوان عالی کشور در مورد ابطال عملیات اجرایی در پرونده‌های اجرایی ادار ۀ ثبت که با درخواست رفع توقیف همراه می‌باشند از سوی این شعبه و شعبه سوم دیوان عالی کشور آراء…
مشابه · مال …کانتینر شماره شهربانی 25ـ734ع16 را توقیف نموده در حالی که خودرو مزبور در مورخه 89/12/12 به موکل واگذار شده است و او مالک است.…
عینِ عبارت · درخواست …نّی و آموزشی به صورت مستقیم توسط شهرداری ها (سازمان ها و شرکت های موضوع ماده 54 و 84 قانون شهرداری) و به درخواست متقاضی/ مؤدّی پیش بینی شده و این درحالی است که مصوبه مورد شکایت منصرف از عناوین دستو…
مشابه · مال رأی شماره 3157584 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع «با اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 نسبت به رأی شماره 140431390001399939 مورخ 1404/6…
عینِ عبارت · درخواست …ای اسلامی شهر است اما بر مبنای ماده 59 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، درخواست و یا دریافت وجه مازاد بر عوارض قانونی در هنگام صدور پروانه یا بعد از صدور پروانه ممنوع اعلام…
مشابه · مال …یارات شوراهای اسلامی شهر است اما بر مبنای ماده 59 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، درخواست و یا دریافت وجه مازاد بر عوارض قانونی در هنگام صدور پروانه یا بعد از صدور پرو…