دعاوی خانواده › دعاوی خانواده › شروط ضمن عقد نکاح
دعوای اعلام بطلان شرط ضمن عقد نکاح
راهنمای دعوای اعلام بطلان شرط ضمن عقد نکاح
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که یکی از زوجین مدعی باشد یکی از شروط درج شده در سند ازدواج (ضمن عقد نکاح)، به دلیل مخالف بودن با مقتضای ذات عقد، شرع یا قانون، باطل و بی‌اعتبار است. هدف از این دعوا، صدور حکم قضایی مبنی بر بطلان آن شرط خاص بدون بر هم خوردن اصل عقد نکاح است. شروط خلاف مقتضای ذات یا نامشروع طبق قانون مدنی باطل هستند ولی مبطل عقد نیستند.
- خواهان و خوانده
- خواهان: یکی از زوجین (شوهر یا زوجه که شرط به زیان اوست) / خوانده: طرف دیگر عقد نکاح (زوج یا زوجه).
- ماهیت
- غیرمالی، ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه خانواده محل اقامت خوانده.
- مستندات قانونی
- مواد ۱۰، ۲۳۲، ۲۳۳ و ۱۱۱۹ قانون مدنی.
- مدارک لازم
- اصل سند نکاحیه (عقدنامه)، کارت ملی و شناسنامه خواهان، استناد به متن دقیق شرط مندرج در سند ازدواج.
- مهلت‌ها
- مرور زمان ندارد؛ در طول دوران زوجیت قابل طرح است.
- هزینه
- معادل دعاوی غیرمالی مطابق تعرفه قانونی خدمات قضایی.
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست و ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ۲. ارجاع به دادگاه خانواده و تعیین وقت رسیدگی ۳. حضور در جلسه دادگاه و ارائه دفاعیات حقوقی ۴. صدور رای ۵. تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان ۶. اجرای حکم.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه در تصور اینکه بطلان شرط باعث بطلان کل عقد نکاح میشود. ۲. عدم تفکیک بین شرط خلاف شرع و شرط نامقدور. ۳. طرح دعوا در مرجع صالح غیر از دادگاه خانواده. ۴. استناد نادرست به مواد قانونی غیرمرتبط.
نمونهٔ خواسته
اعلام بطلان شرط ضمن عقد نکاح موضوع بند […] سند رسمی ازدواج شماره […] مورخ […] تنظیمی در دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره […] حوزه […] به دلیل مخالفت با قانون/شرع.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا با بطلان شرط ضمن عقد، کل عقد ازدواج باطل میشود؟
خیر، طبق قانون مدنی شرط باطل مبطل عقد نیست و فقط خود شرط از بین می‌رود.
آیا برای این دعوا نیاز به وکیل است؟
خیر، ولی با توجه به پیچیدگیهای حقوقی شروط ضمن عقد، داشتن وکیل متخصص توصیه میشود.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده.
آیا هزینه دادرسی این دعوا مالی است؟
خیر، غیرمالی محسوب میشود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع شروط ضمن عقد نکاح؛ حقوق مالی و غیرمالی زوجین در حقوق ایران
- جرم: ثبت ازدواج یا موجبات انحلال نکاح یا اعلام بطلان نکاح یا طلاق بدون اخذ مجوزهای قانونی
- جرم: عدم ثبت نکاح (خودداری مرد از ثبت ازدواج دائم یا طلاق یا فسخ نکاح یا رجوع ظرف یک ماه یا نکاح موقت در موارد الزامی است یا انفساخ نکاح یا بطلان نکاح یا بطلان طلاق در دفاتر رسمی)
- نمونهمتن: لایحه تبادل، در مرحله تجدیدنظرخواهی ، شرط ضمن عقد
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
نظریه مشورتی شماره 7/1401/501 مورخ 1401/06/02
عینِ عبارت · اعلام …در این خصوص، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که: اولاً، ب.…
مشابه · باطل …ت. ب. آمره بودن قواعد ارث، شرط ارث‌برداری در نکاح موقت باطل و فاقد اثر شرعی و قانونی است.…
عینِ عبارت · اعلام …با عنایت به تفاوت دیدگاههای موجود، خواهشمند است نظر خود را در این خصوص اعلام فرمایید.…
مشابه · باطل …الف- عدهای به استناد به قول مشهور فقها و فتوای امام خمینی )ره( در تحریرالوسیله؛ شرط را باطل و فاقد اثر از جمله از حیث ایجاد مسؤولیت به ثبت نکاح، میدانند.…
اعتبار شرط توارث در ضمن نکاح موقت
عینِ عبارت · اعلام …بنابراین، شرط توارث در این نوع نکاح مغایر با مقررات آمره و نظم عمومی است. به همین دلیل، هیات عالی اعلام کرد که شرط توارث در نکاح موقت باطل است و این نظر مورد تایید قرار گرفت. نظر اتفاقی نیز بر ای…
مشابه · باطل …به همین دلیل، هیات عالی اعلام کرد که شرط توارث در نکاح موقت باطل است و این نظر مورد تایید قرار گرفت.…
وضعیت شرط فاقد موضوع در ضمن‌عقد نکاح
عینِ عبارت · اعلام …هیات عالی بر اساس بند 3 ماده 190 قانون مدنی اعلام کرد که شرط مندرج در ضمن عقد نکاح باطل است و بنابراین دعوای زوجه قابل استماع نیست. <br>در نظر…
مشابه · باطل …هیات عالی بر اساس بند 3 ماده 190 قانون مدنی اعلام کرد که شرط مندرج در ضمن عقد نکاح باطل است و بنابراین دعوای زوجه قابل استماع نیست.…
عینِ عبارت · اعلام …اق تقدیم نموده و سبب استفاده از حق طلاق را رفتار ناشایست زوج در قبال زوجه در طول زندگی مشترک اعلام کرده اند؛…
مشابه · باطل ….. تهران فاقد موضوعیت و وجاهت قانونی بوده، نتیجتاً نکاح اخیر و شروط و آثار آن باطل و بلا اثر تلقی می شود و دادگاه مستنداً به مواد 1062 و 1120 قانون مدنی با اعلام بطلان نکاح رسمی مو…
عینِ عبارت · اعلام …ر طلاق تقدیم نموده و سبب استفاده از حق طلاق را رفتار ناشایست زوج در قبال زوجه در طول زندگی مشترک اعلام کرده اند؛…
مشابه · باطل …دادگاه با استناد به مواد 1062 و 1120 قانون مدنی، نکاح رسمی را باطل و نکاح غیررسمی را تنفیذ کرد و به این ترتیب، زوجه را مستحق مهریه ندانسته و درخواست طلاق را به…
مفهوم شرط و اقسام آن
عینِ عبارت · اعلام …م تشکیل و ایجاد ماهیت حقوقی یا اثر حقوقی مورد انتظار متعاقدین یا موقع می‌باشد.[۱][۲][۳][۴] منابع ١↑ رسیدگی به دعوی اعلام بطلان و فسخ معامله اموال منقول.…
مشابه · باطل …انند اینکه در عقد بیع، تحویل کالا در مکان خاصی شرط شود یا در ضمن عقد نکاح، حق اشتغال زوجه شرط شود.[٧] ▪شرط باطل، شرط مبطل شرط به سه قسم منقسم است.…
عینِ عبارت · اعلام …ب. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است داوران زوجین معرفی شده اند نظریه داوران اعلام شده است.…
مشابه · باطل …ن نمی تواند صاحب حق شناخته شود شرط مذکور خلاف مقتضای عقد است لذا این متن درج شده در سند ازدواج باطل م.…
عینِ عبارت · اعلام …ین رای تجدیدنظرخواهی نمود و دادگاه تجدیدنظر با استناد به ماده 1133 قانون مدنی، شرط مذکور را باطل اعلام کرده و رای بدوی را نقض کرد.…
مشابه · باطل باطل بودن واگذاری حق طلاق به زوجه خ.…
نظریه 7/97/3332 — 1398/07/10
عینِ عبارت · اعلام …شماره ثبت وارده 3332 مورخ ، 1397/12/19 نظریه مشورتی کمیسیون قوانین مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: در فرض سوال که به عنوان مهریه بخشی از منزل مسکونی مانند دو دانگ آن هر زمان که زوج خر…
مشابه · باطل …هول، نامعین و غیر موجود است، قانونی و صحیح است و یا آن که به سبب تعهد بر امری مجهول و غیرمعلوم، باطل است؟…
عینِ عبارت · اعلام …حقق شرط مذکور اشاره دارد و ادعا می‌کند که مصرف مواد مخدر نداشته و آمادگی خود را برای بررسی بیشتر اعلام کرده است.…
مشابه · باطل …جدیدنظر به نقض حکم بدوی پرداخته و دعوی طلاق را به دلیل عدم احراز تخلف خوانده از شرط ضمن عقد نکاح باطل اعلام کرده است.…
عینِ عبارت · اعلام …دادگاه بدوی با صدور رای، دعوی را باطل اعلام کرد.…
مشابه · باطل …دادگاه بدوی با صدور رای، دعوی را باطل اعلام کرد.…
عینِ عبارت · اعلام …دخواست فرجام‌خواهی به دیوان عالی کشور، خواستار نقض رای صادره گردید. دیوان عالی کشور پس از بررسی، اعلام کرد که ایراد موجهی به رای دادگاه بدوی وجود ندارد و رای صادره مطابق با موازین قانونی و شرعی ا…
مشابه · باطل …بدوی حکم به بطلان دعوی صادر کرد و استدلال نمود که حق طلاق از حقوق مرد است و شرط واگذاری آن به زن باطل م.…
عینِ عبارت · اعلام …در مرحله نخست، دادگاه به دلیل عدم اثبات تخلف زوج از شرط ضمن عقد نکاح، دعوی طلاق را باطل اعلام کرده که این رای در مرحله تجدیدنظر نیز تایید گردیده است.…
مشابه · باطل …در مرحله نخست، دادگاه به دلیل عدم اثبات تخلف زوج از شرط ضمن عقد نکاح، دعوی طلاق را باطل اعلام کرده که این رای در مرحله تجدیدنظر نیز تایید گردیده است. زوجه پس از آن به رای صادره در…
نظریه مشورتی شماره 7/97/2459 مورخ 1397/12/19
عینِ عبارت · اعلام …اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه مشورتی خود اعلام کرده است که بر اساس ماده 1121 قانون مدنی، عقد نکاحی که توسط شخص مجنون در حالت جنون منعقد شود…
مشابه · باطل …ام کرده است که بر اساس ماده 1121 قانون مدنی، عقد نکاحی که توسط شخص مجنون در حالت جنون منعقد شود، باطل است.…
اختیار زوجه برتعیین محل سکونت
عینِ عبارت · اعلام …به شرط ضمن عقد ازدواج، که به او اختیار تعیین محل سکونت را تفویض کرده است (ماده 1114 قانون مدنی)، اعلام آمادگی خود را برای تمکین در محلات دیگر اعلام نمود.…
جواز وکالت مطلق زوج به زوجه در طلاق دادن خود
عینِ عبارت · اعلام …ه دادگاه خانواده صلاحیت‌دار مراجعه و تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش معمول شود. با این ترتیب، نظر اقلیت اعلام شده مورد تأیید است.…
مشابه · باطل …از سوی دیگر، نظر اکثریت بر این باور بود که این شرط باطل است و با مقتضای عقد نکاح و ریاست شوهر بر خانواده در تضاد است و به حدیث «الطلاق بید من اخذ با…
شرط
عینِ عبارت · اعلام …ادامه مطلب را با لمس instant view ببینید. پی نوشت شرط خلاف مقتضای ذات عقد در حقوق ایران از ابتدا باطل و یا مبطل عقد اعلام شده است؛…
مشابه · باطل …حت، بطلان، نفوذ و عدم نفوذ عقد، موجب صحت یا بطلان و عدم نفوذ یا نفوذ شرط میشود. لذا اگر ثابت شود که تعهد اصلی باطل بوده است؛…
عینِ عبارت · اعلام …م. ب. عدم وجود موانع ازدواج دائم را رد کرد. بنابراین، رای دادگاه بدوی تایید و قطعی اعلام گردید.…
مشابه · باطل …ار آزادی مندرج در عقدنامه ازدواج موقت است، نه پانصد سکه بهار آزادی مندرج در شرط ضمن عقد، و این ادعا باطل است.…
عینِ عبارت · اعلام …با استناد به عدم دلالت گواهی پزشکی بر عقیمی زوج و شرایط ضمن عقد، رای اولیه را نقض و دعوی را باطل اعلام کرد.…
مشابه · باطل …دنظر با استناد به عدم دلالت گواهی پزشکی بر عقیمی زوج و شرایط ضمن عقد، رای اولیه را نقض و دعوی را باطل اعلام کرد.…
رای تکراری
عینِ عبارت · اعلام …جدیدنظرخواهی اقدام نمود و در تاریخ 27 مرداد 1394، دادگاه تجدیدنظر رای بدوی را نقض و دعوی را باطل اعلام کرد.…
مشابه · باطل …به تجدیدنظرخواهی اقدام نمود و در تاریخ 27 مرداد 1394، دادگاه تجدیدنظر رای بدوی را نقض و دعوی را باطل اعلام کرد.…
عینِ عبارت · اعلام …و پس از مشاوره و تبادل نظر و حصول توافق ، ختم رسیدگی را اعلام و با استعانت از خداوند متعال به شرح اتی اصدار رای می کند: * رای دادگاه تجدیدنظر * در خصوص ت…
عینِ عبارت · اعلام …و پس از مشاوره و تبادل نظر و حصول توافق، ختم رسیدگی را اعلام و با استعانت از خداوند متعال به شرح اتی اصدار رای می کند: * رای دادگاه تجدیدنظر * در خصو…
عینِ عبارت · اعلام …لذا صرفاً دریافت خسارت به‌نوعی امکان‌پذیر است که البته در این رابطه نیز نظر مخالف اعلام شده است که مطالبه خسارت ب.…
مشابه · باطل …<br>5) زن حق مطالبه ارشالبکاره را دارد. <br>نظر اکثریت نیز بر این اساس بود که شرط عدم مواقعه باطل است اما این باطل بودن، عقد را باطل نمی‌کند و زنا محقق نمی‌شود. نظر اقلیت، باطل بودن شرط عدم…
عینِ عبارت · اعلام …قانونی به این رای اعتراض نمود و دادگاه تجدیدنظر در تاریخ 18 دی 1398، دادنامه بدوی را تایید کرد و اعلام نمود که ایرادی به رای بدوی وارد نیست.…
عینِ عبارت · اعلام …اما دادگاه با استناد به ماده 1257 قانون مدنی، اعلام کرد که عدم بکارت به عنوان عیب فسخ شناخته نمی‌شود و حق فسخ تنها در صورتی برای زوج ایجاد می‌شو…
عینِ عبارت · اعلام …ادگاه بدوی با استناد به مواد 1131 و 190 قانون مدنی، دعوی را به دلیل عدم ارائه مستندات لازم و عدم اعلام فوری حق فسخ، غیرقابل استماع اعلام و قرار عدم استماع صادر کرد. این رای در مرحله تجدیدنظر نیز…
مشابه · باطل …عوی رد شده و نه احراز نشدن سبب فسخ) 2 - اگر عقد نکاح زوج به جهت جنون وی و عدم حضور نماینده دادستان باطل باشد؛…
عینِ عبارت · اعلام …خ. م.: در تاریخ 26 آذر 1393، دیوان عالی کشور نسبت به موضوع بطلان عقد ازدواج صادره، رای خود را اعلام نمود.…
عینِ عبارت · اعلام …ه داده باشد یا زوجه قبل از ازدواج به شغلی مشغول بوده و زوج موافقت خ. ر. ب. ادامه کار به او اعلام نموده باشد دیگر نمی تواند پس از ازدواج از اشتغال زوجه ممانعت به عمل آورد زیرا شوهر قبل از ازدواج ب…
مشابه · باطل …بنابراین این گونه شرط را باید یک شرط نامشروع و باطل تلقی کرد.…
عینِ عبارت · اعلام …فقه و عدم پرداخت ان در زمان تقدیم دادخواست طلاق مورخ 1399/07/01 علی رغم صدور اجراییه و صدور حکم جلب اعلام نموده است.…