دعاوی کیفری › انتخابات و همهپرسی
دعوای استفاده نامزدهای ریاست جمهوری از وسایل و امکانات دولتی و عمومی
راهنمای دعوای استفاده نامزدهای ریاست جمهوری از وسایل و امکانات دولتی و عمومی
- تعریف
- این جرم زمانی محقق میشود که نامزد انتخابات ریاستجمهوری، شخصاً یا از طریق ستاد خود، از امکانات، بودجه، وسایل نقلیه، یا نیروی انسانی متعلق به دستگاههای دولتی و عمومی برای تبلیغات انتخاباتی استفاده کند. هدف از این جرم، حفظ اصل بیطرفی دستگاههای حاکمیتی و جلوگیری از نابرابری در رقابتهای انتخاباتی است. این اقدام نقض صریح قانون انتخابات ریاستجمهوری محسوب شده و جرمانگاری شده است. شاکی و مشتکیعنه: شاکی میتواند هر شهروند، هیئتهای اجرایی یا نظارت باشد؛ مشتکیعنه نامزد ریاستجمهوری یا مسئول ستاد اوست.
- خواهان و خوانده
- اعلامکنندهٔ جرم یا شاکیِ دارای زیان مستقیم، علیه نامزد ریاستجمهوریِ استفادهکننده از وسایل و امکانات دولتی یا عمومی در تبلیغات انتخاباتی؛ تعقیب جنبهٔ عمومی جرم با دادستان است.
- ماهیت
- کیفری؛ غیرقابل گذشت (به دلیل تضییع حقوق عمومی).
- مرجع صالح
- دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم (صلاحیت محلی).
- مستندات قانونی
- قانون انتخابات ریاستجمهوری اسلامی ایران (ماده ۶۸).
- مدارک لازم
- مستندات استفاده از امکانات (عکس، فیلم، صورتجلسه، شهادت شهود، گزارش بازرسان).
- مهلتها
- مرور زمان تعقیب مطابق قانون مجازات اسلامی؛ مهلت اعتراض به قرارها ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ.
- هزینه
- هزینه دادرسی کیفری (طبق تعرفه خدمات قضایی).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی ۳. ارجاع به دادسرا ۴. تحقیقات مقدماتی ۵. صدور قرار جلب به دادرسی یا منع تعقیب ۶. صدور کیفرخواست ۷. رسیدگی در دادگاه کیفری.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم جمعآوری ادله کافی در زمان وقوع جرم. ۲. اشتباه در تشخیص مرجع صالح (گاهی به اشتباه به هیئتهای حل اختلاف ارجاع میشود). ۳. عدم تفکیک بین استفاده شخصی و استفاده انتخاباتی. ۴. نادیده گرفتن نقش مسئول ستاد در این جرم.
نمونهٔ خواسته
تعقیب و مجازات کیفری مشتکیعنه به اتهام استفاده غیرقانونی از امکانات دولتی جهت تبلیغات انتخاباتی. نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان [نام شهر]؛ با سلام، احتراماً به استحضار میرساند آقای [نام نامزد] به عنوان نامزد انتخابات ریاستجمهوری، در تاریخ [تاریخ] با استفاده از [ذکر نوع امکانات دولتی، مثلاً خودروی پلاک دولتی یا سالن اجتماعات اداره] اقدام به تبلیغات انتخاباتی نموده است. با توجه به ممنوعیت صریح ماده ۶۸ قانون انتخابات ریاستجمهوری، تقاضای تعقیب کیفری نامبرده و مسئولین مربوطه را دارم.
پرسشهای متداول
آیا استفاده از امکانات دولتی در خارج از ساعات اداری مجاز است؟
خیر، قانون مطلق است و هرگونه استفاده از امکانات دولتی برای تبلیغات ممنوع است.
آیا این جرم فقط شامل نامزد میشود؟
خیر، مسئولین ستاد و هر شخصی که امکانات را در اختیار قرار داده نیز قابل تعقیب است.
آیا میتوانم به صورت ناشناس شکایت کنم؟
خیر، شکواییه باید حاوی مشخصات شاکی باشد.
مجازات این جرم چیست؟
مجازاتهای تعزیری درجه ۶ یا ۷ بسته به نظر قاضی و میزان تخلف.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه صلح؛ رسیدگی مستقیم به استفاده غیرمجاز انتخاباتی از امکانات دولتی و عمومی، بهعنوان جرم تعزیری درجه هفت.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع استفاده غیرمجاز؛ نه لزوماً اقامتگاه نامزد یا محل استقرار دستگاه مالک امکانات؛ با رعایت صلاحیت ویژه قانونی مقامات.
- پیش از طرحِ دعوا
- گردآوری دلایل استفاده و تعلق امکانات به دستگاه عمومی؛ بررسی اینکه استفاده، مشمول تخصیص قانونی و مجاز امکانات نباشد.
- اعتراض به رأی
- رأی قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است؛ مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ؛ فرجام ندارد.
- مستند
- مواد ۶۸ و ۸۸ قانون انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲؛ مواد ۳۱۰، ۳۴۰ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع انتخابات و همهپرسی در حقوق ایران
- جرم: استفاده نامزدهای ریاست جمهوری از وسایل و امکانات دولتی و عمومی
- جرم: در اختیار نامزدهای ریاست جمهوری گذاشتن وسایل و امکانات دولتی و عمومی
- نمونهمتن: شکواییه از صاحب منصبان دولتی با سوء استفاده املاک اشخاص را تصرف میکنند یا آنها را وادار به فروش به دیگران می
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط
هنوز موردی ثبت نشده.
