دعاوی حقوقی › دعوی
دعوای تقابل پرداخت حق ریشه و احداث اعیانی
راهنمای دعوای تقابل پرداخت حق ریشه و احداث اعیانی
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که خوانده دعوای اصلی (معمولاً زارع، مستأجر یا متصرف) در پاسخ به دعوای تخلیه یا خلع یید مالک، مطالبه حقوق قانونی خود شامل حق ریشه، دسترنج و بهای اعیانی‌های احداث‌شده در ملک را مطالبه می‌کند. این دعوا به صورت طاری و در دفاع از حقوق مالی متصرف در دادگاه مطرح میشود. هدف از این دعوا جلوگیری از تضییع حقوق مالی متصرفی است که با اجازه یا عرف محل اقدام به آبادانی ملک نموده است.
- خواهان و خوانده
- خواهان دعوی تقابل: متصرف/زارع/مستأجر (خوانده دعوای اصلی)؛ خوانده دعوی تقابل: مالک/موجر (خواهان دعوای اصلی).
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی محل وقوع ملک (همان دادگاهی که دعوای اصلی تخلیه یا خلع یید در آن مطرح است).
- مستندات قانونی
- قانون اصلاحات ارضی، قانون روابط موجر و مستأجر، قواعد عمومی مسئولیت مدنی و نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه.
- مدارک لازم
- سند مالکیت (در صورت وجود)، قرارداد اجاره یا مدارک دال بر تصرفات قانونی، جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری، استشهادیه محلی.
- مهلت‌ها
- باید ظرف مهلت مقرر برای پاسخ به دعوای اصلی (تا پایان جلسه اول دادرسی) تقدیم شود. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
- هزینه
- بر اساس ارزش منسوب به خواسته (بهای ارزیابی‌شده حق ریشه و اعیانی) به عنوان دعوای مالی محاسبه و اخذ میشود.
- مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست تقابل همزمان با پاسخ به دعوای اصلی یا تا پایان جلسه اول دادرسی ۲. ارجاع به شعبه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی ۳. صدور قرار ارجاع امر به کارشناس برای تعیین ارزش حق ریشه و اعیانی ۴. صدور حکم توأمان با دعوای اصلی ۵. تجدیدنظرخواهی و اجرای حکم.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم رعایت مهلت قانونی برای طرح دعوی تقابل (بعد از جلسه اول) ۲. عدم تعیین دقیق بهای خواسته ۳. اشتباه در تشخیص ماهیت حق ریشه و اعیانی ۴. عدم درخواست ارجاع به کارشناس در دادخواست.
نمونهٔ خواسته
صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت بهای حق ریشه، دسترنج و اعیانی‌های احداثی به انضمام کلیه خسارات دادرسی و حق‌الزحمه کارشناس.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی… با سلام، اینجانب [نام خوانده دعوای اصلی] خوانده دعوای اصلی در پرونده کلاسه…، مقیم…، به استناد ماده ۸۴ و ۱۷ آیین دادرسی مدنی، دعوای تقابل خود را به خواسته مطالبه حق ریشه و اعیانی به شرح زیر تقدیم می‌کنم: خوانده محترم دعوای اصلی مالک پلاک ثبتی… بوده و اینجانب سالیان متمادی با احداث اعیانی، درختکاری و زراعت در ملک مذکور ایجاد حق ریشه و دسترنج نموده‌ام. اکنون که خوانده تقاضای خلع یید نموده، مستند به قواعد عدالت و انصاف و عرف محلی، تقاضای ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری جهت ارزیابی و محکومیت خوانده به پرداخت حقوق قانونی اینجانب را دارم.
پرسش‌های متداول
آیا دعوی تقابل حق ریشه باید مستقل از دعوای اصلی رسیدگی شود؟
خیر، این دعوا باید توأمان و در همان دادگاه رسدگیکننده به دعوای اصلی رسیدگی شود.
هزینه دادرسی این دعوا چگونه محاسبه میشود؟
بر اساس ارزش ریالی حق ریشه و اعیانی که توسط خواهان تقویم میشود.
اگر مالک دعوای تخلیه را پس بگیرد، تکلیف دعوی تقابل چه میشود؟
طبق قانون آیین دادرسی مدنی، استرداد دعوای اصلی مانع رسیدگی به دعوای تقابل نیست.
چه کسانی مستحق دریافت حق ریشه هستند؟
زارعان صاحب نسق، مستأجران یا متصرفانی که با اذن مالک یا بر اساس عرف، اقدام به آبادانی و احداث اعیانی کرده‌اند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع دعوی حقوقی در دادگاه‌های ایران: از طرح تا صدور رای
- قرارداد: توافق‌نامه واگذاری حقوق احداث روی زیرساخت‌ها / حق اعیانی هوایی
- قرارداد: قرارداد واگذاری بلندمدت منافع زمین جهت احداث اعیانی
- قرارداد: توافق‌نامه انحلال عقد مشارکت در ساخت و تقسیم واحدهای اعیانی
- قرارداد: قرارداد پیش‌خرید اعیانی مسکن دولتی و تعاونی‌ها
- نمونه‌متن: دعوی تقابل پرداخت حق ریشه و احداث اعیانی
- نمونه‌متن: دعوی تقابل صدور دستور پرداخت حقوق زارعانه ، دسترنج ، ریشه ، اعیانی و اشجار
- نمونه‌متن: لایحه دفاعی ، حق ریشه و زارعانه در ملک و اراضی موقوفه عام
- نمونه‌متن: محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز شش دانگ حقوق عیانی حق ریشه و دسترنج رعیتی
- نمونه‌متن: دعوی تقابل مبنی بر پرداخت مبلغ صلح نامه عادی مورخ
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط
هنوز موردی ثبت نشده.