دعاوی حقوقی › صدور
دعوای صدور حکم دایر بر اعلان استحقاق موکل و دریافت قیمت واقعی و روز ملک
راهنمای دعوای صدور حکم دایر بر اعلان استحقاق موکل و دریافت قیمت واقعی و روز ملک
- تعریف
- این دعوا زمانی اقامه میشود که ملک یا دارایی شخص توسط نهادهای دولتی، عمومی یا شهرداریها بدون طی تشریفات قانونیِ پرداخت قیمت یا به طور غیرمجاز تصرف یا تملک شده و مالک تقاضا دارد دادگاه ابتدا استحقاق او را احراز و سپس خوانده را به پرداخت قیمت واقعی و روز ملک محکوم کند. این خواسته ترکیبی از احراز حق مالکیت/استحقاق و مطالبه بهای روز ملک است. معمولاً در مواردی که توافقی حاصل نشده مطرح میگردد.
- خواهان و خوانده
- مالک ملک (خواهان) علیه سازمان، نهاد یا شهرداری متصرف (خوانده).
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی محل وقوع ملک.
- مستندات قانونی
- اصل ۴۶ قانون اساسی، مواد قانون مدنی در باب غصب و تملک اراضی (نامطمئن در شماره ماده دقیق).
- مدارک لازم
- سند مالکیت رسمی یا مدارک مثبته مالکیت، مستندات تصرف نهاد دولتی یا شهرداری، کارت ملی، نظریه کارشناسی (در صورت وجود).
- مهلتها
- بدون مرور زمان خاص برای اصل مالکیت؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ.
- هزینه
- هزینه دادرسی بر اساس بهای خواسته (ارویه اولیه یا تقویم اولیه) محاسبه میشود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست اعلان استحقاق و مطالبه قیمت روز ۲. ثبت دادخواست ۳. ارجاع به دادگاه ۴. تعیین کارشناس رسمی برای ارزیابی ملک ۵. صدور حکم به نفع خواهان ۶. اجرای حکم و دریافت وجه.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم تفکیک درست میان دعوای ابطال طرح و دعوای مطالبه قیمت. ۲. اشتباه در تعیین خوانده صحیح (سازمان بهرهبردار یا تملککننده). ۳. عدم درخواست قیمت روز و بسنده کردن به قیمت زمان تصرف قدیمی. ۴. نقص مدارک اثبات مالکیت.
نمونهٔ خواسته
صدور حکم دایر بر اعلان استحقاق موکل بر دریافت قیمت واقعی و روز ملک پلاک ثبتی [...] و محکومیت خوانده به پرداخت آن به انضمام خسارات دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
تفاوت این دعوا با مطالبه خسارت غصب چیست؟
این دعوا بهطور اختصاصی ناظر بر اراضی تملکشده یا تصرفشده توسط ارگانهاست که قیمت روز ملک مطالبه میشود.
آیا دادگاه خودش قیمت روز را تعیین میکند؟ خیر، موضوع به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میشود. پرسش: اگر خوانده مدعی مالکیت دولتی باشد چه میشود؟
دادگاه به اسناد مالکیت طرفین رسیدگی و استحقاق خواهان را بررسی میکند.
آیا هزینه کارشناسی به عهده خواهان است؟
بله، در ابتدا خواهان هزینه کارشناسی را پرداخت میکند که جزء خسارات دادرسی محسوب و قابل مطالبه است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- عنوان خواسته بهتنهایی کافی نیست؛ اگر مقصود احراز استحقاق و مطالبه بهای ملک از متصرف یا تملککننده باشد، دادگاه عمومی حقوقی و در حدود نصاب قانونی، دادگاه صلح. اعتراض به تصمیم اداریِ سلب استحقاق ممکن است در صلاحیت دیوان عدالت اداری باشد.
- دادگاهِ کدام شهر
- در مطالبه غیرقراردادی بهای ملک، محل وقوع ملک؛ در مطالبه وجه ناشی از قرارداد، اقامتگاه خوانده یا محل انعقاد قرارداد یا اجرای تعهد.
- پیش از طرحِ دعوا
- تعیین منشأ استحقاق، شخص متعهد و سبب مطالبه قیمت؛ ارائه مدارک مالکیت و تملک یا قرارداد. درخواست صرفِ اعلام استحقاق، بدون تعیین اثر حقوقی مورد مطالبه، ممکن است با ایراد مواجه شود.
- اعتراض به رأی
- در فرض رسیدگی حقوقی، دادگاه تجدیدنظر استان؛ برای حکم مالی دادگاه صلح، مشروط به تجاوز خواسته از نصف نصاب صلاحیت آن. مهلت: ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج، از ابلاغ. در فرض اداری، مسیر اعتراض تابع نوع تصمیم مورد شکایت است.
- مستند
- مواد ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۳۳۱ و ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحههای مرتبط
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط
هنوز موردی ثبت نشده.
