دعاوی حقوقی › تخلف
دعوای تخلف انتظامی
راهنمای دعوای تخلف انتظامی
- تعریف
- تخلف انتظامی به معنای سرپیچی اشخاص شاغل در حرفههای خاص (مانند وکلا، پزشکان، سردفتران یا کارمندان دولت) از نظامات، قوانین و اخلاق حرفهای مربوط به شغل خود است. این تخلفات در مراجع اختصاصی درونسازمانی مانند دادگاههای انتظامی کانون وکلا، سازمان نظام پزشکی یا هیئتهای رسیدگی به تخلفات اداری بررسی میشوند. هدف از این رسیدگی، حفظ نظم حرفهای و حمایت از حقوق مراجعان است و با مسئولیتهای مدنی و کیفری تفاوت دارد. این اقدام با تقدیم شکوایهنامه یا گزارش به مرجع نظارتی مربوطه کلید میخورد.
- خواهان و خوانده
- شاکی انتظامی (مضرور یا مقام ناظر) علیه متخلف انتظامی (شغلِ متبوع مانند وکیل، پزشک یا کارمند).
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی اختصاصی؛ (برای کیفری: حسب مورد قابل گذشت یا غیرقابل گذشت در چارچوب قوانین انتظامی).
- مرجع صالح
- دادسرا و دادگاه انتظامی مربوطه (مانند دادسرای انتظامی کانون وکلای دادگستری، نظام پزشکی یا هیئت رسیدگی به تخلفات اداری محل وقوع تخلف یا اشتغال).
- مستندات قانونی
- قانون لغو پروانه وکالت (نامطمئن)، قانون رسیدگی به تخلفات اداری، قانون نظام پزشکی و آییننامههای انضباطی مربوطه.
- مدارک لازم
- سند هویت، مستندات و قرارداد فیمابین، استعلامات، استشهادیه یا مدارک دال بر تخلف حرفهای.
- مهلتها
- مشمول مرور زمان تخلفات اداری و انتظامی طبق قوانین خاص هر صنف (معمولاً دارای مهلتهای مشخص از تاریخ وقوع تخلف یا اطلاع مقام ناظر).
- هزینه
- معمولاً بر اساس تعرفههای داخلی نهادهای صنفی یا رایگان در مراجع اداری (پیروی از آییننامههای داخلی سازمان مربوطه).
- مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دبیرخانه مرجع ذیصلاح صنفی یا اداری. ۲. ارجاع به دادسرا یا هیئت بدوی جهت بررسی اولیه و استماع دفاعیات. ۳. صدور کیفرخواست یا تصمیم توسط دادسرا. ۴. رسیدگی در دادگاه انتظامی بدوی و صدور رای. ۵. امکان تجدیدنظرخواهی در دادگاه انتظامی عالی در مهلت مقرر. ۶. اجرای حکم انضباطی.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه در انتخاب مرجع صالح (مثلاً طرح دعوای انتظامی وکیل در دادگاه عمومی حقوقی). ۲. عدم ارائه مستندات کافی برای اثبات تخلف حرفهای. ۳. تصور اینکه دادگاه انتظامی خسارت مالی را مستقیماً وصول میکند (خسارت باید در دادگاه حقوقی مطالبه شود). ۴. عدم رعایت مهلتهای اعتراض به آرای بدوی.
نمونهٔ خواسته
رسیدگی و تعقیب انتظامی [نام خوانده/مستخدم/وکیل/پزشک] به اتهام تخلف از نظامات حرفهای و قانونی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا دادگاه انتظامی میتواند خسارت مالی موکل یا بیمار را جبران کند؟
خیر، مرجع انتظامی فقط مجازاتهای انضباطی (مانند توبیخ، تعلیق یا ابطال پروانه) را اعمال میکند و مطالبه خسارت مالی نیازمند طرح دعوای حقوقی است.
آیا شاکی میتواند وکیل دادگستری در این دادگاه داشته باشد؟
بله، طرفین میتوانند در مراحل رسیدگی انتظامی حضور یافته یا دفاع کنند.
آیا آرای دادگاههای انتظامی قابل تجدیدنظر است؟
بله، آرای دادگاههای بدوی انتظامی معمولاً ظرف مهلت مشخصی قابل تجدیدنظر در دادگاه عالی انتظامی مربوطه هستند.
هزینه دادرسی شکایات انتظامی چقدر است؟
این هزینه بسته به تعرفه داخلی هر سازمان صنفی متغیر است و گاهی هزینه دادرسی رسمی دریافت نمیشود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 2
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع رسیدگی به تخلفات اداری و نحوه دفاع در برابر آن
- جرم: خودداری یا کوتاهی ناموجه در گزارش کشت خشخاش یا کوکا یا شاهدانه توسط اعضای شورای اسلامی روستاها یا فرماندهان پایگاه یا حوزه های انتظامی پاسگاه یا دهدار یا بخشدار یا مامورین شهرداری
- جرم: عدم گزارش وقوع جرم در حوزه مسئولیت توسط فرماندهان و مسئولان نظامی و انتظامی
- جرم: استفاده غیرمجاز و علنی از لباس های رسمی ماموران نظامی یا انتظامی ایران یا نشان ها، مدال ها یا امتیازات دولتی
- جرم: تمرد شخص نظامی در مقابل ماموران نظامی و انتظامی حین انجام وظیفه
- جرم: عدم اعلام جرایم قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم به مقامات اداری انتظامی امنیتی یا قضایی ذیصلاح
قوانین و مواد
- آییننامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه ای شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته مصوب 1378/04/30
- قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری (احکام ثبتی) (مصوب ۱۳۸۱/۰۱/۱۸)
- قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری (مصوب ۱۳۸۱/۰۱/۱۸)
- آیین رسیدگی دادسراها و هیأتهای انتظامی سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384/12/04
- آییننامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1400/01/10
- آییننامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه ای شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته مصوب 1378/04/30
- ماده 54:در مورد تعدد تخلف برای هر تخلف مجازات انتظامی جداگانه در نظر گرفته می شود و به هنگام تکرار تخلف حداکثر مجازات انتظامی مقرر،تعیین و اجرا می شود.
- قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری (احکام ثبتی) (مصوب ۱۳۸۱/۰۱/۱۸)
- ماده 22:هرگاه تخلف کارشناس رسمی عنوان یکی از جرایم مندرج در قوانین را داشته باشد، دادسرای انتظامی کانون مربوط مکلف است مراتب را برای رسیدگی به جنبه جزائی آن در اسرع وقت به مراجع قضایی صالح اعلام دارد و چنانچه علاوه بر جرائم مزبور تخلف انتظامی داشته باشد، مطابق این قان… … …جزائی آن در اسرع وقت به مراجع قضایی صالح اعلام دارد و چنانچه علاوه بر جرائم مزبور تخلف انتظامی داشته باشد، مطابق این قانون و آیین نامه های آن به تخلف انتظامی رسیدگی و اقدام لازم معمول دارد. تصمیم مراجع قضائی مزبور مانع اجرای مجازاتهای انتظامی کارشناسان رسمی نخ…
- قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری (مصوب ۱۳۸۱/۰۱/۱۸)
- ماده 22:هر گاه تخلف کارشناس رسمی عنوان یکی از جرایم مندرج در قوانین را داشته باشد، دادسرای انتظامی کانون مربوط مکلف است مراتب را برای رسیدگی به جنبه جزائی آن در اسرع وقت به مراجع قضایی صالح اعلام دارد و چنانچه علاوه بر جرائم مزبور تخلف انتظامی داشته باشد ، مطابق این ق… … …جزائی آن در اسرع وقت به مراجع قضایی صالح اعلام دارد و چنانچه علاوه بر جرائم مزبور تخلف انتظامی داشته باشد ، مطابق این قانون و آیین نامههای آن به تخلف انتظامی رسیدگی و اقدام لازم معمولدارد. تصمیم مراجع قضائی مزبور مانع اجرای مجازاتهای انتظامی کارشناسان رسمی ن…
- آیین رسیدگی دادسراها و هیأتهای انتظامی سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384/12/04
- ماده 44:درمورد تعدد تخلف هرگاه تخلفات ارتکابی مختلف باشند، باید برای هریک از تخلفات، مجازات انتظامی جداگانه درنظر گرفته شود و اگر مختلف نباشند، تعدد تخلف از علل تشدید مجازات بوده و فقط یک مجازات انتظامی درنظر گرفته می شود.
- آییننامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1400/01/10
- تبصره 1:صرف اعلام گزارش تخلف و ارجاع آن جهت رسیدگی انتظامی مانع از شرکت در دادگاه به عنوان عضو انتظامی نیست.
- آیین رسیدگی دادسراها و هیأتهای انتظامی سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384/12/04
- ماده 18:تخلف انتظامی مشهود عبارت است از تخلفی که در مرئی و منظر اعضای دادسرا یا هیات های انتظامی واقع شود یا اعضای مذکور بلافاصله در محل وقوع حضوریافته، آثار و دلایل تخلف را پس از وقوع آن مشاهده نمایند یا دلایل و وسایل تخلف در تصرف فرد یافت شود یا تعلق اسباب و دلایل ب… … …وقوع حضوریافته، آثار و دلایل تخلف را پس از وقوع آن مشاهده نمایند یا دلایل و وسایل تخلف در تصرف فرد یافت شود یا تعلق اسباب و دلایل به وی محرز باشد.
- ماده 19:…اقدامات قانونی را معمول خواهند داشت . * تبصره – درمورد تخلفات مشهود، اعضای هیاتهای انتظامی با تصریح به مشهود بودن تخلف، مراتب را جهت تعقیب انتظامی به دادسرا اعلام می نمایند .
- قانون اصلاح پارهای از قوانین دادگستری
- ماده 26:( ) دادگاه عالی انتظامی قضات منحصراً با اعلام وزیر دادگستری و یا کیفر خواست دادستان انتظامی قضات به تخلفات قضات رسیدگی ورأی مقتضی صادر مینماید. دادستان انتظامی قضات میتواند با وجود احراز ارتکاب تخلف از ناحیه قاضی ب. ت. ب. مدت سابقه و میزان تجارب قضایی او و… … …حسن سابقه و درجه علاقمندی قاضی به انجام وظایف محول و سایر اوضاع و احوال قضیه تعقیب انتظامی او را معلق و مراتب را به او اعلامنماید مشروط به این که تخلف منتسب از نوع طفره و تعلل نبوده و مستلزم مجازات انتظامی از درجه 4 یا بالاتر نباشد. قاضی که تعقیب انتظامی او … … …نوع طفره و تعلل نبوده و مستلزم مجازات انتظامی از درجه 4 یا بالاتر نباشد. قاضی که تعقیب انتظامی او بنا به تصمیم دادستان انتظامی قضات معلق گشته در صورت ادعای عدم ارتکاب تخلف میتواند رسیدگی به موضوع را ازدادگاه عالی انتظامی قضات درخواست کند. در این صورت هر داد…
- دستورالعمل نحوه مرخصی و تودیع پروانه کارشناسی رسمی قوه قضاییه مصوب 1400/04/20
- تبصره:در صورت مفتوح بودن پرونده تخلف انتظامی علیه کارشناس در دادسرای انتظامی مرکز، تودیع پروانه بلا مانع است. در صورت محکومیت کارشناس، تودیع لغو شده و مجازات انتظامی اجرا میشود.
- آییننامه اجرایی موضوع ماده 218 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366/12/03 با آخرین اصلاحات مصوب 1404/01/27
- تبصره:توقف عملیات اجرایی جز در موارد مصرح در این ماده، تخلف انتظامی بوده و دادستان انتظامی مالیاتی موظف به رسیدگی و تقاضای مجازات متخلف یا متخلفین از هیأت عالی انتظامی م. ب..
- آییننامه اجرایی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه ای شاغلان حرفه دامپزشکی مصوب 1382/02/10
- ماده 13:هر گاه کسی مرتکب تخلف حرفهای گردد پرونده وی در هیأت بدوی انتظامیاستانی رسیدگیمیشود که تخلف در آن حوزه واقع شده است.
- آییننامه اجرایی لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری
- تبصره 3:در صورتی که رفتار وکیل مصداق تخلف انتظامیباشد، رییس اداره نظارت و بازرسی هم زمان موضوع را به دادستان انتظامی اطلاع می دهد.
- قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری (مصوب ۱۳۸۱/۰۱/۱۸)
- تبصره 2:اعمال ارتکابی کارشناس، چنانچه علاوه بر تخلف انتظامی، واجد وصف کیفری باشد، دادگاه انتظامی مکلف است پرونده امر را عینا به مرجع قضایی صلاحیتدار ارسال نماید.
- قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری (احکام ثبتی) (مصوب ۱۳۸۱/۰۱/۱۸)
- تبصره 2:اعمال ارتکابی کارشناس، چنانچه علاوه بر تخلف انتظامی، واجد وصف کیفری باشد، دادگاه انتظامی مکلف است پرونده امر را عیناً به مرجع قضایی صلاحیتدار ارسال نماید.
- لایحه قانونی استقلال کانون وکلاء دادگستری
- ماده 58:عدم رعایت مواد 56 و 57 این آیین نامه ازسوی وکیل سرپرست، تخلف انتظامی محسوب و موجب مجازات درجه دو و درصورت تکرار تابع مقررات انتظامی است.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
نظریه مشورتی شماره 7/97/1808 مورخ 1397/06/13
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …پرسش اصلی این است که آیا زمان شکایت در دادسرا مبنای مرور زمان برای رسیدگی به تخلف انتظامی پزشک است یا زمان اعلام تخلف توسط کمیسیونهای پزشکی قانونی.…
بررسی جواز رسیدگی به قرار تعلیق تعقیب قاضی در تخلف انتظامی که مجددا در ظرف دوسال مرتکب گردیده است
عینِ عبارت · تخلف انتظامی بررسی جواز رسیدگی به قرار تعلیق تعقیب قاضی در تخلف انتظامی که مجددا در ظرف دوسال مرتکب گردیده است خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/1400/246 مورخ 1400/04/08
عینِ عبارت · تخلف …خ. م.: موضوع استعلام مربوط به امکان رسیدگی قاضی به تخلف کارشناس در دادگاه انتظامی کانون کارشناسان رسمی دادگستری است.…
عینِ عبارت · تخلف استعلام: چنانچه قاضی رسیدگیکننده، تخلف کارشناس را به کانون کارشناسان رسمی دادگستری اعلام کند و همان قاضی به عنوان عضو حقوقدان موضوع…
عینِ عبارت · تخلف …#اطلاعات_حقوقی_و_قضایی #مستثنیات_دین #مهریه #مطالبه_مهریه #اشتباه_قاضی #تخلف_قاضی #تخلفات_قضات #قانون_نظارت_بر_رفتار_قضات #ماده_٣٠_قانون_نظارت_بر_رفتار_قضات #اصل_١٧١_قانون…
نظریه مشورتی شماره 7/99/281 مورخ 1399/03/26
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …است که آیا عدم صدور دستور مکتوب بر روی لوایح اصحاب دعوا برای ثبت در سیستم و درج آنها در پرونده، تخلف انتظامی محسوب میشود یا صرفاً برای اطلاع دادرس از مفاد لایحه طرفین است. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …ییننامههای آن آیا عدم دستور مکتوب بر روی لوایح اصحاب دعوا جهت ثبت در سیستم و درج آنها در پرونده تخلف انتظامی محسوب است؟…
نظریه مشورتی شماره 7/98/505 مورخ 1398/06/20
عینِ عبارت · تخلف انتظامی خ. م.: موضوع استعلام درباره صحت ادعای تخلف انتظامی به دلیل امضای جمعی قضات بر روی یک نامه است.…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/858 مورخ 1403/02/31
عینِ عبارت · تخلف …خ. م.: موضوع استعلام درباره وضعیت قانونی بازرسین حوزه ثبتی است که پس از ارائه گزارش تخلف، به عنوان جانشین دادستان انتظامی معرفی میشوند.…
عینِ عبارت · تخلف رأی: 🔵 رویه انتظامی: تنزل پایه وکالت به دلیل تخلف از سوگند (ادعای رویه انتظامی: تنزل پایه وکالت به دلیل تخلف از سوگند (ادعای نفوذ در دستگاه قضای…
نظریه 7/97/3338 — 1398/06/23
عینِ عبارت · تخلف استعلام: آیا منظور از »تخلف دیگری« مذکور در ماده 24 آییننامه تخلفات انتظامی قضات مصوب ، 1392 تخلف شخص دیگری است یا تخلف د…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی تخلف انتظامی سردفتران و دفتریاران عبارت است از هر فعل یا ترک فعل ناشی از قصور و اهمال و یا تقصیر سردفتر یا…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …به واقع مشمول آن است و یا بی اعتنا ماندن به درخواست هر یک از طرفین دعوا برای امتناع از رسیدگی، تخلف انتظامی تلقی و قاضی مورد رد را در معرض تعقیب انتظامی قرار می دهد.
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …به واقع مشمول آن است و یا بی اعتنا ماندن به درخواست هر یک از طرفین دعوا برای امتناع از رسیدگی، تخلف انتظامی تلقی و قاضی مورد رد را در معرض تعقیب انتظامی قرار می دهد.…
عینِ عبارت · تخلف رأی: 🔵 رویه انتظامی: محکومیت وکیل به دلیل تخلف در مقام داوری رویه انتظامی: محکومیت وکیل به دلیل تخلف در مقام داوری شعبه چهارم دادگاه عالی انت…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …ایت مهلت قانونی سه سال از تاریخ وقوع تخلف تبصره ماده ۲۵ قانون نظارت بر رفتار قضات) و نیز احراز تخلف انتظامی قاضی از سوی دادگاه عالی انتظامی قضات برپایه کیفرخواست انتظامی نیست. هر چند ماده ۳۰ قانون نظارت…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …عدم صدور دستور آزادی از سوی بازپرس یا دادیار، به عنوان جرم حبس غیرقانونی تلقی میشود یا صرفاً یک تخلف انتظامی است.…
عینِ عبارت · تخلف مرجع صالح رسیدگی به تخلفات مأمورین انتظامی و نظامی در ابلاغ اوراق قضایی خ.…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …عایت مهلت قانونی سه سال از تاریخ وقوع تخلف تبصره ماده ۲۵ قانون نظارت بر رفتار قضات) و نیز احراز تخلف انتظامی قاضی از سوی دادگاه عالی انتظامی قضات برپایه کیفرخواست انتظامی نیست. هر چند ماده ۳۰ قانون نظار…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …لی انتظامی قضات عدم پاسخ به مکاتبات مدیر اجرا و عدم نظارت بر امور اجرایی و تعلیم مامورین اجرا، تخلف انتظامی دانسته نشد و قاضی متهم از اتهام مندرج در کیفرخواست انتظامی برائت یافت: رف شهیدی موسی موازین قض…
نظریه ٧/١٤٠٤/٧٥٠
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …فت و در اجرای ماده ٣٠قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ١٣٩٠دعوای احراز تقصیر قضات را مطرح کرده است تخلف انتظامی قضات احراز شده است.…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …▪گردنه دوم: وقتی تخلف، وصف مجرمانه مییابد مرز حیاتی میان تخلف انتظامی و جرم کیفری این بخش، خطرناکترین قسمت ماجراست.…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …ان رسمی دادگستری، که در آن بهدرستی و با استدلال حقوقی اعلام شده است موضوع مطرحشده تحت عنوان "تخلف انتظامی" در واقع از مصادیق خروج موضوعی از صلاحیت محسوب میشود؛…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …ه کل ثبت استان، یا رسیدگی تر دادسرا یا دادگاه رفتار ارتکابی، جرم تشخیص داده شود، ضمن رسیدگی به تخلف انتظامی مراتب با تصریح به دلایل و مستندات قانونی جرم به مرجع صالح قضایی اعلام می شود. ماده ۷۳ ابلاغ ر…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی دادسرای انتظامی قضات نه تنها متولی امر تحقیق و تعقیب قضاتی است که حسب اعلام و اطلاع، مرتکب تخلف انتظامی شده اند (ماده ۲۲ قن.…
عینِ عبارت · تخلف تبصره ۱ صرف اعلام گزارش تخلف و ارجاع آن جهت رسیدگی انتظامی مانع از شرکت در دادگاه به عنوان عضو انتظامی نیست. تبصره ۲ سازمان…
نظریه 7/98/409 — 1398/06/24
عینِ عبارت · تخلف …ب. ت. ب. مفاد تبصره ماده 21 قانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب 1381 که اشعار میدارد مرجع تعقیب تخلفات اعضای هیأت مدیره و دادستان و بازرسان کانون استانها دادسرای انتظامی قضات میباشد، آیا صلاحیت…
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …چه موضوع احراز تقصیر یا خطای قاضی در ورود به خسارت امری مستقل از تخلف انتظامی اوست و به حکم تبصره ماده مزبور ممکن است قاضی با تعلیق تعقیب یا موقوفی تعقیب مواجه شود و یا اسا…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/628 مورخ 1402/08/29
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …پرسش این است که آیا چنین اقدامی، در صورت نبود موارد قانونی الزامآور، تخلف انتظامی محسوب میشود یا خیر.…
نظریه مشورتی شماره 7/97/66 مورخ 1397/01/22
عینِ عبارت · تخلف انتظامی …در کنار عناوینی مانند رئیس شعبه، مستشار یا دادرس ممنوعیت قانونی یا انتظامی دارد و آیا این اقدام تخلف انتظامی محسوب میشود یا خیر.…
