دعاوی حقوقی › الزام
دعوای الزام به انجام آثار فسخ
راهنمای دعوای الزام به انجام آثار فسخ
- تعریف
- این دعوا زمانی طرح میشود که یکی از طرفین معامله با استفاده از خیارات قانونی (مانند خیار عیب، غبن فاحش یا شرط) قرارداد را فسخ کرده و طرف مقابل از پذیرش آثار legal آن، از جمله استرداد ثمن یا مبیع، خودداری می‌کند. خواهان با طرح این دعوا از دادگاه می‌خواهد که تأیید و اجرای آثار ناشی از فسخ را حکم کند. این دعوا پس از تحقق اراده فسخ و اعلام آن به طرف مقابل مطرح میشود.
- خواهان و خوانده
- خواهان: کسی که حق فسخ را اعمال کرده است (فروشنده یا خریدار). خوانده: طرف مقابل معامله که از پذیرش آثار فسخ استنکاف می‌کند.
- ماهیت
- مالی (در صورتی که مستلزم استرداد وجه یا مال با ارزش باشد)؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی محل وقوع ملک (اگر موضوع مال غیرمنقول باشد) یا محل اقامت خوانده (برای اموال منقول).
- مستندات قانونی
- مواد ۴۴۹ و بعد قانون مدنی (بحث خیارات و فسخ).
- مدارک لازم
- اصل سند معامله، نامه یا اظهارنامه رسمی اعلام فسخ، دلایل اثبات حق فسخ (مانند نظریه کارشناس در خصوص عیب یا غبن).
- مهلت‌ها
- اعمال حق فسخ باید فوراً پس از اطلاع از علت فسخ انجام شود (فوریت خیارات)، اما مهلت دادخواست تابع مرور زمان کلی است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
- هزینه
- بر اساس ارزش مالی موضوع خواسته (استرداد ثمن یا ارزش مال) طبق تعرفه قانونی دعاوی مالی محاسبه میشود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
- مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی اعلام فسخ به خوانده. ۲. تنظیم و ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی. ۳. رسیدگی در دادگاه حقوقی و احراز تحقق فسخ. ۴. صدور حکم به استرداد مال یا ثمن. ۵. اجرای حکم از طریق واحد اجرای احکام.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم ارسال اظهارنامه رسمی برای اعلام فسخ پیش از طرح دعوا. ۲. اشتباه در تشخیص فوریت خیار و تاخیر در اعمال آن. ۳. تقاضای «فسخ قرارداد» به جای «الزام به انجام آثار فسخ» (در صورتی که فسخ قبلاً توسط خواهان اعمال شده باشد). ۴. عدم اثبات مبنای قانونی خیار.
نمونهٔ خواسته
تایید فسخ قرارداد مورخ [تاریخ] به دلیل [نام خیار، مثلاً غبن فاحش] و الزام خوانده به استرداد ثمن دریافتی به مبلغ [مقدار وجه] به انضمام خسارات دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا قبل از دادخواست باید فسخ را اعلام کنیم؟
بله، فسخ یک عمل حقوقی یکطرفه است و باید پیش از طرح دعوا به طرف مقابل اعلام شود.
آیا این دعوا مالی است؟
بله، اگر به دنبال پس گرفتن پول یا ملک باشید، مالی محسوب میشود.
اگر خیار مدت‌دار باشد چه کنیم؟
باید فسخ در مدت مقرر در قرارداد انجام شده باشد.
آیا هزینه دادرسی بر اساس ارزش روز محاسبه میشود؟
خیر، معمولاً بر اساس ارزش منفته در سند یا قیمت منطقه ای/ترافعی اولیه محاسبه می‌گردد.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
🗺 نقشه: نزدیک‌ترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی
- نمونه‌متن: لایحه تجدیدنظرخواهی از رأی محکمه نخستین ، الزام به انجام آثار فسخ
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 416
عینِ عبارت · الزام در خصوص دعوی ر.م. به طرفیت م.ه. به وکالت ح.ش. 2- م.ع. به خواسته الزام خواندگان به 1- حضور در دفترخانه و تنظیم سند رسمی انتقال شش دانگ آپارتمان قطعه 15 و پارکینگ قطع…
مشابه · برهم زدن معامله …تعهد بخواهد وعدم حضور یک طرف در دفترخانه با فرض فراهم شدن موجبات انتقال موجد حق جدیدی که فسخ و برهم زدن معامله برای طرف دیگر نخواهد شد.…
عینِ عبارت · الزام …خ. م.: در تاریخ 5 اسفند 1392، دادگاه عمومی حقوقی تهران به دعوی مطروحه رسیدگی کرد. خواسته شامل الزام به حضور در دفترخانه و تنظیم سند رسمی انتقال شش دانگ یک آپارتمان، همچنین مطالبه مابه‌التفاوت…
مشابه · برهم زدن معامله …و الزام طرف را به انجام تعهد بخواهد و عدم انجام تعهد (تنظیم سند رسمی) توسط یک طرف (بایع) حق فسخ و برهم زدن معامله را برای طرف دیگر ایجاد نخواهد کرد.…
عینِ عبارت · الزام …ر. با وکالت م.م. با حق توکیل به آقای ع.ش. - بانک مسکن شعبه ... تهران به خواسته الزام به فک رهن و الزام به حضور در دفترخانه و تنظیم سند رسمی انتقال شش دانگ یک باب خانه جزء پلاک ثبت…
مشابه · برهم زدن معامله …د بخواهد و عدم حضور یک طرف در دفترخانه با فرض فراهم شدن موجبات انتقال موجد حق جدیدی که فسخ و برهم زدن معامله برای طرف دیگر نخواهد شد.…
عینِ عبارت · الزام خ. م.: در تاریخ 10 شهریور 1393، دادگاه بدوی به دعوی الزام به فک رهن و تنظیم سند رسمی انتقال شش دانگ یک باب خانه رسیدگی نمود. این دادگاه با استناد به م…
مشابه · برهم زدن معامله …به انجام تعهد بخواهد و عدم حضور یک طرف در دفترخانه با فرض فراهم شدن موجبات انتقال موجد حق جدیدی که فسخ و برهم زدن معامله برای طرف دیگر نخواهد شد.…
مشروع بودن جهت معامله — سوال
عینِ عبارت · الزام …رط صفت و شرط نتیجه مشروط له حق فسخ قرارداد را دارد اما در شرط فعل او ابتدا حق فسخ ندارد و باید الزام مشروط علیه را بخواهد و اگر الزام کارساز نشد و شخص دیگری نیز نبود تا کار توسط او انجام شود راه…
عینِ عبارت · الزام …مقرر باعث انفساخ عقد یا حق فسخ قرارداد برای متعهد له نمی شود بنابراین نخستین راه در این موقعیت الزام و اجبار متعهد است و در مرحله بعد انجام تعهد به خرج متعهد توسط ثالث یا خود متعهد له بوده و در م…
عینِ عبارت · الزام …اما اگر موضوع قرارداد عین کلی یا فعل یا ترک فعل باشد، متعهد الزام به اجرای عین تعهد میشود و در صورت عدم امکان الزام، متعهدله حق فسخ دارد. با توجه به برخی ا…
عینِ عبارت · الزام …اما اگر موضوع قرارداد عین کلی یا فعل یا ترک فعل باشد، متعهد الزام به اجرای عین تعهد می شود و در صورت عدم امکان الزام، متعهدله حق فسخ دارد. ب. ت. ب. برخی از…
عینِ عبارت · الزام …معامله و جلوگیری از انصراف طرفین به دلیل تغییرات اقتصادی گنجانده شده است. ذینفع می‌تواند علاوه بر الزام به انتقال رسمی مبیع، وجه التزام را نیز مطالبه کند.…
شرط: شرط ضامن
عینِ عبارت · الزام …ت، زیرا به دلالت قاعده غلبه ، اگر در عقد، شرط شده باشد که ضامنی داده شود و این شرط انجام نگیرد؛ الزام مشروطٌ علیه به دادن ضامن، صحیح نیست.…
توافق: انواع توافق
عینِ عبارت · الزام …یت نسبت به آن، و یا با التزام و تعهّد دو طرف به انجام دادن کار همراه است. توافق ابتدایی نوع اوّل، الزام آور نیست و نوع دوم مورد بحث است که آیا این نوع التزامات و تعهّدات ابتدایی الزام آور است تا…
عینِ عبارت · الزام …شرط صفت و شرط نتیجه مشروط له حق فسخ قرارداد را دارد اما در شرط فعل او ابتدا حق فسخ ندارد و باید الزام مشروط علیه را بخواهد و اگر الزام کارساز نشد و شخص دیگری نیز نبود تا کار توسط او انجام شود راه…
عینِ عبارت · الزام …ه متعهدله را جبران کنند، مقررات قانونی باید اجازه اجرای هم زمان آن ها را به او دهند؛ البته، مطابق الزام به انجام عین تعهد، متعهد ملزم به اجرای تعهد است و جمع اولیه بین فسخ قراردادها و پرداخت خسار…
عینِ عبارت · الزام …پاسخ در این فرض مالک ملک می بایست بر اساس تکلیف مواد ۲۳۷ و ۲۳۹ قانون مدنی نسبت به طرح دعوای الزام سازنده به ساخت و تکمیل ساختمان اقدام می نمود و پس از قطعیت حکم چنانچه بر طبق ماده ۴۷ قانون اجر…
عینِ عبارت · الزام …ر. فرزند ح. به طرفیت آقای م.د. فرزند علی ب. ش. د. تقدیمی صدور حکم بر الزام خوانده به پرداخت مبلغ /000/000/120/1 ریال بابت خسارت ناشی از عدم ایفای تعهد موضوع بند 3 قراردا…
عینِ عبارت · الزام …م.: در تاریخ 30 تیر 1393، دادگاه عمومی حقوقی تهران به دعوی مطرح‌شده رسیدگی کرد. خواسته اصلی، الزام خوانده به پرداخت مبلغ 120,000,000 ریال به عنوان خسارت ناشی از عدم ایفای تعهدات قراردادی و هز…
عینِ عبارت · الزام اصل قدرت اجبار کننده عقد یا الزام آوری عقد از ماده ۲۱۹ قانون مدنی قابل استنباط است.…
عینِ عبارت · الزام خ. م.: موضوع این پرونده، دعوی الزام به تنظیم سند رسمی انتقال یک باب مغازه و تحویل مبیع، همراه با پرداخت وجه التزام تاخیر از تاری…
عینِ عبارت · الزام دعوی آقای ق.ش. و م.الف علیه ح.ط. با وکالت م.ن. به خواسته الزام به تنظیم سند رسمی انتقال یک باب مغازه به پلاک ثبتی 133079/4476 و تحویل مبیع و پرداخت وجه التزا…
عینِ عبارت · الزام …پاسخ در این فرض مالک ملک می بایست بر اساس تکلیف مواد ۲۳۷ و ۲۳۹ قانون مدنی نسبت به طرح دعوای الزام سازنده به ساخت و تکمیل ساختمان اقدام می نمود و پس از قطعیت حکم چنانچه بر طبق ماده ۴۷ قانون اج…
عینِ عبارت · الزام …<br>نظر اقلیت بر اساس مواد 376 و 399 تا 401 قانون مدنی بر این نکته تاکید داشت که الزام به پرداخت ثمن جزء عقد است و نیازی به شرط جداگانه ندارد.…
جبران خسارت هنگام فسخ معامله
عینِ عبارت · الزام …ب شده تا تعادل آن با ثمن که به مشتری عودت میشود متناسب نباشد در صورتی که باید دادخواست علی‌حده با موضوع الزام به تحویل مبیع به شکل اول و در صورتی که ممکن نبود دادخواست الزام مشتری به پرداخت خسا…
عینِ عبارت · الزام …خ. م.: در تاریخ 25 اسفند 1393، دادگاه بدوی به دعوی مطروحه با موضوع الزام به پرداخت مبلغ یک میلیارد و هفتصد میلیون ریال به دلیل عدم امکان انتقال رسمی یک باب آپارتمان،…
آثار و ضمانت اجرای شرط در یک قرارداد بیع
عینِ عبارت · الزام …ه نحو ملزمی، ملتزم به اجرای قرارداد شده‌اند و تا تاریخ تنظیم سند رسمی اعمال خیار شرط ننموده‌اند، حکم به الزام به تنظیم سند رسمی و در صورت مطالبه وجه‌التزام تخلف از حضور در دفتر اسناد رسمی با احرا…
عینِ عبارت · الزام …مانی باقی مانده و پیش خریدار مواجه با موارد تکمیل جزئی ساختمان م. ب.. در فرض نخست که اصلاً بنایی احداث نشده؛…
س تفاوت غبن فاحش و افحش
عینِ عبارت · الزام …و پ.ط. در دادگستری شهربابک اقامه دعوی و درخواست رسیدگی و صدور حکم به فسخ معامله مورخ 9/12/90 و الزام خواندگان به حضور در دفتر اسناد رسمی و انتقال پلاک ثبتی ؟…
مشابه · برهم زدن معامله …مانند انحلال همه قراردادهای جایز در صورت فوت یا حجر یکی از متعاقدین. تفاسخ یا اقاله در اصطلاح به معنای برانداختن و برهم زدن معامله با تراضی و سازش طرفین معامله است و به جهت اینکه رضایت طرفین در آن شرط…
عینِ عبارت · الزام …ری آن را مجدداً در کمیسیون تشخیص مطرح و مبادرت به صدور رای دلخواه می‌نماید. نظریه مزبور نمی‌تواند جنبه الزام و بخشنامه‌ای هم داشته باشد، لذا اطلاق بخشنامه و محمول آثار و لوازم بخشنامه قرار دادن ن…
عینِ عبارت · الزام …در این صورت خریدار می تواند یا الزام فروشنده را به تسلیم مبیع و پرداختن زیانهای ناشی از تأخیر را از دادگاه بخواهد، یا معامله را فسخ…
نظریه مشورتی شماره 7/1403/543 مورخ 1403/11/17
عینِ عبارت · الزام خ. م.: موضوع استعلام درباره تفسیر و اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403 و آیین‌نامه‌های مربوطه است. پرسش‌ها شامل موارد…