دعاوی حقوقی › از
دعوای از رای دادگاه حقوقی ، امر مختومه
راهنمای دعوای از رای دادگاه حقوقی ، امر مختومه
- تعریف
- ایراد امر مختومه (قضایی) زمانی مطرح میشود که دعوایی سابقاً بین همان اصحاب دعوا و با همان موضوع و سبب، در دادگاهی با صلاحیت رسیدگی شده و نسبت به آن حکم قطعی صادر شده باشد. هدف از این نهاد حقوقی، جلوگیری از صدور آرای متناقض و بیثباتی در روابط حقوقی است. این موضوع به عنوان یک دفاع ماهوی یا شکلی از سوی خوانده مطرح میشود تا از رسیدگی مجدد به دعوای خاتمهیافته جلوگیری کند. پس از صدور حکم قطعی، پرونده بسته شده محسوب میشود و اقامه مجدد آن اعتبار امر مختومه دارد.
- خواهان و خوانده
- خوانده دعوای جدید (به عنوان ایرادکننده) علیه خواهان دعوای جدید (اقدامکننده مجدد).
- ماهیت
- غیرمالی (دفاعی)، ترافعی.
- مرجع صالح
- همان دادگاهی که دعوای جدید در آن مطرح شده است (دادگاه صادرکننده رای یا دادگاه رسیدگیکننده به دعوای متاخر).
- مستندات قانونی
- (بند ۶) و ماده ۲۹۹ و بعد همان قانون.
- مدارک لازم
- دادنامه قطعی سابقالصدور، جریان پرونده قبلی، اوراق دادخواست و دفاعیات پیشین.
- مهلتها
- ایراد امر مختومه باید نهایتاً تا پایان جلسه اول دادرسی اعلام شود.
- هزینه
- تابع هزینه دادرسی دعوای مطروحه است و خود به تنهایی هزینه جداگانه ندارد مگر به عنوان دفاع در ضمن دادرسی.
- مراحل
- طرح دعوای مجدد توسط خواهان -> تقدیم لایحه دفاعیه یا ایراد توسط خوانده با استناد به رای قطعی قبلی -> بررسی دادگاه و احراز وحدت موضوع، سبب و اصحاب دعوا -> صدور قرار رد دعوا (قرار سقوط دعوا یا رد دادخواست بسته به مورد).
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. وحدت سه عنصر (اصحاب دعوا، موضوع، و سبب) برای تحقق امر مختومه الزامی است. ۲. آرای موقت یا قرارهای عدم صلاحیت مشمول امر مختومه نمیشوند. ۳. اشتباه در تصور اینکه هر رد دعوایی امر مختومه است (برخی قرارها مانع طرح مجدد نیستند). ۴. عدم طرح به موقع ایراد تا پایان جلسه اول دادرسی.
نمونهٔ خواسته
صدور قرار رد دعوای خواهان به استناد بند ۶ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی به دلیل وجود امر مختومه.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
ریاست محترم دادگاه حقوقی ...؛ با سلام؛ احتراماً در خصوص پرونده کلاسه ... مطروحه از سوی آقای/خانم [نام خواهان] به خواسته [موضوع دعوا]، به استناد بند ۶ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی، از آنجا که به همین خواسته و با همین سبب و بین همین طرفین قبلاً طی دادنامه شماره ... مورخ ... صادره از شعبه ... دادگاه حقوقی ... حکم قطعی صادر گردیده و موضوع مشمول قاعده امر مختومه میباشد، تقاضای صدور قرار رد دعوای مطروحه را دارم. با تشکر.
پرسشهای متداول
آیا قرار رد دعوا ایجاد امر مختومه میکند؟
خیر، قرارها اصولاً اعتبار امر مختومه ندارند و پس از رفع نقص یا تغییر شرایط میتوان مجدد دعوا را طرح کرد، مگر در موارد خاص.
اگر یکی از اصحاب دعوا تغییر کند، امر مختومه صادق است؟
خیر، وحدت اصحاب دعوا یکی از شرایط اصلی است.
آیا دادگاه خودش میتواند به امر مختومه استناد کند؟
بله، اگر قاضی متوجه شود موضوع قبلاً مختومه شده، تکلیفا قرار رد صادر میکند.
آیا حکم کیفری برای حقوقی امر مختومه میآورد؟
در حدود مسائل احراز شده (مثل وقوع جرم یا برائت) اثر دارد ولی لزوماً به معنای امر مختومه حقوقی نیست مگر با شرایط قانونی خاص.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- نمونهمتن: لایحه تجدیدنظرخواهی ، از رأی دادگاه حقوقی ، امر مختومه
- نمونهمتن: لایحه برای تقاضای مختومه نمودن پرونده
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط
هنوز موردی ثبت نشده.
