دعاوی حقوقی › موقوفه
دعوای موقوفه
راهنمای دعوای موقوفه
- تعریف
- دعوای مربوط به موقوفه دعاوی حقوقی هستند که پیرامون اثبات وقفیت، اعتراض به ثبت ملک به عنوان موقوفه، خلع ید از اراضی موقوفه، یا مطالبه حقوق وقف (مانند پذیره و مالالاجاره) طرح میشوند. این دعاوی معمولاً از سوی متولی قانونی موقوفه یا اداره اوقاف و امور خیریه علیه متصرفان غیرقانونی یا اشخاصی که منکر وقفیت هستند اقامه میگردد. هدف از این دعاوی حفظ عین موقوفه و اجرای دقیق نیات واقف است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: متولی موقوفه یا اداره اوقاف / خوانده: متصرف غیرمجاز یا شخص منکر وقفیت.
- ماهیت
- مالی یا غیرمالی (بسته به نوع خواسته مثل اثبات وقفیت یا خلع ید)؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک موقوفه.
- مستندات قانونی
- مواد ۵۵ به بعد قانون مدنی؛ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه.
- مدارک لازم
- سند وقفنامه (در صورت وجود)، وقفنامه رسمی، سوابق ثبتی ملک، قبض رسیدهای قبلی، نظریه اداره اوقاف.
- مهلتها
- مهلتهای اعتراض به ثبت املاک موقوفه طبق قانون ثبت مشخص میشود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
- هزینه
- بر اساس مالی یا غیرمالی بودن خواسته (دعوای خلع ید مالی و اثبات وقفیت غیرمالی محسوب میشود).
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست حقوقی ۲. ثبت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۳. ارجاع به شعبه دادگاه حقوقی ۴. استعلام از اداره اوقاف و ثبت اسناد ۵. رسیدگی و صدور رای ۶. اجرای حکم خلع ید یا رفع تصرف.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. طرح دعوا توسط شخص فاقد سمت (مثلاً شخصی غیر از متولی قانونی یا نماینده اوقاف). ۲. عدم توجه به ارکان صحیح وقف در قراردادهای اجاره موقوفه. ۳. اشتباه در تعیین خواسته (مثلاً مطالبه اجرتالمثل به جای خلع ید یا برعکس). ۴. عدم استناد دقیق به وقفنامه.
نمونهٔ خواسته
اثبات وقفیت و خلع ید از یک باب مغازه/زمین موقوفه به پلاک ثبتی [شماره پلاک] به انضمام اجرتالمثل ایام تصرف.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
چه کسی حق طرح دعوای مربوط به موقوفه را دارد؟
منحصراً متولی قانونی موقوفه و در غیاب او، سازمان اوقاف و امور خیریه.
آیا اموال موقوفه قابل فروش هستند؟
خیر، اصل موقوفه قابل فروش نیست مگر در موارد استثنایی با اجازه ولی فقیه یا سازمان اوقاف (تبدیل به احسن).
آیا اراضی موقوفه مشمول مرور زمان میشوند؟
خیر، وقفیت با گذشت زمان از بین نمیرود و حق موقوفه ساقط نمیشود.
نحوه تعیین اجرتالمثل ایام تصرف موقوفه چگونه است؟
از طریق ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری تعیین میشود.
این راهنما با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از هر اقدام، متنِ قانون و آرای همین صفحه را ببینید و با وکیل مشورت کنید.
دادخواست، شکواییه و درخواست 8
- لایحه دفاعیه ، موقوفه
- لایحه دفاعی ، حق ریشه و زارعانه در ملک و اراضی موقوفه عام
- درخواست پرداخت حقوق زارعانه و اعیانی های احداثیاراضی موقوفه
- لایحه ، تجدیدنظرخواهی ، الزام به تنظیم سند رسمی منافع رقبه موقوفه
- لایحه دفاعیه خوانده ، جلسه اول رسیدگی ، اعلام انعزال متولی موقوفه
- لایحه دفاعیه خوانده ، جلسه اول رسیدگی ، ابطال اسناد فروش ، موقوفه
- لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، اجرت العمل متولی موقوفه
- اعاده دادرسی برای صدور دادنامه تخلیه تجاری به علت تعدی و تفریط مغازه تجاری موقوفه
صفحههای مرتبط
- نمونهمتن: لایحه دفاعی ، حق ریشه و زارعانه در ملک و اراضی موقوفه عام
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه ، موقوفه
قوانین و مواد
- قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه
- قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه مصوب 1371/11/25
- قانون اجازه تبدیل باحسن و واگذاری دهات و مزارع موقوفه عام بزارعین صاحب نسق
- آییننامه اجازه تبدیل به احسن و واگذاری دهات و مزارع موقوفه عام بزارعین صاحب نسق
- آییننامه اجرایی قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه مصوب 1374/02/03
- قانون اجازه تبدیل به احسن و واگذاری دهات و مزارع موقوفه عام به زارعین صاحب نسق مصوب 1350/01/29
- آییننامه اجرایی قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه مصوب 1374/02/03
- ماده 12:…موقوفات مزروعی که در حساب شماره (5557) بانک تعاون کشاورزی تودیع شده و اهدایی دولت به موقوفه تلقی شده به نسبت دستور پرداختهای وصولی مربوط به هر موقوفه به حساب همان موقوفه منظور و واریز خواهد شد تا در صورت لزوم صرف عمران و آبادی موقوفه شود.
- تبصره 1:- اراضی مذکور در حکم موقوفه بوده و در حدود محدوده و حریم روستای موقوفه و بنا به درخواست سازمان اوقاف و امور خیریه واگذار خواهد شد.
- قانون اجازه تبدیل باحسن و واگذاری دهات و مزارع موقوفه عام بزارعین صاحب نسق
- تبصره 2:اراضی بایر واقع در محدوده موقوفات مذکور و همچنین اراضی و دهات موقوفهای که در تاریخ تقدیم این لایحه بمجلس شورای ملیفاقد زارع بوده است در اختیار متولی یا متصدی موقوفه باقی میماند که طبق مقررات مربوط نسبت به آبادانی آن به طوریکه صرفه و صلاح موقوفه باشد اقدام نم… … …موقوفه باقی میماند که طبق مقررات مربوط نسبت به آبادانی آن به طوریکه صرفه و صلاح موقوفه باشد اقدام نماید.
- آییننامه نحوه و ترتیب وصول پذیره و اهدایی مصوب 1365/02/10
- ماده 3:در ایجار رقبات بلامعارض موقوفه جهت استفاده بعنوان محل کسب صد درصد سرقفلی در صورت تعلق برابر نظر کارشناس یا خبره محلی از طریق مزایده به هنگام تنظیم سند اجاره بنفع موقوفه وصول خواهد شد.
- آییننامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1365/02/10
- ماده 45:…مواردی که ثمن بیع وقف تکافوی خرید رقبه مستقلی را ننماید سازمان میتواند با مشارکت چند موقوفه و نظر متولیان آنها رقبه واحدی خریداری و سهم هر موقوفه را به تناسب سرمایه آن تعیین نماید.
- آییننامه اجرایی ماده واحده قانون واگذاری مالکیت مربوط به تاسیسات آب و فاضلاب
- تبصره:در مواردی که اموال موضوع این آییننامه موقوفه باشد، متولی موقوفه موظف است با رعایت موازین شرعی و قانونی نسبت به انحلال قرارداد قبلی و انعقاد قرارداد اجاره جدید با شرکت آب و فاضلاب مربوط اقدام نماید.
- قانون اوقاف
- تبصره 2:…اند وجود نداشته باشند و یا اوصاف مقرر در وقفنامه منطبق با شخص یا اشخاص معینی نگردد موقوفه در حکم موقوفه مجهول التولیه است.
- قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363/10/02
- تبصره 2:…اند وجود نداشته باشند و یا اوصاف مقرر در وقفنامه منطبق با شخص یا اشخاص معینی نگردد موقوفه در حکم موقوفه مجهول التولیه است.
- آییننامه اجرایی قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه مصوب 1374/02/03
- ماده 8:تغییر کاربری زراعی و احداث هر گونه اعیانی بدون مجوز قانونی در اراضی نسق زراعتی موقوفه همچنان ممنوع م. ب.. تبصره ادارات اوقاف و متولیان مکلفند صورت کلیه اعیانیهای احداثی در دهات و مزارع موقوفه را تهیه و به سازمان اوقاف و امور خیریه بفرستند.
- قانون مدنی
- ماده 91:در موارد ذیل منافع موقوفات عامه صرف بریات عمومیه خواهد شد: 1) در صورتیکه منافع موقوفه مجهول المصرف باشد مگر اینکه قدر م ت ی ق نی در بین باشد 2) در صورتیکه صرف منافع موقوفه در مورد خاصی که واقف معین کرده است متعذر باشد
- آییننامه اجرایی بند های 2 و 3 و 4 و 5 ماده 2 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366/12/3
- ماده 7:ادارات حج و اوقاف و امور خیریه مکلفند پس از افتتاح حساب برای موقوفه ظرف یکماه مراقبت را جهت اطلاع از وضع موقوفه به اداره امور اقتصادی و دارائی محل اعلام و روشن مصدق وقفنامه یا اسناد دیگریکه مثبت وقف باشد به اداره مزبور ارسال دارند.
- آییننامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1365/02/10
- ماده 22:( ) در صورتی که منابع مذکور در ماده (21) و عواید یک ساله موقوفه برای تعمیر یا بازسازی آن تکافو ننماید متولیان و ادارات اوقاف و امور خیریه و امنا میتوانند درآمد دو یا چند سال موقوفه را به اضافه عواید موجود به مصرف برسانند.
- قانون مدنی
- ماده 90:عین موقوفه در مورد جواز بیع باقرب بغرض واقف تبدیل میشود.
- آییننامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1386 هیات وزیران با آخرین اصلاحات تا تاریخ 1397/12/05
- تبصره 1:در خصوص اراضی وقفی، اخذ نظریه متولی موقوفه الزامی م. ب..
- قانون مدنی
- ماده 82:هر گاه واقف برای اداره کردن موقوفه ترتیب خاصی معین کرده باشد متولی باید بهمان ترتیب رفتار کند و اگر ترتیبی قرار نداده باشد متولی باید راجع بتعمیر و اجاره و جمع آوری منافع و تقسیم آن بر مستحقین و حفظ موقوفه و غیره مثل وکیل امینی عمل نماید. … …باشد متولی باید راجع بتعمیر و اجاره و جمع آوری منافع و تقسیم آن بر مستحقین و حفظ موقوفه و غیره مثل وکیل امینی عمل نماید.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · موقوفه بنابراین با وجود ممنوعیت فروش مال موقوفه، در سه مورد فروش مال موقوفه امکانپذیر است.…
عینِ عبارت · موقوفه تعاریف و کلیات : 1- املاک موقوفه عمدتاً شامل دو نوع است موقوفه خاص و موقوفه عام الف) موقوفه خاص نظیر وقف اولادی که عایدی آن…
فروش حقوق تصرفی اراضی موقوفه
عینِ عبارت · موقوفه فروش حقوق تصرفی اراضی موقوفه خ.…
عینِ عبارت · موقوفه سؤال ـ در بعضي از شهرستانها قبل از اصلاحات ارضي، متولي موقوفه از درآمد موقوفات و يا وجوه نقدي حاصل از نذورات مردم ملكي را خريداري نموده است در زمان اصلاحات…
عینِ عبارت · موقوفه واگذاری حق سرقفلی عین موقوفه توسط نماینده متولی اراضی موقوفه خ.…
عینِ عبارت · موقوفه …شكيلات و اختيارات سازمان حج و اوقاف و امورخيريه مصوب سال 1363 (بند1 ماده 1) از زمان فوت متولي، موقوفه تحت نظارت و مديريت اداره اوقاف قرارمي گيرد و اين وظيفه تا قطعيت تعيين متولي جديد و تحويل موقوف…
عینِ عبارت · موقوفه موقوفه غیر منقول گونه ای خاص از اراضی و املاک است که نظام حقوقی ویژه ای دارد. خاص بودن این گونه اراضی…
عینِ عبارت · موقوفه اولین وظیفه اداره کننده وقف در چنین مواردی تعمیر مال موقوفه است و تعمیر موقوفه مقدم بر پرداخت سهم موقوفعلیهم است زیرا موقوفه را برای امکان انتفاع از آ…
فروش یا واگذاری مال موقوفه به صورت اجاره
عینِ عبارت · موقوفه فروش یا واگذاری مال موقوفه به صورت اجاره خ.…
انتقال مال موقوفه بدون مجوز شرعی و قانونی
عینِ عبارت · موقوفه انتقال مال موقوفه بدون مجوز شرعی و قانونی خ.…
عینِ عبارت · موقوفه متولی موقوفه به عنوان نماینده قانونی و یا قراردادی موقوفه، حقوق آن را اعمال و تعهدات مربوط به موقوفه را نیز…
عینِ عبارت · موقوفه بیع مال موقوفه خارج از اقتضای عقد وقف بوده و صحیح نخواهد بود.…
نظریه مشورتی شماره 7/1401/743 مورخ 1402/06/07
عینِ عبارت · موقوفه خ. م.: موضوع استعلام مربوط به تفکیک یک قطعه زمین موقوفه است که فاقد ساختمان و درخت است و برای بهرهبرداری و دریافت مجوزهای ساخت و ساز از شهرداری درخ…
عینِ عبارت · موقوفه ۱۰۰۱ اداره کردن امور موقوفه و تحصیل منفعت در اجرای مقررات مربوط به ویژه مواد ۸۲ و ۸۶ ق.…
عینِ عبارت · موقوفه طرح دعوی توسط امین موقوفه خ.…
بیع وقف: بیع بعض موقوفه
عینِ عبارت · موقوفه هرگاه بعض موقوفه خراب یا مشرف به خرابی گردد به طوری که انتفاع از آن ممکن نباشد، همان بعض، فروخته میشود مگر این…
عینِ عبارت · موقوفه «در صورت عدم تصريح واقف به نوع استفاده از موقوفه، متولي مي تواند به ترتيبي استفاده كند كه به ملحت موقوفه باشد».…
وقف
عینِ عبارت · موقوفه …اسان رسمی دادگستری به حکم قانون و بر اساس صلاحیت های تعریف شده، درگیر مسائل مرتبط با وقف، املاک موقوفه، فروش عین موقوفه و .…
عینِ عبارت · موقوفه بررسی شمول عنوان سرقت حدی بر ربودن اموال موقوفه وقف خاص خ.…
عینِ عبارت · موقوفه 1-در موارد تبديل موقوفه به شارع، مقررات شرعي و قانوني مربوط از جمله تبصره 4 ماده 5 لايحه قانون نحوه خريد و تملك اراضي…
عینِ عبارت · موقوفه …ی تواند از آن رجوع کند و یا در آن تغییری بدهد و یا خیار فسخ برای خود در مدت معین به منظور بازگشت موقوفه به مالکیتش شرط کند و یا از موقوف علیهم کسی را خارج و یا کسی را به آنها اضافه نماید و یا کسی…
قانون تفسیر قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه مصوب 1371 با اصلاحات و الحاقات بعدی
عینِ عبارت · موقوفه قانون تفسير قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضي موقوفه مصوب1371 مصوب 1391,05,11 با اصلاحات و الحاقات بعدي موضوع استفساريه: آيا با تصويب ماده واحده…
اخطار به مستأجرین موقوفه
عینِ عبارت · موقوفه اخطار به مستأجرین موقوفه خ.…
موقوفه چیست ؟
عینِ عبارت · موقوفه موقوفه چیست ؟…
نظریه مشورتی شماره 7/98/1801 مورخ 1399/05/13
عینِ عبارت · موقوفه خ. م.: موضوع استعلام به تعیین تاریخ احیاء اراضی موقوفه در ارتباط با تبصره 3 ماده 2 قانون ملی شدن جنگلها و مراتع و قانون الحاق دو تبصره به ماده واح…
عینِ عبارت · موقوفه …شدن جنگلها و مراتع کشور و قانون الحاق دو تبصره به ماده واحده قانون ابطال اسناد فروش آب و اراضی موقوفه مصوب 1380/12/9 تاریخ احیاء مورد قبول اراضی در مورد موقوفات عام و خاص ثبتی یا با سند عادی مورخ…
