دعاوی حقوقی › مطالبه
دعوای مطالبه بهای روز مبیع بعلت مستحق للغیر در آمدن
راهنمای دعوای مطالبه بهای روز مبیع بعلت مستحق للغیر در آمدن
- تعریف
- دعوای مطالبه بهای روز مبیع به علت مستحقللغیر درآمدن، زمانی مطرح میشود که خریدار مالی را خریداری کرده اما بعداً مشخص شده که مال متعلق به شخص دیگری بوده (مبیع مستحقللغیر درآمده) و معامله باطل یا فسخ شده است. در این حالت، خریدار علاوه بر استرداد ثمن پرداختی، میتواند غرامات وارده از جمله افزایش قیمت مبیع (بهای روز) را بر اساس نرخ تورم یا ارزش روز ملک/کالا از فروشنده مطالبه کند. این دعوا از حقوق حمایتی خریدار جاهل به فساد معامله است.
- خواهان و خوانده
- خریدار (خواهان) علیه فروشنده فضولی یا مستحقللغیر فروشنده (خوانده).
- ماهیت
- مالی، ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع مال غیرمنقول.
- مستندات قانونی
- مواد قانون مدنی در باب ضمان قهری و معاملات فضولی، رأی وحدت رویه شماره ۷۳۳ دیوان عالی کشور (نامطمئن در خصوص شماره دقیق سایر مواد).
- مدارک لازم
- سند مبایعهنامه یا قولنامه، سند رسمی مالکیت شخص ثالث (در صورت وجود)، دادنامه قطعی دلالت بر استحقاق غیر بر مال، فیشهای واریزی ثمن معامله.
- مهلتها
- مهلت خاصی برای اقامه دعوا وجود ندارد، اما مشمول مقررات عام مرور زمان و نحوه اثبات جهل به عدم مالکیت فروشنده است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
- هزینه
- معادل هزینه دادرسی دعاوی مالی بر اساس تقویم خواسته (بهای روز مبیع) محاسبه میشود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. صدور حکم قطعی به محکومیت خریدار به تحویل مال به مالک اصلی ۲. تنظیم دادخواست مطالبه ثمن و بهای روز مبیع ۳. ارجاع پرونده به دادگاه حقوقی و ارزیابی مال توسط کارشناس رسمی دادگستری ۴. صدور حکم به محکومیت فروشنده به پرداخت بهای روز مبیع و خسارات ۵. اجرای حکم از طریق اجرای احکام مدنی.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثبات جهل خریدار به اینکه فروشنده مالک نبوده است. ۲. درخواست بهای روز بدون جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری. ۳. اشتباه در تعیین مرجع صالح در خصوص اموال غیرمنقول. ۴. مطالبه صرف ثمن پرداختی بدون در نظر گرفتن رأی وحدت رویه مربوط به غرامات و بهای روز.
نمونهٔ خواسته
مطالبه بهای روز مبیع مستحقللغیر درآمده به انضمام کلیه خسارات دادرسی و غرامات.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
اگر خریدار در زمان خرید میدانسته مال متعلق به دیگری است، آیا بهای روز به او تعلق میگیرد؟
خیر، خریدار جاهل به فساد معامله مستحق غرامات و بهای روز است و اگر عالم بوده، فقط ثمن را پس میگیرد.
بهای روز مبیع چگونه محاسبه میشود؟
توسط کارشناس رسمی دادگستری و بر اساس ارزش روز مال مشابه تعیین میگردد.
آیا علاوه بر بهای روز، ثمن پرداختی هم برگردانده میشود؟
بله، ثمن پرداختی به همراه بهای روز مبیع (یا تفاوت آن) به عنوان غرامت پرداخت میشود.
مرجع صالح برای این دعوا کجاست؟
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع ملک (اگر مال غیرمنقول باشد).
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه صلح تا نصاب قانونی دعاوی مالی؛ بیش از آن، دادگاه عمومی حقوقی. مطالبه غرامت ناشی از مستحقللغیر درآمدن مبیع، علاوه بر استرداد ثمن، منوط به شرایط قانونی، از جمله جهل خریدار به فساد معامله است؛ بهای روز مبیع لزوماً معیار محاسبه نیست.
- دادگاهِ کدام شهر
- اقامتگاه خوانده؛ در مطالبه وجه ناشی از قرارداد، محل انعقاد قرارداد یا محل اجرای تعهد نیز قابل انتخاب است، حتی اگر مبیع غیرمنقول باشد.
- پیش از طرحِ دعوا
- گردآوری دلیل تعلق مبیع به غیر، پرداخت ثمن و جهل خریدار؛ درخواست کارشناسی برای تعیین غرامت. اظهارنامه مفید است، نه الزامی.
- اعتراض به رأی
- رأی دادگاه عمومی حقوقی در دادگاه تجدیدنظر استان قابل تجدیدنظر است؛ رأی مالی دادگاه صلح، در صورت بیشتر بودن خواسته از نصف نصاب صلاحیت آن، قابل تجدیدنظر است. مهلت: برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ.
- مستند
- مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی؛ رأی وحدت رویه شماره ۸۱۱؛ مواد ۱۱ و ۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحههای مرتبط
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 22
عینِ عبارت · مطالبه …د. و م. ح. بطرفیت خانم ها 1- الف. ق. 2- الف. الف.الف. 3- آقای م. م. بخواسته مطالبه بهاء کسری متراژ ملک مورد معامله و تکمیل و اصلاح معایب مورد معامله و مطالبه مبلغ 118/000/000 ری…
مشابه · مورد معامله …بطرفیت خانم ها 1- الف. ق. 2- الف. الف.الف. 3- آقای م. م. بخواسته مطالبه بهاء کسری متراژ ملک مورد معامله و تکمیل و اصلاح معایب مورد معامله و مطالبه مبلغ 118/000/000 ریال بابت وجه التزام قرارداد با اس…
عینِ عبارت · مطالبه …و صاحب آن مال میتوانند در عرض مدت یکسال از تاریخ صدور سند ترخیص کالای مورد بحث مابهالتفاوت را از یکدیگر مطالبه نمایند.…
مشابه · جنس …در صورتی که ظرف و مظروف قابل تفکیک باشد و هریک حقوق جداگانه متعلق بنوع جنس خود را بپردازند حقوق مظروف از روی وزن خالص آن دریافت میگردد ولو آنکه در جدول تعرفه حقوق و…
عینِ عبارت · مطالبه …45 تا 25 سال 0.4 بیش از 25 سال 0.36 (در بعضی از موارد مغازه ها بدون پرداخت مبلغی بعنوان "سرقفلی" به اجاره واگذار میشوند که در نتیجه اجاره ماهانه مطالبه شده برای آنها خیلی زیادتر از اجاره…
مشابه · کالا …رویه های مختلفی که حدود 9 رویه درکل کشور بین کارشناسان شناسایی شده است . از جمله ( روش شاخص کالا .…
مطالبه اجرت المثل ایام تصرف
عینِ عبارت · مطالبه مطالبه اجرت المثل ايام تصرف مطالبه اجرت المثل به دعاوی املاک غیر تجاری مربوط می شود. در املاک تجاری…
مشابه · مست …مطالبه اجرت المثل به دعاوی املاک غیر تجاری مربوط می شود. در املاک تجاری ، مستأجر ملزم به پرداخت اجرت المسمی می باشد.…
عینِ عبارت · مطالبه …حال اقتضاء آن داردنامبرده دریک دادرسی مجزاپس ازاثبات ادعای خود ازشخص وکیل مطالبه خسارت نماید والااقدامات وکیل فوق درچهارچوب وحدودوکالت است وتمام سعی وکیل درروندانعقادقرارداد وتلاش های ایشان دروصول…
مشابه · مست …مه عادی شماره 100249 مورخ 1391/2/21 و شروع مذاکرات و مناظرات طرفین در جلسات متعدد دادگاه و مستندات پیوست دادخواست تقدیمی مرتبط خ.…
عینِ عبارت · مطالبه …3- موضوعی که اجراء آن تقاضا شده است، اگر راجع به چگونگی اجراء مورد درخواست توضیحی دارد باید قید کند.…
مشابه · جنس …ب - سند ذمه سند حاکی از تعهد مدیون به پرداخت وجه نقد یا پرداخت جنس یا تعهد به فعل معین که در اصطلاحات ثبتی در معنی مقابل اسناد مربوط به معاملات با حق است…
عینِ عبارت · مطالبه …۳- موضوعی که اجراء آن تقاضا شده است، اگر راجع به چگونگی اجراء مورد درخواست توضیحی دارد باید قید کند.…
مشابه · جنس …ب – سند ذمه سند حاکی از تعهد مدیون به پرداخت وجه نقد یا پرداخت جنس یا تعهد به فعل معین که در اصطلاحات ثبتی در معنی مقابل اسناد مربوط به معاملات با حق استر…
آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرائی مصوب 1387
عینِ عبارت · مطالبه …3- موضوعی که اجراء آن تقاضا شده است، اگر راجع به چگونگی اجراء مورد درخواست توضیحی دارد باید قید کند.…
مشابه · جنس …ب – سند ذمه سند حاکی از تعهد مدیون به پرداخت وجه نقد یا پرداخت جنس یا تعهد به فعل معین که در اصطلاحات ثبتی در معنی مقابل اسناد مربوط به معاملات با ح…
عینِ عبارت · مطالبه …این تصویبنامه به شرط تجاوز کرایه ماهانه محل کسب و یا سابقه مالیات قطعی آنها از میزان مقرر مالیات آنها طبق مقررات ماده ۷ قانون اصلاح مالیات بر درآمد مصوب تیر ماه ۱۳۳۷ راساً تشخیص و مطالبه خواهد گرد…
مشابه · جنس … د- خرده مالکینی که مجموع درآمد مالکانه سالیانه آنها نقداً و جنساً از سی هزار ریال تجاوز نکند از پرداخت مالیات معاف خواهند بود و ای…
عینِ عبارت · بهای …رجی در کلیه امور مربوط به نفت و همچنین برای ساختن و فروش مصنوعاتی که با وسایل یا با محصولات شرکت ببهای مناسب فراهم شود و مشروط باینکه بفعالیت اصلی شرکت لطمه ای وارد نسازد. هـ – خرید و اجار…
مشابه · جنس …ب – توسعه و پیشرفت امور صنعت نفت و صنایع وابسته بآن – تأمین مرغوبیت جنس مواد نفتی و مشتقات آن که از طرف شرکت ساخته و فروخته میشود.…
عینِ عبارت · مطالبه …ارسال داشته اداره برق فتوکپی قرارداد و اداره حفاظت منابع آب یک فقره فتوکپی و کروکی محل چاه را ارسال داشتهاند و پروندههای حقوقی مطالبه شده نیز واصل شده شخص خ.…
مشابه · مورد معامله …ور 50 بوده است و حسب نامه شماره 1086 - 19/9/65 اداره ثبت اسناد و املاک... که بشماره 4669 - 22/9/65 ثبت و ضمیمه است مورد معامله تا 9/2/51 در رهن بوده لذا ب.…
عینِ عبارت · مطالبه …دفتر باید فوری پس از ثبت داد خواست، آن را جهت ارجاع به یکی از شعب، به نظر رئیس شعبه اول یا معاون وی برساند.…
مشابه · کالا …اشخاص دیگر علیه شرکت تا زمانی که شرکت باقی است و نیز در صورت انحلال تا وقتی که تصفیه امور شرکت در جریان است، در مرکز اصلی شرکت اقامه میشود.…
عینِ عبارت · بهای …در شق ۴ این ماده مبلغ ده هزار ریال تبدیل می شود به پنجاه هزار ریال. ماده ۸۸) در مواردی که مابین اصحاب دعوی در بهای خواسته اختلاف شود و تفاوت تا نصف کمترین بهائی که تعیین شده است باشد حد وسط ب…
مشابه · کالا …شوراى عالى کارشناسان رسمی دادگستری ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز رضاشاه پهلوی نخستوزیر (جمهوری اسلامی) نخستوزیر (قاجار) میلسپو (رئیس کل دارایی) مجلس عال…
عینِ عبارت · مطالبه …های گذشته و یا با برآورد عده کارگران و میزان متوسط دستمزد آنان تعیین نموده و از همان قرار از کارفرما مطالبه نماید.…
مشابه · کالا …شوراى عالى کارشناسان رسمی دادگستری ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز رضاشاه پهلوی نخستوزیر (جمهوری اسلامی) نخستوزیر (قاجار) میلسپو (رئیس کل دارایی) مجلس عال…
عینِ عبارت · مطالبه …بهای اسمی سهام «ب» در هر موقع از «شرکت» قابل مطالبه است.…
مشابه · کالا …كمیسیون تعیین حریم راههای كشور شوراى عالى کارشناسان رسمی دادگستری ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز رضاشاه پهلوی نخستوزیر (جمهوری اسلامی) نخستوزیر (قاجار) میلسپو (رئیس کل دارایی) مجلس ع…
قانون مالیات های مستقیم
عینِ عبارت · بهای …نی ” مصوب ۱۳۹۸/۰۲/۱۵، به منظور رونق تولید و ایجاد اشتغال از طریق اصلاح ساختار مالی شرکتها و کارآمدسازی افزایش بهای ناشی از تجدید ارزیابی داراییهای اشخاص حقوقی موضوع حکم مقرر در تبصره(۱) ماده ۱…
مشابه · کالا …قتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و چگونگی برقراری و وصول عوارض و سایر وجوه از تولید کنندگان کالا، ارائه دهندگان خدمات و کالاهای وارداتی مصوب ۲۲ /۱۰ /۱۳۸۱ و مالیاتهای غیر مستقیم موضو…
عینِ عبارت · مطالبه …بهای اسمی سهام «ب» در هر موقع از «شرکت» قابل مطالبه است.…
مشابه · کالا …شوراى عالى کارشناسان رسمی دادگستری ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز رضاشاه پهلوی نخستوزیر (جمهوری اسلامی) نخستوزیر (قاجار) میلسپو (رئیس کل دارایی) مجلس عال…
عینِ عبارت · مطالبه …تبصره ۳: سهامدارانی که کارت ورود به مجمع عمومی دریافت میدارند از تاریخ دریافت کارت حق مطالبه ارزش اسمی سهام “ب” و حق برداشت پسانداز خود را تا خاتمه جلسات مجمع عمومی نخواهند داشت…
مشابه · کالا …شوراى عالى کارشناسان رسمی دادگستری ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز رضاشاه پهلوی نخستوزیر (جمهوری اسلامی) نخستوزیر (قاجار) میلسپو (رئیس کل دارایی) مجلس عال…
عینِ عبارت · مطالبه …تبصره ۳: سهامدارانی که کارت ورود به مجمع عمومی دریافت میدارند از تاریخ دریافت کارت حق مطالبه ارزش اسمی سهام “ب” و حق برداشت پسانداز خود را تا خاتمه جلسات مجمع عمومی ن…
مشابه · کالا …شوراى عالى کارشناسان رسمی دادگستری ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز رضاشاه پهلوی نخستوزیر (جمهوری اسلامی) نخستوزیر (قاجار) میلسپو (رئیس کل دارایی) مجلس عال…
