دعاوی حقوقی › صلاحیت
دعوای صلاحیت محلی
راهنمای دعوای صلاحیت محلی
- تعریف
- صلاحیت محلی به تعیین دادگاه صالح از حیث جغرافیایی (شهر یا حوزه قضایی) برای رسیدگی به یک دعوا گفته میشود. قاعده عمومی این است که دعوا باید در دادگاه محل اقامت خوانده اقامه شود، مگر در موارد استثنای قانونی مانند دعاوی اموال غیرمنقول، دعاوی ناشی از قرارداد یا دعاوی خانواده. ایراد به صلاحیت محلی باید توسط خوانده در مهلت قانونی (معمولاً جلسه اول دادرسی) مطرح شود. عدم رعایت صلاحیت محلی موجب صدور قرار عدم صلاحیت به دادگاه صالح میشود.
- خواهان و خوانده
- خوانده (به عنوان ایرادکننده به صلاحیت) علیه خواهان (به عنوان اقامهکننده دعوا در دادگاه غیرصالح).
- ماهیت
- غیرمالی، ترافعی (ایراد شکلی).
- مرجع صالح
- دادگاهی که دعوا در آن اقامه شده است (برای رسیدگی به ایراد).
- مستندات قانونی
- مواد ۱۱ به بعد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی.
- مدارک لازم
- کارت ملی، سند اقامتگاه (در صورت نیاز)، دادخواست یا لایحه ایراد به صلاحیت محلی.
- مهلتها
- ایراد به صلاحیت محلی باید نهایتاً تا پایان اولین جلسه دادرسی مطرح شود.
- هزینه
- بدون هزینه دادرسی مستقل (چون ایراد شکلی در ضمن دعوای اصلی است).
- مراحل
- ۱. اقامه دعوا توسط خواهان در دادگاه مد نظر ۲. تقدیم لایحه ایراد به صلاحیت محلی توسط خوانده تا اولین جلسه ۳. بررسی دادگاه و صدور قرار عدم صلاحیت (در صورت قبول ایراد) یا رد ایراد ۴. ارسال پرونده به دادگاه صالح یا ادامه رسیدگی.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. طرح ایراد به صلاحیت محلی پس از گذشت جلسه اول دادرسی (که مسموع نیست). ۲. اشتباه گرفتن صلاحیت محلی با صلاحیت ذاتی. ۳. عدم ارسال صحیح پرونده به دادگاه مقصد پس از صدور قرار عدم صلاحیت. ۴. تصور اینکه توافق بر خلاف صلاحیت محلی در همه قراردادها نافذ است.
نمونهٔ خواسته
صدور قرار عدم صلاحیت دادگاه محترم به شایستگی دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ...
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
مهلت قانونی برای ایراد به صلاحیت محلی چیست؟
تا پایان اولین جلسه دادرسی.
آیا دادگاه میتواند به تشخیص خود قرار عدم صلاحیت محلی صادر کند؟
خیر، صلاحیت محلی از حقوق طرفین است و دادگاه جز در موارد محدود (مثل دعاوی غیرمنقول) راساً به آن ایراد نمیکند مگر خوانده ایراد نماید.
فرق صلاحیت محلی با صلاحیت ذاتی چیست؟
صلاحیت ذاتی مربوط به نوع مرجع (مثل حقوقی یا کیفری یا شورا) است و همیشه قابل ایراد است، اما صلاحیت محلی مربوط به جغرافیاست و مهلت دارد.
اگر دادگاه صادرکننده قرار عدم صلاحیت و دادگاه مقصد هر دو اختلاف در صلاحیت داشته باشند چه میشود؟
پرونده برای حل اختلاف به دادگاه تجدیدنظر استان (یا دیوان عالی کشور حسب مورد) ارسال میشود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: صلاحیت در دادگاههای ایران؛ راهنمای جامع تشخیص مرجع صالح برای طرح دعوی
- قرارداد: شرط پذیرش صلاحیت انحصاری دادگاه
- نمونهمتن: قرار عدم صلاحیت محلّی دادسرای نظامی
- نمونهمتن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، صلاحیت محلّی
- نمونهمتن: لایحه در خصوص اجرای قرارهای معاینه و تحقیق محلی
قوانین و مواد
- آییننامه سازمان تعزیرات حکومتی مصوب 1373/08/02
- آیین دادرسی کار مصوب 1391/11/17
- آییننامه اجرایی نحوه رسیدگی به جرائم عمده و کلان اخلالگران در نظام اقتصادی کشور مصوب 1399/07/08
- قانون امور حسبی
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- آییننامه انضباطی فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران مصوب 1390
- آیین رسیدگی دادسراها و هیأتهای انتظامی سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384/12/04
- آییننامه سازمان تعزیرات حکومتی مصوب 1373/08/02
- تبصره 3:- حل اختلاف در صلاحیت محلی در یک استان، حسب مورد با شعبه تجدیدنظر همان استان بوده و در صورت اختلاف در صلاحیت ذاتی یا اختلاف در صلاحیت محلی در دو استان، حل اختلاف با شعب عالی سازمان است.
- آیین دادرسی کار مصوب 1391/11/17
- ماده 77:ایراد عدم صلاحیت محلی فقط در اولین جلسه دادرسی و قبل از ختم مذاکرات به عمل خواهد آمد.
- آییننامه اجرایی نحوه رسیدگی به جرائم عمده و کلان اخلالگران در نظام اقتصادی کشور مصوب 1399/07/08
- تبصره:…های تهران کشوری بوده و در مراکز استان هایی که این دادگاه تشکیل می شود صرفاً دارای صلاحیت محلی همان استان م. ب..
- قانون امور حسبی
- ماده 11:عدم صلاحیت محلی دادگاه یا خودداری دادرس از مداخله در خصوص امری رافع آثار قانونی اقدام یا تصمیمی که بعمل آمده است نخواهد بود .
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 352:هرگاه دادگاه تجدیدنظر، دادگاه بدوی را فاقد صلاحیت محلی یا ذاتی تشخیص دهد رای را نقض و پرونده را به مرجع صالح ارسال می دارد.
- آییننامه انضباطی فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران مصوب 1390
- تبصره:صلاحیت محلی کمیته های انضباطی سه گانه(فدراسیون هیأت استان و هیأت شهرستان )، محدوده فعالیت فوتبالی هر مجموعه است. و در صورت حدوث اختلاف در صلاحیت ، نظر کمیته انضباطی فدراسیون متّبع خواهد بود .
- آیین دادرسی کار مصوب 1391/11/17
- ماده 20:…حل اختلاف کار همعرض ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی در حوزه یک اداره کل اختلاف در صلاحیت محلی محقق شود، نظر اداره کل مزبور، لازم الاتباع م. ب..
- آیین رسیدگی دادسراها و هیأتهای انتظامی سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384/12/04
- ماده 46:چنانچه بین دو هیات انتظامی واقع در حوزه یک استان یا استانهای مختلف در مورد صلاحیت محلی اختلاف شود، رفع اختلاف با شورایعالی نظام پزشکی است. فصل دوم :سازمان و تشکیلات هیأت بدوی انتظامی
- آیین دادرسی کار مصوب 1391/11/17
- ماده 21:…حل اختلاف کار همعرض ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی در حوزه دو اداره کل اختلاف در صلاحیت محلی محقق شود، نظر اداره کل روابط کار و جبران خدمت لازم الاتباع م. ب..
- آییننامه اجرایی قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1403/03/16
- ماده 11:حوزه صلاحیت محلی هر شورا منطبق با حوزه قضایی مربوط است و حوزه هر شورا براساس اختصاص قسمتی از حوزه قضایی بخش یا شهرستان به شورا یا مجتمع های شورایی توسط رئیس حوزه قضایی مربوط تعیین می گردد.
- آییننامه شوراهای حل اختلاف
- ماده 12:حوزه صلاحیت محلی هر شورا منطبق با حوزه قضایی مربوط است و حوزه کاری هر شورا براساس اختصاص قسمتی از حوزه قضایی بخش یا شهرستان به شورا یا مجتمع های شورایی توسط رئیس حوزه قضایی مربوط تعیین می گردد.
- قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار
- تبصره:…اجرائی حسب مورد در شوراهای حل اختلاف یا شعب خاصی که روسای دادگستری استانها با رعایت صلاحیت محلی در حوزه های قضائی تعیین می نمایند، رسیدگی می شود.
- آییننامه سازمان تعزیرات حکومتی مصوب 1373/08/02
- تبصره:…رئیس سازمان و تایید وزیر دادگستری، در شعب بدوی و یا تجدیدنظر تهران رسیدگی می شود. صلاحیت محلی این شعب، کشوری است.
- آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
- ماده 371:…صادرکننده رای، صلاحیت ذاتی برای رسیدگی به موضوع را نداشته باشد و در مورد عدم رعایت صلاحیت محلی، وقتی که نسبت به آن ایراد شده باشد. 2 رای صادره خلاف موازین شرعی و مقررات قانونی شناخته شود. 3 عدم رعایت اصول دادرسی و قواعد آمره و حقوق اصحاب دعوا در صورتی که به در…
- قانون ساماندهی بازار زمین مسکن و اجارهبها مصوب 1403/02/10
- ماده 3:…و درج خودکار این نشانی در سامانه احراز هویت ثنا میباشد، به نحوی که این نشانی ملاک صلاحیت محلی ماده (۱۱) قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی باشد. در صورت عدم اتصال و غیر فعال بودن سامانه های مذکور، اقامه دعوا بر اساس قوانین و مقررات مربوط ص…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · صلاحیت محلی عمومی حقوقی منتفی است و صلاحیت ذاتی که موارد مبتلا به آن کمتر است، شمار قرارهای عدم صلاحیت محلی فراوان است.…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی عمومی حقوقی منتفی است و صلاحیت ذاتی که موارد مبتلا به آن کمتر است، شمار اختلاف در صلاحیت محلی علاوه بر آنکه در بین محاکم بدوی رایج است، ممکن قرارهای عدم صلاحیت محلی فراوان است. قرارهای عدم…
عدم صلاحیت محلی
عینِ عبارت · صلاحیت محلی عدم صلاحیت محلی خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/97/2702 مورخ 1398/04/31
عینِ عبارت · صلاحیت محلی خ. م.: موضوع استعلام درباره صلاحیت محلی دادگاهها و بررسی آن بر اساس قوانین مربوطه است.…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی در عمل موارد اختلاف در صلاحیت محلی بین نهادهای دادرسی و به ویژه دادگاه های عمومی حقوقی فراوان است و این نوع اختلاف بیش از اختلاف…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی الف - ۲ - اصل صلاحیت محلی دادگاه بر اساس اقامتگاه خوانده دعوا قواعد ناظر به صلاحیت محلی دادگاههای عمومی حقوقی و حتی دادگ…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی صلاحیت محلی نوعی از صلاحیت نسبی ناظر به مکان است.…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی در هر حال بر مبنای صلاحیت محلی دادگاه در رسیدگی به اصل دعوا آنجا که موضوع دستور موقت در محل دیگر مستقر نباشد (ماده ۳۱۲ ق.آ.د.…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی نوع دیگری از صلاحیت نسبی صلاحیت محلی دادگاه است.…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی چنانچه دادگاه صلاحیت محلی نداشته باشد و خوانده در اولین جلسه دادرسی نسبت به آن ایراد نماید طبق قرار عدم صلاحیت صادر و پر…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی توجه به صلاحیت محلی را به طریق اولی باید فرع بر وجود صلاحیت ذاتی و همچنین صلاحیت نسبی به مفهوم خاص دانست. به عبارت…
نظریه مشورتی شماره 7/1401/627 مورخ 1401/07/17
عینِ عبارت · صلاحیت محلی خ. م.: موضوع استعلام شامل سه پرسش در خصوص صلاحیت محلی دادگاه و آدرس خوانده است.…
تقدم صلاحیت ذاتی بر صلاحیت محلی
عینِ عبارت · صلاحیت محلی تقدم صلاحیت ذاتی بر صلاحیت محلی خ.…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی …آ.د.م و ماده ۴ قانون ثبت احوال که همگی از استثنائات بر صلاحیت محلی دادگاه محل اقامت خوانده م.…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی تعیین صلاحیت محلی و اختلاف در این نوع صلاحیت بیشتر در مورد دادگاه های عمومی حقوقی دادگاههای خانواده دادگاههای ان…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی تقدم قرار عدم صلاحیت محلی و شخصی نسبت به یکدیگر خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/1401/554 مورخ 1401/07/10
عینِ عبارت · صلاحیت محلی خ. م.: موضوع استعلام به صلاحیت محلی دادسرا در رسیدگی به جرایم و اعتبار قرارهای صادره از دادسراهای فاقد صلاحیت مربوط میشود. پرسش…
صلاحیت محلی دادگاه
عینِ عبارت · صلاحیت محلی صلاحیت محلی دادگاه نوعی از صلاحیت قضایی است که تعیین می کند دعوا در کدام یک از دادگاه های هم نوع و هم درجه…
ایراد به صلاحیت محلی
عینِ عبارت · صلاحیت محلی ایراد به صلاحیت محلی خ.…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی فرض سوم رعایت اصل صلاحیت محلی دادگاه محل اقامت خوانده موضوع ماده ۱۱ ق.…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی …آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی چنانچه دادگاه تجدید نظر دادگاه بدوی را فاقد صلاحیت محلی و ذاتی تشخیص دهد رای را نقض و پرونده را به مرجع صالح ارسال می دارد که حکم ماده اطلاق دارد و اخ…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی صلاحیت محلی ناظر به حوزهٔ قضایی دادگاه است.…
نظریه مشورتی شماره 7/97/2303 مورخ 1397/08/15
عینِ عبارت · صلاحیت محلی خ. م.: موضوع استعلام درباره صلاحیت محلی مراجع قضایی در مواردی است که خواهان، فردی را به عنوان طرف دعوی معرفی میکند که هیچ نقش قانون…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی حدوث اختلاف در صلاحیت محلی بین شوراهای حل اختلاف خ.…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی بررسی لزوم وجود صلاحیت محلی جهت صدور قرار تامین خواسته صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/09/09 برگزار شده توسط: است…
عینِ عبارت · صلاحیت محلی سوال اگر خواهان با تقلب نسبت به قانون و سوء استفاده از آن برای ایجاد صلاحیت محلی در دادگاهی که قانون صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را ندارد شخص یا اشخاصی را خوانده دعوا معرفی کند…
