دعاوی حقوقی › حجب
دعوای حجب نقصانی حرمانی
راهنمای دعوای حجب نقصانی حرمانی
- تعریف
- حجب در حقوق ارث به معنای محروم شدن تمام یا بخشی از ورثه از بردن ارث به واسطه حضور وارث دیگر است. حجب بر دو قسم است: حجب حرمانی که وارث به کلی از ارث محروم میشود (مانند حضور فرزند که عمو را از ارث محروم میکند) و حجب نقصانی که سهم ارث وارث از حد نصاب بیشتر به حد نصاب کمتر کاهش مییابد (مانند کاهش سهم اَبوین از ثلث به سدس به واسطه وجود فرزند). این موضوع زمانی مطرح میشود که در تقسیم ترکه میان وراث اختلافنظر ایجاد شود.
- خواهان و خوانده
- خواهان یکی از وراث یا ذینفعان و خوانده سایر وراث متوفی هستند.
- ماهیت
- غیرمالی (در اصل تعیین وضعیت سهمالارث)؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع ترکه.
- مستندات قانونی
- مواد نامطمئن از قانون مدنی مبحث ارث.
- مدارک لازم
- گواهی انحصار وراثت، شناسنامه و کارت ملی متوفی و وراث، سند رسمی مالکیت اموال متوفی (در صورت وجود).
- مهلتها
- محدوده زمانی خاصی برای طرح دعوای اثبات حجب وجود ندارد، اما تابع قواعد مرور زمان کلی نیست؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای است.
- هزینه
- تابع دعاوی غیرمالی است.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- تنظیم دادخواست تحریر ترکه و تقسیم ترکه و تعیین سهمالارث، ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، ارجاع به دادگاه صالح، رسیدگی و صدور حکم قطعی، اجرای حکم توسط واحد اجرای احکام.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه گرفتن حجب حرمانی با حجب نقصانی. ۲. عدم درخواست تحریر ترکه پیش از تقسیم. ۳. عدم توجه به وجود حاجب در زمان فوت متوفی. ۴. طرح دعوا در مرجع صالح غیرمرتبط.
نمونهٔ خواسته
تقاضای تعیین و تقسیم ترکه با رعایت قواعد حجب نقصانی/حرمانی و صدور حکم بر تعیین سهمالارث دقیق اینجانب.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا حجب حرمانی همیشه پدر را از ارث محروم میکند؟
خیر، پدر هیچگاه به کلی محروم نمیشود بلکه ممکن است دچار حجب نقصانی گردد.
مرجع صدور گواهی حجب کجاست؟
دادگاه حقوقی ضمن دعوای تقسیم ترکه به آن رسیدگی میکند.
آیا حجب نقصانی شامل همسر متوفی میشود؟
بله، حضور فرزند سهم همسر را از ربع به ثمن کاهش میدهد.
آیا برای این دعوا نیاز به وکیل است؟
الزامی نیست ولی به دلیل پیچیدگی قواعد ارث توصیه میشود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: حجب در ارث چیست؟ راهنمای کامل محرومیت از ارث در حقوق ایران
- نمونهمتن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، حجب نقصانی حرمانی
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 8
عینِ عبارت · حجب …م می گوید: وراث ذیل حاجب از ارث ندارد پدر مادر پسر دختر زوج و زوجه. همان طوری که می دانیم حجب بر دو قسم است حرمانی و نقصانی ماده ۸۸۷ ق.…
عینِ عبارت · حجب …م می گوید: وراث ذیل حاجب از ارث ندارد پدر مادر پسر دختر زوج و زوجه. همان طوری که می دانیم حجب بر دو قسم است حرمانی و نقصانی ماده ۸۸۷ ق.…
حجب: اقسام
عینِ عبارت · حجب اقسام حجب عبارت است از حرمانی و نقصانی ، همچنین حجب را میتوان به اقسام زیر تقسیم نمود: حجب به نفع خود ،…
عینِ عبارت · حجب ۱- حجب از اصل یا کلی یعنی آنهایی که نزدیک تر به متوفی هستند، آنهایی که دورترند را از ارث محروم میکنند…
حجب در قانون مدنی
عینِ عبارت · حجب حجب در قانون مدنی نویسندگان: علی حسین مصلحی عراقی منبع: دانشکده حقوق و علوم سیاسی 1383 شماره 64…
عینِ عبارت · حجب …خ. د. جریان دادرسی بدوی که استخدام لفظ و استناد صائب بدان در مقام حجب حرمانی (از حیث اشخاص) (الاقرب یمنع الا بعد) کتاب القواعد و الفوائد مرحوم…
عینِ عبارت · حجب …خ. د. جریان دادرسی بدوی که استخدام لفظ و استناد صائب بدان در مقام حجب حرمانی (از حیث اشخاص) (الاقرب یمنع الا بعد) کتاب القواعد و الفوائد مرحوم شهید اول رض ج 2 ص 290 )…
