دعاوی حقوقی › ظهرنویسی
دعوای ظهرنویسی و انقضا مواعد
راهنمای دعوای ظهرنویسی و انقضا مواعد
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که دارنده برات یا سفته به دلیل انقضای مواعد قانونی (مانند مهلت واخواست یا اعتراض) حق اقامه دعوا علیه ظهرنویسان (ظهرنویسانِ ضامن یا انتقال‌دهنده) را از دست داده است، اما همچنان می‌تواند علیه صادرکننده یا ضامن او اقدام کند. انقضای مواعد به معنای از دست رفتن مسئولیت تضامنی ظهرنویسان است. این دعوا برای مطالبه وجه اسناد تجاری خارج از مواعد قانونی طرح میشود.
- خواهان و خوانده
- خواهان: دارنده سند تجاری / خوانده: صادرکننده و ظهرنویس (بسته به رعایت مواعد)
- ماهیت
- مالی، ترافعی
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی یا شورای حل اختلاف (بر اساس مبلغ خواسته) محل اقامت خوانده یا محل انجام تعهد
- مستندات قانونی
- قانون تجارت (مواد مربوط به برات، سفته و ظهرنویسی) و آیین دادرسی مدنی
- مدارک لازم
- اصل سند تجاری (سفته یا برات)، گواهی عدم پرداخت (در صورت وجود)، مدارک هویتی خواهان.
- مهلت‌ها
- مهلت واخواست و اعتراض در قوانین تجاری مشخص شده است؛ پس از انقضا، دعوای براتی تبدیل به دعوای عمومی مطالبه وجه میشود و مشمول مرور زمان خاص تجاری نمی‌شود اما مشمول اصول کلی است.
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی مالی بر اساس ارزش ریالی خواسته (درصد مشخص شده در قانون بودجه هر سال).
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست مطالبه وجه سند تجاری ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۳. ارجاع به دادگاه یا شورای حل اختلاف ۴. رسیدگی و بررسی اعتبار سند ۵. صدور رای و اجرای حکم.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه در فرض مسئولیت تضامنی ظهرنویسان پس از انقضای مواعد. ۲. عدم ارائه اصل سند تجاری در دادگاه. ۳. عدم توجه به صلاحیت شورای حل اختلاف بر اساس سقف مبلغ خواسته. ۴. عدم مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید.
نمونهٔ خواسته
مطالبه وجه یک فقره سفته به شماره […] به مبلغ […] ریال به انضمام خسارت تأخیر تأدیه و هزینه دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
ریاست محترم دادگاه حقوقی؛ با سلام، اینجانب به استناد یک فقره سفته به شماره سریال […] مورخ […] به مبلغ […] ریال که صادرکننده آن خوانده محترم [نام صادرکننده] می‌باشد و توسط خوانده رديف دوم ظهرنویسی شده است، تقاضای مطالبه وجه را دارم. با توجه به انقضای مواعد قانونی واخواست، مسئولیت تضامنی ظهرنویس منتفی گردیده، لذا تقاضای محکومیت صادرکننده به پرداخت اصل وجه و خسارت تأخیر تأدیه را دارم.
پرسش‌های متداول
آیا با انقضای مواعد، سند تجاری بیاعتبار میشود؟
خیر، سند اعتبار خود به عنوان سند اثبات دین را از دست نمیدهد، اما مزایای براتی مانند مسئولیت تضامنی ظهرنویسان ساقط میشود.
آیا علیه صادرکننده نیاز به واخواست است؟
خیر، واخواست برای استفاده از مسئولیت تضامنی ظهرنویسان و برات‌گیر لازم است و برای صادرکننده سفته ضرورت ندارد.
مرجع صالح برای مطالبه سفته زیر نصاب قانونی کجاست؟
شورای حل اختلاف.
آیا خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید محاسبه میشود؟
بله، با درخواست خواهان از تاریخ سررسید یا تقاضا محاسبه میشود.
این راهنما با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از هر اقدام، متنِ قانون و آرای همین صفحه را ببینید و با وکیل مشورت کنید.
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحه‌های مرتبط
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط
هنوز موردی ثبت نشده.