دعاوی دیوان عدالت اداری › دعاوی دیوان عدالت اداری › ابطال مصوبات و مقررات
فعلاً ناقص و غیرقابلِ استناد
دعوای ابطال مصوبات هیأت وزیران مغایر قانون
راهنمای دعوای ابطال مصوبات هیأت وزیران مغایر قانون
- تعریف
- ابطال مصوبات هیأت وزیران مغایر قانون، دعوایی است که به جهت مغایرت آییننامهها، تصویبنامهها یا تصمیمات قوه مجریه و هیأت وزیران با قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی یا شرع مقدس، در دیوان عدالت اداری اقامه میشود. طبق اصول قانون اساسی، مصوبات دولت نباید با روح و متن قوانین کشور مغایرت داشته باشند و نظارت بر این امر بر عهده دیوان عدالت اداری است. این دعوا ابزاری بنیادین برای تضمین اصل تفکیک قوا و حاکمیت قانون است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: هر شخص ذینفع، سازمان مردمنهاد یا بر اساس قانون، رئیس قوه قضاییه؛ خوانده: هیأت وزیران یا معاون اول رئیسجمهور (به عنوان صادرکننده مصوبه).
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.
- مستندات قانونی
- اصل ۱۷۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مواد مربوط به صلاحیت هیأت عمومی در قانون دیوان عدالت اداری.
- مدارک لازم
- نسخه مصدق تصویبنامه هیأت وزیران، مستندات قانونی مغایرت (قوانین مجلس)، دادخواست مستدل و مستند.
- مهلتها
- عدم وجود مهلت مرور زمان خاص برای تقاضای ابطال مصوبات دولتی مغایر با قانون در هیأت عمومی دیوان.
- هزینه
- مطابق تعرفه دعاوی غیرمالی دیوان عدالت اداری.
- مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست حقوقی و اداری علیه هیأت وزیران ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی و ارسال به دیوان عدالت اداری ۳. ارجاع به هیأت تخصصی مربوطه ۴. اخذ نظریه یا دفاعیه معاونت حقوقی ریاست جمهوری یا وزارتخانه ذیربط ۵. طرح در جلسه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ۶. رأیگیری و در صورت تصویب، ابطال مصوبه ۷. انتشار در روزنامه رسمی.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم انطباق دقیق مفاد مصوبه دولت با ماده قانونی مشخصشده. ۲. طرح دعوا در دادگاههای عمومی حقوقی (در حالی که رسیدگی به مصوبات دولت در صلاحیت انحصاری هیأت عمومی دیوان عدالت اداری است). ۳. عدم رعایت اصول نگارش حقوقی در تبیین مغایرت شرعی یا قانونی. ۴. اشتباه گرفتن «تصویبنامه هیأت وزیران» با «بخشنامه داخلی یک اداره کوچک».
نمونهٔ خواسته
تقاضای ابطال تصویبنامه شماره [...] مورخ [...] هیأت وزیران به دلیل مغایرت با [نام قانون و شماره مواد] و خارج از حدود اختیارات قوه مجریه.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا ابطال مصوبات هیأت وزیران صرفاً به دلیل مغایرت با قانون ممکن است یا مغایرت با شرع هم ملاک است؟
علاوه بر مغایرت با قانون، اگر مصوبهای مغایر با شرع مقدس باشد نیز میتوان تقاضای ابطال آن را نمود که در این صورت موضوع از طریق فقهای شورای نگهبان در دیوان بررسی میشود (موضوع ماده قانون دیوان عدالت اداری در خصوص ادعای مغایرت با شرع).
آیا هر شخصی میتواند تقاضای ابطال مصوبه هیأت وزیران را کند؟
بله، طبق رویه دیوان عدالت اداری، هر شخص ذینفعی میتواند ابطال مصوبات دولتی مغایر با قانون را درخواست نماید.
پس از ابطال تصویبنامه هیأت وزیران در دیوان، وضعیت قراردادها یا تصمیماتی که بر اساس آن اجرا شده چه میشود؟
ابطال از تاریخ تصویب یا صدور رأی (بسته به نظر هیأت عمومی) آثار خاص خود را دارد، اما اثبات و احقاق حقوق تضییعشده ممکن است نیازمند دعاوی بعدی در مراجع صالح باشد.
آیا رئیس دیوان عدالت اداری یا رئیس قوه قضاییه نیز میتواند مستقیماً ابطال مصوبه دولت را بخواهد؟
بله، رئیس قوه قضاییه یا رئیس دیوان عدالت اداری میتوانند خارج از نوبت و بدون نیاز به تشریفات مفصل دادخواست، ابطال هر مصوبه دولتی مغایر قانون یا شرع را در هیأت عمومی مطرح کنند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع ابطال مصوبات و مقررات دولتی در دیوان عدالت اداری
- جرم: استنکاف مسئولین یا مستخدمین یا مامورین دولتی یا عمومی از مصوبات ستاد قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز ...
- جرم: تخلف مسئولین یا مستخدمین یا مامورین دولتی یا عمومی از مصوبات ستاد در قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده هع/96/101، موضوع شکایت ابطال بندهای (ح و د) ماده 2، بند ج ماده 3 و بند (ت) ماده 4 آییننامه اجرایی هیاتهای حل اختلاف و ن…
عینِ عبارت · ابطال …کایت : وزرای عضو شورای عالی مناطق آزاد تجاری – صنعتی ( هیات وزیران ) *موضوع شکایت و خواسته : ابطال کل تصویب نامه های تعیین محدوده منطقه آزاد آبادان و خرمشهر (اروند) ۱۳۸۴ و اصلاحی آن (۱۳۹۲) و ابطا…
رای شماره 2057 مورخ 1398/12/19 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: موضوع این شکایت، درخواست ابطال تصویبنامههای مربوط به تعیین محدوده منطقه آزاد آبادان و خرمشهر (اروند) مصوب سال 1384 و اصلا…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره هع/94/716، موضوع شکایت به ابطال برخی از بندهای مصوبات هیات وزیران در رابطه با ضریب حقوق کارمندان مشمول قانون مدیریت خدمات کش…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده به شماره ه- ع 91/1175، موضوع شکایت به ابطال تصویبنامه شماره 65647/ت 48093 ه- مورخ 7/4/91 هیات وزیران به دلیل مغایرت با بند 1 ماده 68 قا…
رای شماره 737 مورخ 1399/04/31 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: موضوع شکایت مطرحشده به دیوان عدالت اداری، درخواست ابطال عبارت «دارای پروانه اشتغال پایه 2 مهندسی یا بالاتر باشند» از ماده 59 آییننامه اجرایی قانون…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره ه- ع/93/838، موضوع درخواست ابطال مصوبات شماره 258468/ت47821 و 258443/ت47970 هیات وزیران مربوط به تاریخ 28/12/90 مطرح است. شاک…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: موضوع این پرونده به شکایت برای ابطال بند 2 کد 744 مجموعه بخشنامههای ثبتی و دو ماده از صورتجلسات کمیسیون تقسیم اسناد قزوین مربوط…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: موضوع این پرونده به درخواست ابطال تصویبنامه شماره 27737/1 مورخ 10 اسفند 1356 هیات وزیران و دو بخشنامه شماره 18255/34/01 مورخ…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 72/57، تاریخ رای 21 مهر 1375، موضوع اصلی ابطال موادی از آییننامه اماکن عمومی و اصلاحیههای بعدی مصوب هیات وزیران است. شاکی در دادخواست خود…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده با کلاسه 92/1120، شاکی درخواست ابطال عبارت «در قوه قضائیه و سازمانهای وابسته و وزارت دادگستری» از مصوبه شماره 1740/90/م/ت 105 ه-…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده با کلاسه 174 و 175/81، موضوع ابطال تبصره یک بند یک از قسمت (ب) بخشنامه شماره 1034/60 مورخ 1374/02/30 بانک مرکزی و مصوبه شماره 6…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده به شماره 123/82، شاکی درخواست ابطال تصویبنامههای شماره 57521/ت26160ه مورخ 27 اسفند 1380، 9288/ت26490ه مورخ 4 خرداد 1381 و 9434…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: موضوع این شکایت، درخواست ابطال بخشنامه شماره 12018/400 مورخ 27/5/97 وزارت بهداشت به دلیل مغایرت آن با مصوبه هیات وزیران و و…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: موضوع این پرونده درخواست ابطال آییننامه حفاظتی کارگاههای ساختمانی به شماره 48121، مصوب 9 شهریور 1381 است که توسط شاکی به…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 65/80، شاکی درخواست ابطال تصویبنامههای شماره 59468/ت20529ه مورخ 1377/09/17 و 64341/ت17179ه و 64200/ت17179ه مورخ 1377…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در این پرونده، شاکی درخواست ابطال بند 1 از تبصره 3 قسمت (ن) ماده واحده قانون تعیین نرخ کرایه خطوط اتوبوسرانی مصوب 5/11/93 و ب…
عینِ عبارت · ابطال …در پروندههای کلاسه 80/329 و 80/368، هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 16 دی 1380 به بررسی ابطال تصویبنامههای شماره 57483/ت21980ه مورخ 27/10/78 و 60439/ت22431ه مورخ 14/11/78 هیات وزیران پ…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 483/80، شاکی خواستار ابطال تصویبنامههای شماره 57483/ت21980ه مورخ 1378/10/27 و 60439/ت2233ه مورخ 1378/11/14 هیات وزیرا…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده با کلاسه 92/192، موضوع ابطال بخشنامه شماره 1923/92/200-1392/02/08 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیسجمهور مطرح شده…
رای شماره 1273 مورخ 1400/11/17 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
عینِ عبارت · ابطال …در نتیجه، هیات به اتفاق آرا تصمیم به رد شکایت و عدم ابطال مصوبات مذکور گرفت.…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده با کلاسه 178/73، شاکی درخواست ابطال چند تصویبنامه هیات وزیران با شمارههای 144594ت112، 1242، 96620ت805 و 29710ت377 را به دلیل م…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: موضوع این شکایت، درخواست ابطال ماده 5 مصوبه شماره 14230/ت/23997 ه- مورخ 4/4/80 هیات وزیران و اصلاحیه آن مورخ 28/4/85، همچنی…
عینِ عبارت · ابطال …ای شماره 409 مورخ 1401/06/30 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری خ. م.: موضوع شکایت، ابطال دو تصویبنامه به شماره 186994/ت47257ه مورخ 26 آذر 1390 و شماره 25491/ت58465ه مورخ 8 خرداد 14…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در این پرونده، موضوع اصلی شکایت، ابطال بند (د) ماده 2، بند (چ) ماده 3 و بند (ت) ماده 4 آییننامه اجرایی هیاتهای حل اختلاف و نحوه ر…
عینِ عبارت · ابطال …: در دادنامه شماره 9709970906010212 مورخ 25/7/97، هیات تخصصی استخدامی به بررسی شکایت مربوط به ابطال برخی از بخشهای آییننامه استخدامی اعضای غیرهیات علمی شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان پرداخته اس…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: موضوع شکایت به دیوان عدالت اداری، ابطال بندهای مشخصی از آییننامه اجرایی هیاتهای حل اختلاف و نحوه رسیدگی به شکایات از شوراهای اسلام…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 464/80، شاکی درخواست ابطال تصویبنامههای شماره 57483/ت21980ه و 60439/ت2233ه هیات وزیران و همچنین دستورالعملهای مرتبط…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 1044/82، موضوع ابطال مصوبه هیات وزیران به تاریخ 14/6/80 در خصوص اصلاحیه آییننامه صندوق تامین خسارتهای بدنی مصوب…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده با کلاسه 84/493،909 و 85/23، موضوع ابطال بند 3 تصویبنامه شماره 4169/ت25703ه- مورخ 23 مرداد 1381 هیات وزیران مطرح است. شکات به دلیل مح…
