سایر دعاوی › کار و کارگر › سایر دعاوی › کار و کارگر › رابطه کار و قرارداد کار
دعوای اختلاف درباره فسخ یکجانبه قرارداد کار
راهنمای دعوای اختلاف درباره فسخ یکجانبه قرارداد کار
- تعریف
- فسخ یکجانبه قرارداد کار به معنای بر هم زدن رابطه کاری پیش از انقضای مدت توسط یکی از طرفین (کارگر یا کارفرما) است. این دعوا زمانی ایجاد میشود که یکی از طرفین بدون داشتن حق قانونی یا شرط فاسخ، قرارداد را به طور یکجانبه فسخ کند و طرف مقابل مدعی خسارت یا ادامه کار باشد. بررسی مشروعیت و قانونی بودن این فسخ موضوع اصلی این دعواست.
- خواهان و خوانده
- خواهان کارگر یا کارفرما (بسته به اینکه چه کسی متضرر شده) و خوانده طرف مقابل قرارداد.
- ماهیت
- مالی و غیرمالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- هیأت تشخیص و هیأت حل اختلاف اداره کار محل کارگاه.
- مستندات قانونی
- مواد ۲۱، ۲۵، ۲۶ و ۲۷ قانون کار.
- مدارک لازم
- قرارداد کار، مستندات کتبی فسخ، اخطارها یا نامههای رد و بدل شده، شهادت شهود.
- مهلتها
- مهلت اعتراض به رای هیأت تشخیص ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ در هیأت حل اختلاف است.
- هزینه
- مطابق تعرفه رسیدگی در مراجع اداره کار.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ثبت نام در سامانه جامع روابط کار، تنظیم دادخواست اعتراض به فسخ غیرقانونی یا مطالبه خسارت فسخ، طرح در هیأت تشخیص، رسیدگی و صدور رای، تجدیدنظرخواهی در هیأت حل اختلاف.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. تصور اینکه کارفرما در قراردادهای مدتموقت حق فسخ یکجانبه دارد (اصولاً ندارد مگر با شرایط خاص). ۲. عدم رعایت تشریفات قانونی اخراج در صورت تخلف کارگر (ماده ۲۷). ۳. استعفای کارگر بدون رعایت مهلت مقرر قانونی. ۴. مراجعه نادرست به دادگاه حقوقی عمومی به جای مراجع کار.
نمونهٔ خواسته
احراز غیرقانونی بودن فسخ یکجانبه قرارداد کار و تقاضای بازگشت به کار / مطالبه حقوق و مزایای ایام بلاتکلیفی و خسارت.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا در قرارداد مدت موقت امکان فسخ یکجانبه وجود دارد؟
به طور کلی خیر، مگر اینکه در قرارداد حق فسخ مشروط پیشبینی شده باشد یا با توافق طرفین باشد.
ضمانت اجرای فسخ غیرقانونی کارفرما چیست؟
معمولاً بازگشت به کار و پرداخت حقوق ایام بلاتکلیفی یا پرداخت سنوات و خسارت بر اساس رای مراجع کار.
آیا کارگر میتواند هر زمان خواست قرارداد را یکجانبه فسخ کند؟
کارگر با رعایت تشریفات استعفا (ماده ۲۱) میتواند قرارداد را فسخ کند و ناگهانی نمیتواند بدون مسئولیت این کار را بکند.
مرجع تشخیص موجه بودن دلیل فسخ کجاست؟
هیأتهای تشخیص و حل اختلاف اداره کار.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- هیئت تشخیص اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی؛ سپس، در صورت اعتراض، هیئت حل اختلاف کار؛ مشروط به شمول قانون کار بر رابطه طرفین.
- دادگاهِ کدام شهر
- اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل آخرین کارگاهِ محل اشتغال کارگر.
- پیش از طرحِ دعوا
- تلاش برای سازش مستقیم مطابق قانون کار؛ گردآوری قرارداد، اعلام فسخ، سوابق بیمه و مدارک اشتغال. اگر فسخ بهعنوان اخراج انضباطی باشد، رعایت تشریفات قانونی آن بررسی شود.
- اعتراض به رأی
- رأی هیئت تشخیص ظرف ۱۵ روز از ابلاغ در هیئت حل اختلاف قابل اعتراض است. رأی قطعی مرجع کار، از حیث نقض قوانین و مقررات، برای مقیم ایران ظرف سه ماه و مقیم خارج ظرف شش ماه از ابلاغ، مستقیماً در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری قابل شکایت است؛ رأی این شعب قطعی است.
- مستند
- مواد ۲۷، ۱۵۷ و ۱۵۹ قانون کار؛ بند ۲ ماده ۱۰، تبصره ۲ ماده ۳ و تبصره ۲ ماده ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع رابطه کار و قرارداد کار؛ هر آنچه کارگر و کارفرما باید بدانند
- نمونهمتن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، اختلاف در صلاحیت
قوانین و مواد
- قانون کار
- ماده 27:…هر سال سابقه کار معادل یکماه آخرین حقوق کارگر را به عنوان «حق سنوات» به وی پرداخته و قرارداد کار را فسخ نماید. در واحدهائی که فاقد شورای اسلامی کار هستند نظر مثبت انجمن صنفی لازم است و در هر مورد از موارد یاد شده اگر مساله با توافق حل نشد به هیات تشخیص ارجاع و…
- ماده 25:پرسش: آیا یکی از طرفین میتواند قرارداد کار موقت یا قرارداد برای انجام کار معین را بهتنهایی فسخ کند؟
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط
هنوز موردی ثبت نشده.
