یی پسوند پرکاربرد
پسوند نسبت یا نکرهساز در زبان فارسی.
English انگلیسی
-y, -ish, a/an
🔊
Français فرانسوی
-ique, un/une
🔊
Deutsch آلمانی
-ig, ein/eine
🔊
العربية عربی
-ي (یاء نسبت)
🔊
مثال: در واژه «قانونی»، «ی» پسوند نسبت است.
ایی پسوند پرکاربرد
پسوندی که برای ساختن اسم مصدر یا صفت نسبی به کار میرود.
English انگلیسی
-ness, -ity, -y
🔊
Français فرانسوی
-té, -ie
🔊
Deutsch آلمانی
-heit, -keit
🔊
العربية عربی
-یّة
🔊
مثال: در واژه «عدالتخواهی»، «یی» نقش سازنده دارد.
جایی اسم / قید پرکاربرد
محلی نامعلوم یا مکانی خاص.
English انگلیسی
somewhere, place
🔊
Français فرانسوی
quelque part
🔊
Deutsch آلمانی
irgendwo
🔊
العربية عربی
مكان ما
🔊
مترادف: محلی، مکانی
مثال: اسناد باید در جایی امن نگهداری شوند.
جايي قید مکان پرکاربرد
در محلی یا موقعیتی خاص.
English انگلیسی
somewhere, in a place
🔊
Français فرانسوی
quelque part
🔊
Deutsch آلمانی
irgendwo
🔊
العربية عربی
في مكان ما
🔊
مترادف: مکانی، محلی
مثال: این ملک در جایی واقع شده که کاربری مسکونی دارد.
جزیی صفت پرکاربرد
کوچک، ناچیز، غیرعمده.
English انگلیسی
Minor, partial, insignificant
🔊
Français فرانسوی
Partiel, mineur, insignifiant
🔊
Deutsch آلمانی
geringfügig, teilweise
🔊
العربية عربی
جزئی
🔊
مترادف: کوچک، اندک · متضاد: کلی، عمده
مثال: تغییرات جزیی در قرارداد پذیرفته شد.
جويي اسم پرکاربرد
پسوند به معنای جستجوگر (مانند حقیقتجویی) یا به معنی نهر آب.
English انگلیسی
seeking, stream
🔊
Français فرانسوی
chercheur, ruisseau
🔊
Deutsch آلمانی
suchend, Bach
🔊
العربية عربی
باحث عن، جدول
🔊
مترادف: جستجو، نهر
مثال: عدالتجویی از وظایف اصلی دستگاه قضایی است.
جویی اسم (پسوند) پرکاربرد
به معنای جستجو یا تلاش برای به دست آوردن چیزی (مانند سودجویی، حقجویی).
English انگلیسی
-seeking
🔊
Français فرانسوی
-recherche
🔊
Deutsch آلمانی
-suche
🔊
العربية عربی
طَلَب، بَحْث
🔊
مترادف: جستجو
مثال: سودجویی غیرقانونی از طریق احتکار جرم است.
دایی اسم پرکاربرد
برادرِ مادر که در طبقات ارث (طبقه دوم) قرار دارد.
English انگلیسی
Maternal uncle
🔊
Français فرانسوی
Oncle maternel
🔊
Deutsch آلمانی
Onkel (mütterlicherseits)
🔊
العربية عربی
خال
🔊
متضاد: عمه، خاله
مثال: دایی متوفی در طبقه دوم وراث قرار میگیرد.
رأیی صفت پرکاربرد
منتسب به رأی، نظری یا مربوط به تصمیمگیری بر اساس رأی.
English انگلیسی
voting, opinion-based
🔊
Français فرانسوی
fondé sur un vote
🔊
Deutsch آلمانی
abstimmungsbasiert
🔊
العربية عربی
رأیی، تصويتي
🔊
مترادف: نظری، انتخاباتی
مثال: این تصمیم به صورت رأیی اتخاذ شد.
رایی اسم پرکاربرد
تصمیم یا نظری که دادگاه یا مرجع قضایی و اداری در خصوص دعوا صادر میکند.
English انگلیسی
Verdict, Judgment, Vote
🔊
Français فرانسوی
Jugement, Arrêt, Vote
🔊
Deutsch آلمانی
Urteil, Beschluss
🔊
العربية عربی
حكم، قرار، رأي
🔊
مترادف: حکم، تصمیم، نظر
مثال: رأی دادگاه پس از قطعیت قابل اجرا است.
رييس اسم پرکاربرد
شخصِ مسئولِ ادارهکننده یا عالیترین مقامِ یک سازمان، اداره یا نهاد.
English انگلیسی
Head, President, Chairman
🔊
Français فرانسوی
Chef, Président
🔊
Deutsch آلمانی
Leiter, Präsident
🔊
العربية عربی
رئیس، مدیر
🔊
مترادف: مدیر، سرپرست، پیشوا · متضاد: مرؤوس، تابع
مثال: رئیس دادگاه جلسه را رسمیت بخشید.
رییس اسم پرکاربرد
مقامِ مسئول و دارای صلاحیتِ تصمیمگیری در یک سازمان یا نهاد.
English انگلیسی
Head, President, Chief
🔊
Français فرانسوی
Chef, Président
🔊
Deutsch آلمانی
Leiter, Vorsitzender
🔊
العربية عربی
رَئیس
🔊
مترادف: مدیر، سرپرست · متضاد: مرئوس
مثال: رئیس قوه قضاییه منصوب رهبری است.
سویی اسم پرکاربرد
جهت یا جانب؛ در متون حقوقی به معنای طرف یا جهت خاصی از یک موضوع.
English انگلیسی
Side, Direction
🔊
Français فرانسوی
Côté, Direction
🔊
Deutsch آلمانی
Seite, Richtung
🔊
العربية عربی
جهة، جانب
🔊
مترادف: جانب، جهت
مثال: از سویی دیگر، خوانده مدعی عدم دریافت ابلاغیه است.
هایی پسوند (نشانه جمع) پرکاربرد
علامتِ جمع برای اسمهای عام یا خاص در متون.
English انگلیسی
-s (plural suffix)
🔊
Français فرانسوی
-s (marque du pluriel)
🔊
Deutsch آلمانی
-e, -en (Pluralendung)
🔊
العربية عربی
ات، ون (جمع)
🔊
مترادف: -ان · متضاد: - (مفرد)
مثال: قوانینِ مدنی شاملِ بخشهایی است.
هايي پسوند (نشانه جمع) پرکاربرد
علامت جمع در زبان فارسی.
English انگلیسی
-s / -es (plural marker)
🔊
Français فرانسوی
-s (marque du pluriel)
🔊
Deutsch آلمانی
-e / -er / -en (Pluralendung)
🔊
العربية عربی
علامة الجمع
🔊
مثال: واژههایی که با «هایی» جمع بسته میشوند.
هییت اسم پرکاربرد
گروهی از افراد که برای انجام وظیفهای خاص گرد هم آمدهاند.
English انگلیسی
Board, committee, panel
🔊
Français فرانسوی
Comité, conseil
🔊
Deutsch آلمانی
Gremium, Ausschuss
🔊
العربية عربی
هیئة
🔊
مترادف: گروه، انجمن
مثال: هیئت منصفه در جرایم مطبوعاتی نقش مهمی در تعیین مجرمیت دارد.
گویی قید پرکاربرد
به گونهای که انگار؛ به ظاهر.
English انگلیسی
as if, seemingly
🔊
Français فرانسوی
comme si
🔊
Deutsch آلمانی
als ob
🔊
العربية عربی
کأنّ
🔊
مترادف: انگار، چنانکه
مثال: گویی قرارداد بدون رضایت طرفین منعقد شده است.
آرایی اسم (جمع) پرکاربرد
تصمیمات قضایی صادر شده از سوی مراجع قضایی.
English انگلیسی
Judgments, Rulings, Votes
🔊
Français فرانسوی
Jugements, Arrêts, Votes
🔊
Deutsch آلمانی
Urteile, Entscheidungen
🔊
العربية عربی
آراء، أحكام
🔊
مترادف: احکام، تصمیمات
مثال: آرایی که قطعی شدهاند لازمالاجرا هستند.
آقایی اسم پرکاربرد
عنوانی برای خطاب به مردان یا اشاره به مالک و صاحباختیار.
English انگلیسی
Mr., Gentleman, Master
🔊
Français فرانسوی
Monsieur
🔊
Deutsch آلمانی
Herr
🔊
العربية عربی
السيد
🔊
مترادف: جناب، صاحب · متضاد: خانم
مثال: آقای الف به عنوان خوانده در جلسه حاضر شد.
آیینی صفت پرکاربرد
مربوط به آیین، تشریفات یا رویه؛ در حقوق، به معنای شکلی و تشریفاتی.
English انگلیسی
Procedural, ritual
🔊
Français فرانسوی
Procédural
🔊
Deutsch آلمانی
Verfahrens-
🔊
العربية عربی
إجرائي، طقسي
🔊
مترادف: تشریفاتی، شکلی · متضاد: ماهوی
مثال: رعایت مقررات آیین دادرسی برای صحت حکم الزامی است.
بنایی اسم پرکاربرد
ساختمان یا سازهای که بر روی زمین احداث شده و دارای حقوق مالکانه است.
English انگلیسی
Building, Construction
🔊
Français فرانسوی
Bâtiment
🔊
Deutsch آلمانی
Gebäude
🔊
العربية عربی
بناء
🔊
مترادف: ساختمان، عمارت
مثال: بنای احداثی بدون پروانه شهرداری حکم تخریب دارد.
تبیین اسم (مصدر) پرکاربرد
روشن کردن، توضیح دادن و آشکار ساختن یک موضوع یا قانون.
English انگلیسی
Clarification, Explanation
🔊
Français فرانسوی
Clarification, Explication
🔊
Deutsch آلمانی
Erläuterung, Klärung
🔊
العربية عربی
تَبْیین، تَوضیح
🔊
مترادف: توضیح، تفسیر · متضاد: ابهام
مثال: تبیین مواد قانونی بر عهده قاضی است.
تبيين اسم پرکاربرد
روشن کردن، توضیح دادن و آشکار ساختن ابعاد یک موضوع یا قانون.
English انگلیسی
clarification, explanation
🔊
Français فرانسوی
clarification, explication
🔊
Deutsch آلمانی
Klärung, Erläuterung
🔊
العربية عربی
تبیین، توضيح
🔊
مترادف: توضیح، شرح، روشنسازی · متضاد: ابهام، اجمال
مثال: دادگاه به تبیین مواد قانونی پرداخت.
تضییق اسم پرکاربرد
تنگ گرفتن، محدود کردن حقوق یا آزادیهای قانونی افراد.
English انگلیسی
Restriction / Narrowing
🔊
Français فرانسوی
Restriction
🔊
Deutsch آلمانی
Einschränkung
🔊
العربية عربی
تضییق
🔊
مترادف: محدودیت، تنگنا · متضاد: توسعه، گشایش
مثال: تضییق حقوق شهروندی بدون مجوز قانونی ممنوع است.
جدایی اسم پرکاربرد
پایان یافتن رابطه زوجیت (طلاق) یا تفکیک دو امر از یکدیگر.
English انگلیسی
Separation, Divorce
🔊
Français فرانسوی
Séparation
🔊
Deutsch آلمانی
Trennung
🔊
العربية عربی
انفصال، طلاق
🔊
مترادف: طلاق، انفصال · متضاد: پیوند، وصل
مثال: جدایی زوجین باید با رعایت تشریفات قانونی صورت گیرد.
جزایی صفت پرکاربرد
مربوط به مجازات، جرم و کیفرهای قانونی.
English انگلیسی
Penal, Criminal
🔊
Français فرانسوی
Pénal, Criminel
🔊
Deutsch آلمانی
Strafrechtlich
🔊
العربية عربی
جَزائیّ، جِنائیّ
🔊
مترادف: کیفری، جنایی · متضاد: حقوقی، مدنی
مثال: مسئولیتِ جزاییِ اشخاصِ حقوقی در قانون مجازات اسلامی پیشبینی شده است.
جزايي صفت پرکاربرد
مربوط به جزا، کیفر و حقوق کیفری.
English انگلیسی
Penal, Criminal
🔊
Français فرانسوی
Pénal, Criminel
🔊
Deutsch آلمانی
Strafrechtlich
🔊
العربية عربی
جَزائیّ، جِنائیّ
🔊
مترادف: کیفری، جنایی · متضاد: حقوقی (مدنی)
مثال: دادگاههای جزایی به جرایم رسیدگی میکنند.
جنایی صفت پرکاربرد
مربوط به جرم و جنایت و رسیدگی به امور کیفری در دادگاهها.
English انگلیسی
Criminal, Penal
🔊
Français فرانسوی
Criminel, Pénal
🔊
Deutsch آلمانی
kriminell, strafrechtlich
🔊
العربية عربی
جنائي
🔊
مترادف: کیفری · متضاد: حقوقی، مدنی
مثال: پروندههای جنایی در دادگاه کیفری یک رسیدگی میشوند.
ربایی صفت پرکاربرد
منسوب به ربا، یعنی هرگونه شرطِ زیاده در قرض یا معامله که شرعاً حرام و در قانون مجازات اسلامی جرمانگاری شده است.
English انگلیسی
Usurious
🔊
Français فرانسوی
Usuraire
🔊
Deutsch آلمانی
Wucherisch
🔊
العربية عربی
ربوی
🔊
مترادف: نزولی
مثال: معامله ربایی از نظر قانون مدنی باطل است (ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی).
رجايي اسم (نام خاص) پرکاربرد
نام خانوادگی؛ در متون حقوقی معمولاً به عنوان نامِ یکی از طرفینِ دعوا یا نامِ اماکنِ دولتی (مانند بندر رجایی) ذکر میشود.
English انگلیسی
Rajai (Proper noun)
🔊
Français فرانسوی
Rajai
🔊
Deutsch آلمانی
Rajai
🔊
العربية عربی
رجائي
🔊
مثال: پروندهِ کلاسه ... به نامِ آقای رجایی ثبت شد.
رجایی اسم خاص (نام خانوادگی) پرکاربرد
نامی برای اشخاص که در اسناد حقوقی به عنوان طرفین دعوا ذکر میشود.
English انگلیسی
Rajaei (surname)
🔊
Français فرانسوی
Rajaei (nom de famille)
🔊
Deutsch آلمانی
Rajaei (Nachname)
🔊
العربية عربی
رجایی (اسم عائلة)
🔊
مثال: خانم رجایی وکیل پایه یک دادگستری است.
رهایی اسم پرکاربرد
حالت آزادی از قید، بند، حبس یا مسئولیت.
English انگلیسی
release, liberation, freedom
🔊
Français فرانسوی
libération, affranchissement
🔊
Deutsch آلمانی
Befreiung, Freilassung
🔊
العربية عربی
تحرر، خلاص
🔊
مترادف: آزادی، نجات · متضاد: اسارت، حبس
مثال: رهایی از دین با پرداخت بدهی حاصل میشود.
رييس اسم پرکاربرد
شخصی که در رأس یک سازمان یا نهاد قضایی قرار دارد.
English انگلیسی
Head, President, Chief
🔊
Français فرانسوی
Chef, Président
🔊
Deutsch آلمانی
Leiter, Präsident
🔊
العربية عربی
رَئیس
🔊
مترادف: مدیر، سرپرست · متضاد: مرئوس، زیردست
مثال: رئیس قوه قضاییه توسط مقام رهبری منصوب میشود.
رییس اسم پرکاربرد
کسی که بر گروهی یا سازمانی مدیریت و ریاست دارد.
English انگلیسی
Head, President, Chief
🔊
Français فرانسوی
Chef, Président
🔊
Deutsch آلمانی
Leiter, Präsident
🔊
العربية عربی
رئیس
🔊
مترادف: مدیر، سرپرست · متضاد: مرئوس
مثال: رئیس دادگستری دستور رسیدگی صادر کرد.
رییسه صفت/اسم پرکاربرد
مؤنث رئیس؛ در متون اداری به معنای مقام مافوق یا واحدی که مدیریت مجموعهای را بر عهده دارد.
English انگلیسی
Chief, Head (female)
🔊
Français فرانسوی
Chef (féminin)
🔊
Deutsch آلمانی
Chefin
🔊
العربية عربی
رئیسة
🔊
مترادف: مدیره، سرپرست · متضاد: مرئوس
مثال: دستورات مقام رئیسه اداره باید در چارچوب قانون باشد.
زدایی اسم/پسوند پرکاربرد
فرایند حذف یا پاکسازی چیزی.
English انگلیسی
Removal, Elimination, De-
🔊
Français فرانسوی
Élimination, Suppression
🔊
Deutsch آلمانی
Entfernung, Beseitigung
🔊
العربية عربی
إزالَة
🔊
مترادف: حذف، پاکسازی
مثال: جرمزدایی از برخی عناوین مجرمانه در دستور کار است.
زدايي اسم مصدر پرکاربرد
فرآیند حذف یا پاکسازی یک پدیده یا آلودگی از یک محیط یا سیستم.
English انگلیسی
Removal, Elimination
🔊
Français فرانسوی
Élimination
🔊
Deutsch آلمانی
Beseitigung, Entfernung
🔊
العربية عربی
إزالة
🔊
مترادف: حذف، پاکسازی
مثال: طرحهای آلودگیزدایی در مناطق صنعتی الزامی است.
صفایی اسم پرکاربرد
منتسب به صفا، پاکی و آرایش درونی یا بیرونی.
English انگلیسی
purity, neatness
🔊
Français فرانسوی
purete
🔊
Deutsch آلمانی
Reinheit
🔊
العربية عربی
صفاء، نقاء
🔊
مترادف: پاکی، روشنی · متضاد: تیرگی، کدورت
مثال: صلح و صفایی میان طرفین دعوی برقرار شد.
غذایی صفت پرکاربرد
متعلق به غذا، خوراک و مواد مصرفی خوراکی.
English انگلیسی
food, alimentary
🔊
Français فرانسوی
alimentaire
🔊
Deutsch آلمانی
Lebensmittel-
🔊
العربية عربی
غذائي
🔊
مترادف: خوراکی
مثال: صنایع غذایی تحت نظارت وزارت بهداشت هستند.
غذايي صفت پرکاربرد
مربوط به مواد خوراکی و تغذیه.
English انگلیسی
Food (adj), alimentary
🔊
Français فرانسوی
Alimentaire
🔊
Deutsch آلمانی
Lebensmittel- (als Präfix), ernährungsbezogen
🔊
العربية عربی
غذائی
🔊
مترادف: خوراکی
مثال: استانداردهای بهداشتی در صنایع غذایی الزامی است.
فضایی صفت پرکاربرد
مربوط به فضا یا محیطی که در آن فعالیت یا جرمی صورت میگیرد.
English انگلیسی
Spatial
🔊
Français فرانسوی
Spatial
🔊
Deutsch آلمانی
Räumlich
🔊
العربية عربی
فضائی
🔊
مترادف: محیطی
مثال: تحلیل فضایی جرم در جرمشناسی کاربرد دارد.
فضايي صفت پرکاربرد
مربوط به فضا یا خارج از جو زمین.
English انگلیسی
spatial, space
🔊
Français فرانسوی
spatial
🔊
Deutsch آلمانی
räumlich, Weltraum-
🔊
العربية عربی
فضائي
🔊
مترادف: مکانی — فضایی · متضاد: زمینی
مثال: حقوق فضایی بر فعالیتها در فضای ماورای جو حاکم است.
نمایی اسم پرکاربرد
ظاهر بیرونی ساختمان که در مقررات شهرسازی و شهرداری ضوابط خاصی برای آن تعیین شده است.
English انگلیسی
Facade, View
🔊
Français فرانسوی
Façade
🔊
Deutsch آلمانی
Fassade
🔊
العربية عربی
واجهة
🔊
مترادف: ظاهر، منظر
مثال: تغییر نمای ساختمان بدون مجوز شهرداری ممنوع است.
هوایی صفت پرکاربرد
مربوط به هوا یا فضا، یا آنچه در هوا انجام میشود.
English انگلیسی
aerial, atmospheric
🔊
Français فرانسوی
aérien
🔊
Deutsch آلمانی
Luft-
🔊
العربية عربی
جوي، هوائي
🔊
مترادف: جوی · متضاد: زمینی، دریایی
مثال: حمل و نقل هوایی قوانین خاص خود را دارد.
هوايي صفت پرکاربرد
منسوب به هوا و مربوط به هوانوردی یا حقوق هوایی.
English انگلیسی
Aerial, Aviation
🔊
Français فرانسوی
Aérien
🔊
Deutsch آلمانی
Luft-
🔊
العربية عربی
جَوّیّ
🔊
مترادف: جوی · متضاد: زمینی
مثال: قانون هواپیمایی کشوری حاکم بر این موضوع است.
پآیین قید/صفت پرکاربرد
موقعیتی که در سلسلهمراتب یا مکان، در سطحی پستتر قرار دارد.
English انگلیسی
Below, Lower
🔊
Français فرانسوی
Bas, Inférieur
🔊
Deutsch آلمانی
Unten, Niedrig
🔊
العربية عربی
أسفل، أدنى
🔊
مترادف: تحت، زیر · متضاد: بالا، فوق
مثال: دادگاه پاییندست مکلف به اجرای دستور دادگاه تجدیدنظر است.
پاییز اسم پرکاربرد
فصل سوم سال خورشیدی.
English انگلیسی
autumn, fall
🔊
Français فرانسوی
automne
🔊
Deutsch آلمانی
Herbst
🔊
العربية عربی
خريف
🔊
مترادف: خزان · متضاد: بهار
مثال: مهلت اعتراض به نظریه کارشناسی در پاییز امسال به پایان میرسد.
پایین قید/صفت پرکاربرد
در سلسلهمراتب یا موقعیت مکانی، در سطحی نازلتر قرار داشتن.
English انگلیسی
Below, Lower
🔊
Français فرانسوی
Bas, Inférieur
🔊
Deutsch آلمانی
Unten, Niedrig
🔊
العربية عربی
أدنى، تحت
🔊
مترادف: زیر، کمتر · متضاد: بالا
مثال: دادگاههای پایینتر مکلف به تبعیت از آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور هستند.
پايين قید/صفت پرکاربرد
در موقعیت مکانی یا رتبهای پستتر.
English انگلیسی
Down, Lower
🔊
Français فرانسوی
Bas
🔊
Deutsch آلمانی
Unten
🔊
العربية عربی
أسفل، تحت
🔊
مترادف: زیر · متضاد: بالا
مثال: قیمت ملک در طبقات پایین ساختمان کمتر است.
گرایی پسوند (اسمساز) پرکاربرد
پسوندی که به معنای تمایل یا گرایش به چیزی است.
English انگلیسی
-ism, -oriented
🔊
Français فرانسوی
-isme, -orienté
🔊
Deutsch آلمانی
-ismus, -orientiert
🔊
العربية عربی
-ية (نسبت)
🔊
مترادف: متمایل
مثال: در رویکردِ قانونگرایی، قانون بر همه مقدم است.
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.