Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

167 مدخل برای «یی»

یی پسوند پرکاربرد

پسوند نسبت یا نکره‌ساز در زبان فارسی.

English انگلیسی -y, -ish, a/an
Français فرانسوی -ique, un/une
Deutsch آلمانی -ig, ein/eine
العربية عربی -ي (یاء نسبت)

مثال: در واژه «قانونی»، «ی» پسوند نسبت است.

ایی پسوند پرکاربرد

پسوندی که برای ساختن اسم مصدر یا صفت نسبی به کار می‌رود.

English انگلیسی -ness, -ity, -y
Français فرانسوی -té, -ie
Deutsch آلمانی -heit, -keit
العربية عربی -یّة

مثال: در واژه «عدالت‌خواهی»، «یی» نقش سازنده دارد.

جایی اسم / قید پرکاربرد

محلی نامعلوم یا مکانی خاص.

English انگلیسی somewhere, place
Français فرانسوی quelque part
Deutsch آلمانی irgendwo
العربية عربی مكان ما

مترادف: محلی، مکانی

مثال: اسناد باید در جایی امن نگهداری شوند.

جايي قید مکان پرکاربرد

در محلی یا موقعیتی خاص.

English انگلیسی somewhere, in a place
Français فرانسوی quelque part
Deutsch آلمانی irgendwo
العربية عربی في مكان ما

مترادف: مکانی، محلی

مثال: این ملک در جایی واقع شده که کاربری مسکونی دارد.

جزیی صفت پرکاربرد

کوچک، ناچیز، غیرعمده.

English انگلیسی Minor, partial, insignificant
Français فرانسوی Partiel, mineur, insignifiant
Deutsch آلمانی geringfügig, teilweise
العربية عربی جزئی

مترادف: کوچک، اندک · متضاد: کلی، عمده

مثال: تغییرات جزیی در قرارداد پذیرفته شد.

جويي اسم پرکاربرد

پسوند به معنای جستجوگر (مانند حقیقت‌جویی) یا به معنی نهر آب.

English انگلیسی seeking, stream
Français فرانسوی chercheur, ruisseau
Deutsch آلمانی suchend, Bach
العربية عربی باحث عن، جدول

مترادف: جستجو، نهر

مثال: عدالت‌جویی از وظایف اصلی دستگاه قضایی است.

جویی اسم (پسوند) پرکاربرد

به معنای جستجو یا تلاش برای به دست آوردن چیزی (مانند سودجویی، حق‌جویی).

English انگلیسی -seeking
Français فرانسوی -recherche
Deutsch آلمانی -suche
العربية عربی طَلَب، بَحْث

مترادف: جستجو

مثال: سودجویی غیرقانونی از طریق احتکار جرم است.

دایی اسم پرکاربرد

برادرِ مادر که در طبقات ارث (طبقه دوم) قرار دارد.

English انگلیسی Maternal uncle
Français فرانسوی Oncle maternel
Deutsch آلمانی Onkel (mütterlicherseits)
العربية عربی خال

متضاد: عمه، خاله

مثال: دایی متوفی در طبقه دوم وراث قرار می‌گیرد.

رأیی صفت پرکاربرد

منتسب به رأی، نظری یا مربوط به تصمیم‌گیری بر اساس رأی.

English انگلیسی voting, opinion-based
Français فرانسوی fondé sur un vote
Deutsch آلمانی abstimmungsbasiert
العربية عربی رأیی، تصويتي

مترادف: نظری، انتخاباتی

مثال: این تصمیم به صورت رأیی اتخاذ شد.

رایی اسم پرکاربرد

تصمیم یا نظری که دادگاه یا مرجع قضایی و اداری در خصوص دعوا صادر می‌کند.

English انگلیسی Verdict, Judgment, Vote
Français فرانسوی Jugement, Arrêt, Vote
Deutsch آلمانی Urteil, Beschluss
العربية عربی حكم، قرار، رأي

مترادف: حکم، تصمیم، نظر

مثال: رأی دادگاه پس از قطعیت قابل اجرا است.

رييس اسم پرکاربرد

شخصِ مسئولِ اداره‌کننده یا عالی‌ترین مقامِ یک سازمان، اداره یا نهاد.

English انگلیسی Head, President, Chairman
Français فرانسوی Chef, Président
Deutsch آلمانی Leiter, Präsident
العربية عربی رئیس، مدیر

مترادف: مدیر، سرپرست، پیشوا · متضاد: مرؤوس، تابع

مثال: رئیس دادگاه جلسه را رسمیت بخشید.

رییس اسم پرکاربرد

مقامِ مسئول و دارای صلاحیتِ تصمیم‌گیری در یک سازمان یا نهاد.

English انگلیسی Head, President, Chief
Français فرانسوی Chef, Président
Deutsch آلمانی Leiter, Vorsitzender
العربية عربی رَئیس

مترادف: مدیر، سرپرست · متضاد: مرئوس

مثال: رئیس قوه قضاییه منصوب رهبری است.

سویی اسم پرکاربرد

جهت یا جانب؛ در متون حقوقی به معنای طرف یا جهت خاصی از یک موضوع.

English انگلیسی Side, Direction
Français فرانسوی Côté, Direction
Deutsch آلمانی Seite, Richtung
العربية عربی جهة، جانب

مترادف: جانب، جهت

مثال: از سویی دیگر، خوانده مدعی عدم دریافت ابلاغیه است.

هایی پسوند (نشانه جمع) پرکاربرد

علامتِ جمع برای اسم‌های عام یا خاص در متون.

English انگلیسی -s (plural suffix)
Français فرانسوی -s (marque du pluriel)
Deutsch آلمانی -e, -en (Pluralendung)
العربية عربی ات، ون (جمع)

مترادف: -ان · متضاد: - (مفرد)

مثال: قوانینِ مدنی شاملِ بخش‌هایی است.

هايي پسوند (نشانه جمع) پرکاربرد

علامت جمع در زبان فارسی.

English انگلیسی -s / -es (plural marker)
Français فرانسوی -s (marque du pluriel)
Deutsch آلمانی -e / -er / -en (Pluralendung)
العربية عربی علامة الجمع

مثال: واژه‌هایی که با «هایی» جمع بسته می‌شوند.

هییت اسم پرکاربرد

گروهی از افراد که برای انجام وظیفه‌ای خاص گرد هم آمده‌اند.

English انگلیسی Board, committee, panel
Français فرانسوی Comité, conseil
Deutsch آلمانی Gremium, Ausschuss
العربية عربی هیئة

مترادف: گروه، انجمن

مثال: هیئت منصفه در جرایم مطبوعاتی نقش مهمی در تعیین مجرمیت دارد.

گویی قید پرکاربرد

به گونه‌ای که انگار؛ به ظاهر.

English انگلیسی as if, seemingly
Français فرانسوی comme si
Deutsch آلمانی als ob
العربية عربی کأنّ

مترادف: انگار، چنان‌که

مثال: گویی قرارداد بدون رضایت طرفین منعقد شده است.

آرایی اسم (جمع) پرکاربرد

تصمیمات قضایی صادر شده از سوی مراجع قضایی.

English انگلیسی Judgments, Rulings, Votes
Français فرانسوی Jugements, Arrêts, Votes
Deutsch آلمانی Urteile, Entscheidungen
العربية عربی آراء، أحكام

مترادف: احکام، تصمیمات

مثال: آرایی که قطعی شده‌اند لازم‌الاجرا هستند.

آقایی اسم پرکاربرد

عنوانی برای خطاب به مردان یا اشاره به مالک و صاحب‌اختیار.

English انگلیسی Mr., Gentleman, Master
Français فرانسوی Monsieur
Deutsch آلمانی Herr
العربية عربی السيد

مترادف: جناب، صاحب · متضاد: خانم

مثال: آقای الف به عنوان خوانده در جلسه حاضر شد.

آیینی صفت پرکاربرد

مربوط به آیین، تشریفات یا رویه؛ در حقوق، به معنای شکلی و تشریفاتی.

English انگلیسی Procedural, ritual
Français فرانسوی Procédural
Deutsch آلمانی Verfahrens-
العربية عربی إجرائي، طقسي

مترادف: تشریفاتی، شکلی · متضاد: ماهوی

مثال: رعایت مقررات آیین دادرسی برای صحت حکم الزامی است.

بنایی اسم پرکاربرد

ساختمان یا سازه‌ای که بر روی زمین احداث شده و دارای حقوق مالکانه است.

English انگلیسی Building, Construction
Français فرانسوی Bâtiment
Deutsch آلمانی Gebäude
العربية عربی بناء

مترادف: ساختمان، عمارت

مثال: بنای احداثی بدون پروانه شهرداری حکم تخریب دارد.

تبیین اسم (مصدر) پرکاربرد

روشن کردن، توضیح دادن و آشکار ساختن یک موضوع یا قانون.

English انگلیسی Clarification, Explanation
Français فرانسوی Clarification, Explication
Deutsch آلمانی Erläuterung, Klärung
العربية عربی تَبْیین، تَوضیح

مترادف: توضیح، تفسیر · متضاد: ابهام

مثال: تبیین مواد قانونی بر عهده قاضی است.

تبيين اسم پرکاربرد

روشن کردن، توضیح دادن و آشکار ساختن ابعاد یک موضوع یا قانون.

English انگلیسی clarification, explanation
Français فرانسوی clarification, explication
Deutsch آلمانی Klärung, Erläuterung
العربية عربی تبیین، توضيح

مترادف: توضیح، شرح، روشن‌سازی · متضاد: ابهام، اجمال

مثال: دادگاه به تبیین مواد قانونی پرداخت.

تضییق اسم پرکاربرد

تنگ گرفتن، محدود کردن حقوق یا آزادی‌های قانونی افراد.

English انگلیسی Restriction / Narrowing
Français فرانسوی Restriction
Deutsch آلمانی Einschränkung
العربية عربی تضییق

مترادف: محدودیت، تنگنا · متضاد: توسعه، گشایش

مثال: تضییق حقوق شهروندی بدون مجوز قانونی ممنوع است.

جدایی اسم پرکاربرد

پایان یافتن رابطه زوجیت (طلاق) یا تفکیک دو امر از یکدیگر.

English انگلیسی Separation, Divorce
Français فرانسوی Séparation
Deutsch آلمانی Trennung
العربية عربی انفصال، طلاق

مترادف: طلاق، انفصال · متضاد: پیوند، وصل

مثال: جدایی زوجین باید با رعایت تشریفات قانونی صورت گیرد.

جزایی صفت پرکاربرد

مربوط به مجازات، جرم و کیفرهای قانونی.

English انگلیسی Penal, Criminal
Français فرانسوی Pénal, Criminel
Deutsch آلمانی Strafrechtlich
العربية عربی جَزائیّ، جِنائیّ

مترادف: کیفری، جنایی · متضاد: حقوقی، مدنی

مثال: مسئولیتِ جزاییِ اشخاصِ حقوقی در قانون مجازات اسلامی پیش‌بینی شده است.

جزايي صفت پرکاربرد

مربوط به جزا، کیفر و حقوق کیفری.

English انگلیسی Penal, Criminal
Français فرانسوی Pénal, Criminel
Deutsch آلمانی Strafrechtlich
العربية عربی جَزائیّ، جِنائیّ

مترادف: کیفری، جنایی · متضاد: حقوقی (مدنی)

مثال: دادگاه‌های جزایی به جرایم رسیدگی می‌کنند.

جنایی صفت پرکاربرد

مربوط به جرم و جنایت و رسیدگی به امور کیفری در دادگاه‌ها.

English انگلیسی Criminal, Penal
Français فرانسوی Criminel, Pénal
Deutsch آلمانی kriminell, strafrechtlich
العربية عربی جنائي

مترادف: کیفری · متضاد: حقوقی، مدنی

مثال: پرونده‌های جنایی در دادگاه کیفری یک رسیدگی می‌شوند.

ربایی صفت پرکاربرد

منسوب به ربا، یعنی هرگونه شرطِ زیاده در قرض یا معامله که شرعاً حرام و در قانون مجازات اسلامی جرم‌انگاری شده است.

English انگلیسی Usurious
Français فرانسوی Usuraire
Deutsch آلمانی Wucherisch
العربية عربی ربوی

مترادف: نزولی

مثال: معامله ربایی از نظر قانون مدنی باطل است (ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی).

رجايي اسم (نام خاص) پرکاربرد

نام خانوادگی؛ در متون حقوقی معمولاً به عنوان نامِ یکی از طرفینِ دعوا یا نامِ اماکنِ دولتی (مانند بندر رجایی) ذکر می‌شود.

English انگلیسی Rajai (Proper noun)
Français فرانسوی Rajai
Deutsch آلمانی Rajai
العربية عربی رجائي

مثال: پروندهِ کلاسه ... به نامِ آقای رجایی ثبت شد.

رجایی اسم خاص (نام خانوادگی) پرکاربرد

نامی برای اشخاص که در اسناد حقوقی به عنوان طرفین دعوا ذکر می‌شود.

English انگلیسی Rajaei (surname)
Français فرانسوی Rajaei (nom de famille)
Deutsch آلمانی Rajaei (Nachname)
العربية عربی رجایی (اسم عائلة)

مثال: خانم رجایی وکیل پایه یک دادگستری است.

رهایی اسم پرکاربرد

حالت آزادی از قید، بند، حبس یا مسئولیت.

English انگلیسی release, liberation, freedom
Français فرانسوی libération, affranchissement
Deutsch آلمانی Befreiung, Freilassung
العربية عربی تحرر، خلاص

مترادف: آزادی، نجات · متضاد: اسارت، حبس

مثال: رهایی از دین با پرداخت بدهی حاصل می‌شود.

رييس‌ اسم پرکاربرد

شخصی که در رأس یک سازمان یا نهاد قضایی قرار دارد.

English انگلیسی Head, President, Chief
Français فرانسوی Chef, Président
Deutsch آلمانی Leiter, Präsident
العربية عربی رَئیس

مترادف: مدیر، سرپرست · متضاد: مرئوس، زیردست

مثال: رئیس قوه قضاییه توسط مقام رهبری منصوب می‌شود.

‌رییس اسم پرکاربرد

کسی که بر گروهی یا سازمانی مدیریت و ریاست دارد.

English انگلیسی Head, President, Chief
Français فرانسوی Chef, Président
Deutsch آلمانی Leiter, Präsident
العربية عربی رئیس

مترادف: مدیر، سرپرست · متضاد: مرئوس

مثال: رئیس دادگستری دستور رسیدگی صادر کرد.

رییسه صفت/اسم پرکاربرد

مؤنث رئیس؛ در متون اداری به معنای مقام مافوق یا واحدی که مدیریت مجموعه‌ای را بر عهده دارد.

English انگلیسی Chief, Head (female)
Français فرانسوی Chef (féminin)
Deutsch آلمانی Chefin
العربية عربی رئیسة

مترادف: مدیره، سرپرست · متضاد: مرئوس

مثال: دستورات مقام رئیسه اداره باید در چارچوب قانون باشد.

زدایی اسم/پسوند پرکاربرد

فرایند حذف یا پاک‌سازی چیزی.

English انگلیسی Removal, Elimination, De-
Français فرانسوی Élimination, Suppression
Deutsch آلمانی Entfernung, Beseitigung
العربية عربی إزالَة

مترادف: حذف، پاک‌سازی

مثال: جرم‌زدایی از برخی عناوین مجرمانه در دستور کار است.

زدايي اسم مصدر پرکاربرد

فرآیند حذف یا پاک‌سازی یک پدیده یا آلودگی از یک محیط یا سیستم.

English انگلیسی Removal, Elimination
Français فرانسوی Élimination
Deutsch آلمانی Beseitigung, Entfernung
العربية عربی إزالة

مترادف: حذف، پاک‌سازی

مثال: طرح‌های آلودگی‌زدایی در مناطق صنعتی الزامی است.

صفایی اسم پرکاربرد

منتسب به صفا، پاکی و آرایش درونی یا بیرونی.

English انگلیسی purity, neatness
Français فرانسوی purete
Deutsch آلمانی Reinheit
العربية عربی صفاء، نقاء

مترادف: پاکی، روشنی · متضاد: تیرگی، کدورت

مثال: صلح و صفایی میان طرفین دعوی برقرار شد.

غذایی صفت پرکاربرد

متعلق به غذا، خوراک و مواد مصرفی خوراکی.

English انگلیسی food, alimentary
Français فرانسوی alimentaire
Deutsch آلمانی Lebensmittel-
العربية عربی غذائي

مترادف: خوراکی

مثال: صنایع غذایی تحت نظارت وزارت بهداشت هستند.

غذايي صفت پرکاربرد

مربوط به مواد خوراکی و تغذیه.

English انگلیسی Food (adj), alimentary
Français فرانسوی Alimentaire
Deutsch آلمانی Lebensmittel- (als Präfix), ernährungsbezogen
العربية عربی غذائی

مترادف: خوراکی

مثال: استانداردهای بهداشتی در صنایع غذایی الزامی است.

فضایی صفت پرکاربرد

مربوط به فضا یا محیطی که در آن فعالیت یا جرمی صورت می‌گیرد.

English انگلیسی Spatial
Français فرانسوی Spatial
Deutsch آلمانی Räumlich
العربية عربی فضائی

مترادف: محیطی

مثال: تحلیل فضایی جرم در جرم‌شناسی کاربرد دارد.

فضايي صفت پرکاربرد

مربوط به فضا یا خارج از جو زمین.

English انگلیسی spatial, space
Français فرانسوی spatial
Deutsch آلمانی räumlich, Weltraum-
العربية عربی فضائي

مترادف: مکانی — فضایی · متضاد: زمینی

مثال: حقوق فضایی بر فعالیت‌ها در فضای ماورای جو حاکم است.

نمایی اسم پرکاربرد

ظاهر بیرونی ساختمان که در مقررات شهرسازی و شهرداری ضوابط خاصی برای آن تعیین شده است.

English انگلیسی Facade, View
Français فرانسوی Façade
Deutsch آلمانی Fassade
العربية عربی واجهة

مترادف: ظاهر، منظر

مثال: تغییر نمای ساختمان بدون مجوز شهرداری ممنوع است.

هوایی صفت پرکاربرد

مربوط به هوا یا فضا، یا آنچه در هوا انجام می‌شود.

English انگلیسی aerial, atmospheric
Français فرانسوی aérien
Deutsch آلمانی Luft-
العربية عربی جوي، هوائي

مترادف: جوی · متضاد: زمینی، دریایی

مثال: حمل و نقل هوایی قوانین خاص خود را دارد.

هوايي صفت پرکاربرد

منسوب به هوا و مربوط به هوانوردی یا حقوق هوایی.

English انگلیسی Aerial, Aviation
Français فرانسوی Aérien
Deutsch آلمانی Luft-
العربية عربی جَوّیّ

مترادف: جوی · متضاد: زمینی

مثال: قانون هواپیمایی کشوری حاکم بر این موضوع است.

پآیین قید/صفت پرکاربرد

موقعیتی که در سلسله‌مراتب یا مکان، در سطحی پست‌تر قرار دارد.

English انگلیسی Below, Lower
Français فرانسوی Bas, Inférieur
Deutsch آلمانی Unten, Niedrig
العربية عربی أسفل، أدنى

مترادف: تحت، زیر · متضاد: بالا، فوق

مثال: دادگاه پایین‌دست مکلف به اجرای دستور دادگاه تجدیدنظر است.

پاییز اسم پرکاربرد

فصل سوم سال خورشیدی.

English انگلیسی autumn, fall
Français فرانسوی automne
Deutsch آلمانی Herbst
العربية عربی خريف

مترادف: خزان · متضاد: بهار

مثال: مهلت اعتراض به نظریه کارشناسی در پاییز امسال به پایان می‌رسد.

پایین قید/صفت پرکاربرد

در سلسله‌مراتب یا موقعیت مکانی، در سطحی نازل‌تر قرار داشتن.

English انگلیسی Below, Lower
Français فرانسوی Bas, Inférieur
Deutsch آلمانی Unten, Niedrig
العربية عربی أدنى، تحت

مترادف: زیر، کمتر · متضاد: بالا

مثال: دادگاه‌های پایین‌تر مکلف به تبعیت از آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور هستند.

پايين قید/صفت پرکاربرد

در موقعیت مکانی یا رتبه‌ای پست‌تر.

English انگلیسی Down, Lower
Français فرانسوی Bas
Deutsch آلمانی Unten
العربية عربی أسفل، تحت

مترادف: زیر · متضاد: بالا

مثال: قیمت ملک در طبقات پایین ساختمان کمتر است.

گرایی پسوند (اسم‌ساز) پرکاربرد

پسوندی که به معنای تمایل یا گرایش به چیزی است.

English انگلیسی -ism, -oriented
Français فرانسوی -isme, -orienté
Deutsch آلمانی -ismus, -orientiert
العربية عربی -ية (نسبت)

مترادف: متمایل

مثال: در رویکردِ قانون‌گرایی، قانون بر همه مقدم است.

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین