Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

198 مدخل برای «عا»

عال صفت پرکاربرد

دارای رتبه، مقام یا کیفیت بسیار بالا.

English انگلیسی high, supreme, excellent
Français فرانسوی suprême, supérieur
Deutsch آلمانی hoch, oberste
العربية عربی عالٍ، أسمى

مترادف: برتر، والا · متضاد: پست، پایین

مثال: دیوان عالی کشور مرجع رسیدگی به فرجام‌خواهی است.

عابر اسم پرکاربرد

کسی که در حال عبور از معبر یا خیابان است و حقوقی در عبور و مرور دارد.

English انگلیسی Pedestrian / Passerby
Français فرانسوی Piéton
Deutsch آلمانی Fußgänger
العربية عربی عابر / مارّ

مترادف: رهگذر

مثال: راننده موظف به رعایت حق تقدم عابر پیاده است.

عاجز صفت پرکاربرد

کسی که توانایی انجام کاری را ندارد یا ناتوان است.

English انگلیسی Incapable / Unable
Français فرانسوی Incapable
Deutsch آلمانی Unfähig
العربية عربی عاجز

مترادف: ناتوان، درمانده · متضاد: قادر، توانا

مثال: محکوم‌علیه از پرداخت دیه عاجز است.

عادت اسم پرکاربرد

کاری که به تکرار انجام می‌شود؛ در حقوق، عرف و عادت گاهی منبع حقوق است (ماده ۳ قانون مدنی).

English انگلیسی Habit, Custom
Français فرانسوی Habitude, Coutume
Deutsch آلمانی Gewohnheit
العربية عربی عادة

مترادف: خو، عرف

مثال: عادت تجاری در تفسیر قراردادها مؤثر است.

عادل صفت پرکاربرد

کسی که عدالت را رعایت می‌کند و از گناهان کبیره پرهیز و بر صغایر اصرار ندارد (شرط قضاوت و شهادت).

English انگلیسی Just, Fair
Français فرانسوی Juste, Équitable
Deutsch آلمانی Gerecht
العربية عربی عادل

مترادف: دادگر، منصف · متضاد: ظالم، فاسق

مثال: قاضی باید عادل باشد (اصل ۱۶۳ قانون اساسی).

عارف اسم/صفت پرکاربرد

کسی که به موضوعی آگاهی و شناخت دارد (در حقوق گاهی به معنای مطلع).

English انگلیسی cognizant, expert
Français فرانسوی connaisseur, averti
Deutsch آلمانی kundig, wissend
العربية عربی عارِف

مترادف: آگاه، مطلع · متضاد: جاهل

مثال: عارف به امور فنی باید نظر کارشناسی دهد.

عاری صفت پرکاربرد

خالی از چیزی یا فاقد چیزی بودن.

English انگلیسی Devoid, Free from
Français فرانسوی Dépourvu, Exempt
Deutsch آلمانی Frei von, Leer
العربية عربی عارٍ

مترادف: خالی، تهی · متضاد: مملو، دارای

مثال: سند باید عاری از هرگونه خدشه و قلم‌خوردگی باشد.

عازم صفت پرکاربرد

کسی که قصد رفتن به سفری را دارد یا به راه افتاده است.

English انگلیسی bound for, travelling
Français فرانسوی en route, partant
Deutsch آلمانی unterwegs, abreisend
العربية عربی عازم، مسافر

مترادف: رهسپار، مسافر، راهی · متضاد: مقیم، ماندگار

مثال: کاروان صلح عازم مناطق محروم شد.

عالى صفت پرکاربرد

صفتی برای مراجع قضایی یا مقامات بلندپایه که در سلسله‌مراتب در بالاترین سطح قرار دارند.

English انگلیسی supreme, high
Français فرانسوی suprême, haut
Deutsch آلمانی oberste, hoch
العربية عربی عالی، سامٍ

مترادف: بلندپایه، برتر · متضاد: پایین، پست

مثال: دیوان عالی کشور مرجع رسیدگی به فرجام‌خواهی است.

عالی صفت پرکاربرد

دارای رتبه یا جایگاه برتر در سلسله‌مراتب قضایی.

English انگلیسی Supreme / High
Français فرانسوی Suprême / Haut
Deutsch آلمانی Höchste / Oberste
العربية عربی عالی / أعلَی

مترادف: برتر، والا

مثال: دیوان عالی کشور مرجع فرجام‌خواهی است.

عالي صفت پرکاربرد

بلندمرتبه، برجسته یا عالی‌رتبه در مناصب و درجات.

English انگلیسی supreme, high, excellent
Français فرانسوی supérieur, excellent
Deutsch آلمانی ober, exzellent
العربية عربی عالی، سامٍ

مترادف: والا، برتر — پست، پایین · متضاد: پست، پایین

مثال: دیوان عالی کشور مرجع عالی نظارت بر آرای دادگاه‌ها است.

عامل اسم پرکاربرد

شخصی که به نمایندگی یا به دستور دیگری کاری را انجام می‌دهد یا مسئولیت امری را بر عهده دارد.

English انگلیسی Agent, Factor
Français فرانسوی Agent
Deutsch آلمانی Agent, Beauftragter
العربية عربی عامل، وکیل

مترادف: کارگزار، نماینده · متضاد: آمر

مثال: عاملِ شرکت مسئولِ خسارات وارده به مشتری است.

عايد صفت فاعلی پرکاربرد

آنچه به کسی می‌رسد یا حاصل می‌شود (معمولاً در مورد سود یا درآمد).

English انگلیسی Accrued, Yielded, Income
Français فرانسوی Revenu, Rapporté
Deutsch آلمانی Ertrag, Einkommen
العربية عربی عائد

مترادف: حاصل، درآمد

مثال: منافع عاید از مال موقوفه باید طبق وقف‌نامه مصرف شود.

عاید صفت/اسم پرکاربرد

آنچه به کسی می‌رسد یا حاصل می‌شود (مانند سود یا درآمد).

English انگلیسی Accrued, Yield, Income
Français فرانسوی Revenu, Produit
Deutsch آلمانی Ertrag, Einkommen
العربية عربی عائد

مترادف: حاصل، درآمد · متضاد: هزینه

مثال: منافع و عواید حاصل از مال موقوفه باید در جهت وقف مصرف شود.

عائله اسم پرکاربرد

مجموعه افراد تحت تکفل و خانواده یک شخص.

English انگلیسی family — dependents
Français فرانسوی famille
Deutsch آلمانی Familie — Unterhaltsberechtigte
العربية عربی عائلة — أسرة

مترادف: خانواده — تحت تکفل

مثال: کمک‌هزینه عائله‌مندی به کارمندان واجد شرایط پرداخت می‌شود.

عادله صفت پرکاربرد

انصاف‌ورز، اجراکننده عدالت (شکل مؤنث یا ترکیب عربی: عادله).

English انگلیسی just, fair
Français فرانسوی juste, équitable
Deutsch آلمانی gerecht
العربية عربی عادلة

مترادف: منصف، دادگر · متضاد: ظالم، ناعادل

مثال: صدور حکم عادله از وظایف اصلی دستگاه قضایی است.

عارضه اسم پرکاربرد

اتفاق ناگهانی، بیماری یا مشکلی که به صورت غیرمنتظره رخ می‌دهد.

English انگلیسی Complication, Symptom
Français فرانسوی Complication, Symptôme
Deutsch آلمانی Komplikation, Symptom
العربية عربی عارضة

مترادف: بیماری، مشکل، اتفاق

مثال: عارضه قلبی مانع از حضور متهم در جلسه دادگاه شد.

عاطفی صفت پرکاربرد

مربوط به احساسات و عواطف انسانی که در حقوق خانواده یا مسئولیت مدنی اهمیت دارد.

English انگلیسی Emotional, Affective
Français فرانسوی Émotionnel
Deutsch آلمانی Emotional
العربية عربی عاطفی

مترادف: احساسی · متضاد: منطقی، عقلانی

مثال: آسیب‌های عاطفی ناشی از طلاق در دادگاه خانواده قابل بررسی است.

‌عالی صفت پرکاربرد

دارای رتبه یا کیفیت بسیار بالا و برتر.

English انگلیسی High, Supreme, Superior
Français فرانسوی Haut, Supérieur
Deutsch آلمانی Hoch, Höchst
العربية عربی عالی، سامٍ

مترادف: برتر، والا · متضاد: پست، پایین

مثال: دیوان عالی کشور مرجع عالی قضایی است.

‌عالي صفت پرکاربرد

دارای رتبه، مقام یا کیفیت بسیار بالا و برتر.

English انگلیسی High, Supreme, Superior
Français فرانسوی Suprême, Haut
Deutsch آلمانی Hoch, Oberste
العربية عربی عالٍ، أسمى

مترادف: برتر، والا · متضاد: پست، پایین

مثال: دیوان عالی کشور مرجع رسیدگی به فرجام‌خواهی‌هاست (قانون آیین دادرسی کیفری).

عاليه صفت پرکاربرد

صفتی برای توصیف مراجع قضایی یا اداری که در رتبه بالاتر قرار دارند.

English انگلیسی Supreme, High
Français فرانسوی Suprême, Supérieur
Deutsch آلمانی Oberste, Höchste
العربية عربی عالی

مترادف: برتر، والا · متضاد: دانی، پایین

مثال: دیوان عالی کشور مرجع رسیدگی به فرجام‌خواهی است.

عالیه صفت پرکاربرد

دارای رتبه یا مقام بسیار بالا؛ در حقوق برای مراجع قضایی (مانند دیوان عالی کشور) به کار می‌رود.

English انگلیسی Supreme, High
Français فرانسوی Suprême, Haut
Deutsch آلمانی Höchste, Hoch
العربية عربی عالی، أسمى

مترادف: برتر، والا · متضاد: پست، پایین

مثال: دیوان عالی کشور مرجع نظارت بر اجرای قوانین است (اصل ۱۶۱ قانون اساسی).

عاملی اسم پرکاربرد

کسی که کاری را انجام می‌دهد یا علت وقوع امری است؛ در حقوق، نماینده یا کارگزار.

English انگلیسی agent, factor, cause
Français فرانسوی agent, facteur
Deutsch آلمانی Agent, Faktor, Ursache
العربية عربی عامل، فاعل

مترادف: کارگزار، علت، نماینده

مثال: عامل زیان مسئول جبران خسارت وارده است.

عادتاً قید پرکاربرد

به طور معمول و بر اساس رویه مستمر.

English انگلیسی Habitually
Français فرانسوی Habituellement
Deutsch آلمانی Gewohnheitsmäßig
العربية عربی عادةً

مترادف: معمولاً · متضاد: به‌ندرت

مثال: کسی که عادتاً به شغل قاچاق اشتغال دارد، مجازات سنگین‌تری دارد.

عاشوری صفت (نسبی) پرکاربرد

منسوب به عاشورا یا نام خانوادگی.

English انگلیسی Ashouri
Français فرانسوی Ashouri
Deutsch آلمانی Ashouri
العربية عربی عاشوری

مثال: نام خانوادگی وی عاشوری است.

عامليت اسم پرکاربرد

داشتن نقشِ عامل یا نماینده در انجام امور حقوقی یا تجاری از طرف شخص دیگر.

English انگلیسی Agency, Acting
Français فرانسوی Agence, Mandat
Deutsch آلمانی Agentur, Vertretung
العربية عربی وکالة، نیابة

مترادف: نمایندگی، کارگزاری · متضاد: اصالت

مثال: عاملیت فروش محصولات شرکت به عهده این شخص است.

عايدات اسم پرکاربرد

درآمد یا سودی که از چیزی حاصل می‌شود.

English انگلیسی Income, Revenue, Yield
Français فرانسوی Revenu, Gain
Deutsch آلمانی Einkommen, Ertrag
العربية عربی عائدات، إيرادات

مترادف: درآمد، سود · متضاد: هزینه، زیان

مثال: عایدات موقوفه باید طبق نظر واقف مصرف شود.

عایدات اسم پرکاربرد

درآمدها و منافع حاصله از اموال یا فعالیت‌ها که به شخص حقیقی یا حقوقی تعلق می‌گیرد.

English انگلیسی revenues, proceeds
Français فرانسوی revenus
Deutsch آلمانی Einnahmen
العربية عربی عائدات، إیرادات

مترادف: درآمد، منافع، سود · متضاد: مخارج، هزینه‌ها

مثال: عایدات حاصل از اجاره ملک مشمول مالیات است.

عادلانه صفت / قید پرکاربرد

بر مبنای عدالت، انصاف و قانون.

English انگلیسی fair, just, equitable
Français فرانسوی équitable, juste
Deutsch آلمانی gerecht, fair
العربية عربی عادل، منصف

مترادف: منصفانه، حق‌طلبانه · متضاد: ناعادلانه، ظالمانه

مثال: طرفین باید شرایط قرارداد را به صورت عادلانه اجرا کنند.

عام‌المنفعه صفت پرکاربرد

اموال یا خدماتی که برای استفاده عموم مردم و منافع عمومی اختصاص یافته است.

English انگلیسی Public utility, For public benefit
Français فرانسوی D'utilité publique
Deutsch آلمانی Gemeinnützig
العربية عربی عام المنفعة

مترادف: عمومی، همگانی · متضاد: خصوصی، شخصی

مثال: موقوفات عام‌المنفعه از پرداخت برخی مالیات‌ها معاف هستند.

جمعا قید پرکاربرد

به طور کلی، در مجموع، روی‌هم‌رفته.

English انگلیسی In total, Altogether
Français فرانسوی Au total, En somme
Deutsch آلمانی Insgesamt, Zusammen
العربية عربی جُمْلَةً، مَجْموعاً

مترادف: در مجموع، کلاً · متضاد: تفریقاً

مثال: مبلغ بدهی جمعاً پانصد میلیون ریال است.

شعاع اسم پرکاربرد

فاصله از مرکز تا محیط دایره که در تعیین حریم‌ها یا محدوده‌های قانونی کاربرد دارد.

English انگلیسی Radius
Français فرانسوی Rayon
Deutsch آلمانی Radius
العربية عربی شعاع

مثال: ساخت‌وساز در شعاع ۵۰۰ متری این منطقه ممنوع است.

فعال صفت پرکاربرد

کسی یا چیزی که دارای تحرک و فعالیت مستمر در زمینه‌ای باشد.

English انگلیسی active
Français فرانسوی actif
Deutsch آلمانی aktiv
العربية عربی فعال، نشط

مترادف: پویا، کوشا · متضاد: غیرفعال، منفعل

مثال: شرکت‌های تجاری فعال باید مالیات خود را به موقع پرداخت کنند.

قطعا قید پرکاربرد

به طور حتم و بدون تردید.

English انگلیسی Definitely, Certainly
Français فرانسوی Certainement
Deutsch آلمانی Bestimmt
العربية عربی قَطعاً

مترادف: یقیناً، حتماً · متضاد: احتمالاً

مثال: این حکم قطعاً لازم‌الاجراست.

معاش اسم پرکاربرد

وسیله گذران زندگی و تأمین هزینه‌های ضروری حیات.

English انگلیسی livelihood, living
Français فرانسوی subsistance, moyens d'existence
Deutsch آلمانی Lebensunterhalt
العربية عربی معاش

مترادف: معیشت، گذران

مثال: نفقه برای تأمین معاش زوجه است.

معاف صفت پرکاربرد

کسی یا چیزی که از انجام تکلیف یا پرداخت وجهی مستثنی شده است.

English انگلیسی Exempt
Français فرانسوی Exonéré
Deutsch آلمانی befreit
العربية عربی مُعفى

مترادف: مستثنی · متضاد: مشمول، مکلف

مثال: برخی درآمدهای کشاورزی از پرداخت مالیات معاف هستند (ماده ۸۱ قانون مالیات‌های مستقیم).

معاو اسم پرکاربرد

کسی که در انجام کارها به مقام بالاتر کمک می‌کند و جانشین اوست.

English انگلیسی Deputy, Assistant
Français فرانسوی Adjoint, Vice-
Deutsch آلمانی Stellvertreter
العربية عربی معاون، مساعد

مترادف: دستیار، نایب · متضاد: رئیس

مثال: معاون دادستان مسئولیت نظارت بر زندان را بر عهده دارد.

ابعاد اسم پرکاربرد

جنبه‌ها یا وجوه مختلف یک موضوع حقوقی.

English انگلیسی Dimension, Aspect
Français فرانسوی Dimension
Deutsch آلمانی Dimension
العربية عربی أبعاد

مترادف: جنبه، وجه

مثال: این پرونده ابعاد حقوقی پیچیده‌ای دارد.

ادعای اسم پرکاربرد

اظهار حقی که هنوز به اثبات نرسیده و مورد انکار یا تردید طرف مقابل است.

English انگلیسی claim, allegation
Français فرانسوی prétention, allégation
Deutsch آلمانی Anspruch, Behauptung
العربية عربی ادّعاء

مترادف: دعوی، مدعا · متضاد: اقرار

مثال: ادعای خواهان مبنی بر مالکیت مسموع نیست.

ادعاي اسم پرکاربرد

اظهار حقی که هنوز به اثبات نرسیده و مورد اختلاف است.

English انگلیسی Claim, Allegation
Français فرانسوی Prétention, Allégation
Deutsch آلمانی Anspruch, Behauptung
العربية عربی ادعاء، دعوی

مترادف: دعوی، مدعا · متضاد: اقرار، اعتراف

مثال: خواهان ادعای مالکیت بر ملک مورد نزاع را دارد.

اذعان اسم پرکاربرد

اعتراف یا اقرار به صحتِ یک امر یا ادعا.

English انگلیسی Admission, Acknowledgment
Français فرانسوی Aveu, Reconnaissance
Deutsch آلمانی Eingeständnis
العربية عربی إذعان

مترادف: اقرار، اعتراف · متضاد: انکار

مثال: اذعانِ متهم به ارتکابِ جرم، از ادله اثبات دعوی است.

اسعار اسم (جمع) پرکاربرد

نرخ‌ها یا قیمت‌های ارز و کالا.

English انگلیسی Prices, Rates (of currency)
Français فرانسوی Prix, Cours
Deutsch آلمانی Preise, Kurse
العربية عربی أسعار

مترادف: نرخ‌ها، قیمت‌ها

مثال: نوسان اسعار در بازار بر قراردادهای تجاری اثر می‌گذارد.

اشعار اسم (جمع) پرکاربرد

کلام موزون و مقفی که در متون حقوقی ممکن است به عنوان استناد ادبی یا در متون قانونی قدیمی به کار رود.

English انگلیسی Poems
Français فرانسوی Poèmes
Deutsch آلمانی Gedichte
العربية عربی أشعار

مترادف: سروده‌ها · متضاد: نثر

مثال: در برخی متون کهن حقوقی، از اشعار برای تبیین قواعد اخلاقی استفاده شده است.

اعاشه اسم پرکاربرد

فراهم کردن هزینه‌های زندگی و خوراک.

English انگلیسی subsistence, livelihood
Français فرانسوی subsistance
Deutsch آلمانی Lebensunterhalt
العربية عربی إعاشة

مترادف: تأمین معاش، خوراک

مثال: کارفرما مکلف به تأمین هزینه اعاشه کارگر در شرایط خاص است (نامطمئن).

امعان اسم پرکاربرد

دقت و توجه عمیق در بررسی پرونده یا اسناد توسط مقام قضایی.

English انگلیسی Careful consideration, Scrutiny
Français فرانسوی Examen approfondi
Deutsch آلمانی Sorgfältige Prüfung
العربية عربی إمعان

مترادف: دقت، توجه · متضاد: سطحی‌نگری

مثال: قاضی با امعان نظر به مدارک، رأی صادر کرد.

انعام اسم پرکاربرد

مالی که علاوه بر دستمزد اصلی به عنوان پاداش یا حسن خدمت به کارگر یا مستخدم داده می‌شود.

English انگلیسی tip, gratuity
Français فرانسوی pourboire, gratification
Deutsch آلمانی Trinkgeld
العربية عربی إبجاش، مكافأة

مترادف: پاداش، بخشش

مثال: انعام دریافتی توسط کارکنان تابع مقررات خاص خود در قانون کار است.

تبعات اسم (جمع) پرکاربرد

پیامدها، نتایج یا آثار جانبی ناشی از یک عمل یا واقعه.

English انگلیسی Consequences, Repercussions
Français فرانسوی Conséquences
Deutsch آلمانی Folgen, Konsequenzen
العربية عربی تبعات، عواقب

مترادف: پیامدها، آثار · متضاد: علل

مثال: متهم باید مسئولیت تبعات حقوقی عمل خود را بپذیرد.

تعالی اسم پرکاربرد

رشد، پیشرفت و رسیدن به درجات بالاتر.

English انگلیسی Exaltation, Transcendence
Français فرانسوی Élévation
Deutsch آلمانی Erhabenheit
العربية عربی تعالي

مترادف: رشد، کمال · متضاد: تنزل

مثال: هدف از قانون، تعالی جامعه است.

تعالي اسم پرکاربرد

بالا رفتن و ارتقای جایگاه یا کیفیت که در متون حقوقی معمولاً در مقدمه قوانین یا اسناد رسمی به کار می‌رود.

English انگلیسی Exaltation, Elevation
Français فرانسوی Élévation
Deutsch آلمانی Erhebung
العربية عربی تعالی

مترادف: ارتقا، بلندی، رفعت · متضاد: تنزل، سقوط

مثال: در راستای تعالی نظام قضایی، اصلاحات جدیدی صورت گرفت.

تعامل اسم پرکاربرد

همکاری و کنش متقابل دو طرفه میان اشخاص یا نهادها.

English انگلیسی interaction
Français فرانسوی interaction
Deutsch آلمانی Interaktion
العربية عربی تفاعل

مترادف: هم‌کنش، همکاری — تعامل · متضاد: تقابل، ستیز — نامطمئن

مثال: تعامل سازنده میان دولت و مجلس به تصویب قوانین بهتر می‌ انجامد.

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین