Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

398 مدخل برای «یا»

اياب اسم پرکاربرد

رفتن و آمدن (معمولاً در ترکیب ایاب و ذهاب).

English انگلیسی coming and going, transit
Français فرانسوی va-et-vient
Deutsch آلمانی Kommen und Gehen
العربية عربی إیاب

مترادف: رفت‌وآمد

مثال: هزینه ایاب و ذهاب کارمند در قرارداد کار پیش‌بینی شده است.

ایام اسم پرکاربرد

روز؛ در اصطلاح حقوقی گاهی به معنای بازه زمانی ۲۴ ساعته است.

English انگلیسی Days
Français فرانسوی Jours
Deutsch آلمانی Tage
العربية عربی أَيَّام

مترادف: روزها

مثال: مهلت تجدیدنظرخواهی بیست ایام (روز) است (نامطمئن در مورد کاربرد "ایام" به جای "روز" در متن قانون).

ايام اسم پرکاربرد

جمع یوم؛ روزها؛ بازه‌های زمانی که در محاسبات مهلت‌های قانونی اهمیت دارند.

English انگلیسی Days
Français فرانسوی Jours
Deutsch آلمانی Tage
العربية عربی أیام

مترادف: روزها

مثال: مهلت تجدیدنظرخواهی بیست روز (ایام) است.

حیات اسم پرکاربرد

زندگی؛ در حقوق، حق بر حیات از حقوق بنیادین بشر است.

English انگلیسی Life
Français فرانسوی Vie
Deutsch آلمانی Leben
العربية عربی حیاة

مترادف: زندگی، زیست · متضاد: ممات، مرگ

مثال: سلب حیات بدون مجوز قانونی جرم است.

حيات اسم پرکاربرد

وضعیت زنده بودن یا وجود داشتن یک شخص یا موجود.

English انگلیسی Life, Existence
Français فرانسوی Vie, Existence
Deutsch آلمانی Leben, Existenz
العربية عربی حیاة

مترادف: زندگی، زیست · متضاد: ممات، مرگ

مثال: در زمان حیات مورث، اموال به ورثه منتقل نمی‌شود.

حیاط اسم پرکاربرد

محوطه باز روباز در درون یا اطراف ساختمان که جزو ملک محسوب می‌شود.

English انگلیسی courtyard, yard
Français فرانسوی cour
Deutsch آلمانی Hof, Garten
العربية عربی فناء، حوش

مترادف: سراچه، محوطه — نامطمئن

مثال: حیاط آپارتمان از مشاعات ساختمان است.

دريا اسم پرکاربرد

پهنه‌ی وسیع آب شور که به اقیانوس متصل است.

English انگلیسی Sea
Français فرانسوی Mer
Deutsch آلمانی Meer
العربية عربی بحر

مترادف: بحر · متضاد: خشکی

مثال: حقوق دریاها تابع کنوانسیون‌های بین‌المللی است.

دریا اسم پرکاربرد

پهنه آبی بزرگ که در حقوق بین‌الملل و حقوق داخلی، قواعد خاصی بر مالکیت و بهره‌برداری از آن حاکم است.

English انگلیسی Sea
Français فرانسوی Mer
Deutsch آلمانی Meer
العربية عربی بحر

متضاد: خشکی

مثال: حقوق دریاها تابع کنوانسیون‌های بین‌المللی است.

دنیا اسم پرکاربرد

عالم هستی یا زندگی مادی.

English انگلیسی World
Français فرانسوی Monde
Deutsch آلمانی Welt
العربية عربی دنیا، عالم

مترادف: جهان، گیتی · متضاد: آخرت

مثال: حقوق بین‌الملل در دنیای امروز اهمیت ویژه‌ای دارد.

ریال اسم پرکاربرد

واحد رسمی پول در جمهوری اسلامی ایران.

English انگلیسی Rial
Français فرانسوی Rial
Deutsch آلمانی Rial
العربية عربی ریال

مترادف: واحد پول

مثال: مبلغ جریمه ده میلیون ریال تعیین شد.

ريال اسم پرکاربرد

واحد رسمی پول ایران (تکرار مورد w00103).

English انگلیسی Rial
Français فرانسوی Rial
Deutsch آلمانی Rial
العربية عربی ریال

مترادف: واحد پول

مثال: مبلغ چک پانصد هزار ریال است.

زیاد صفت/قید پرکاربرد

بیش از حدِ متعارف یا مقدارِ مقرر که می‌تواند در مباحثِ حقوقیِ مربوط به غبن یا اسراف مطرح شود.

English انگلیسی Much, Excessive, Many
Français فرانسوی Beaucoup, Excessif
Deutsch آلمانی Viel, Übermäßig
العربية عربی کَثیر، زائِد

مترادف: فراوان، کثیر · متضاد: کم، اندک

مثال: غبنِ فاحش یعنی تفاوتِ زیادِ قیمتِ معامله با ارزشِ واقعی (ماده ۴۱۶ قانون مدنی).

زياد صفت/قید پرکاربرد

بیش از حد معمول یا مقدار کافی.

English انگلیسی Much, Excessive, Many
Français فرانسوی Beaucoup, Excessif
Deutsch آلمانی Viel, Übermäßig
العربية عربی کثیر، زائد

مترادف: فراوان، کثیر · متضاد: کم، اندک

مثال: دریافت سود زیاد در معاملات ربوی ممنوع است.

سیار صفت پرکاربرد

آنچه قابلیت جابه‌جایی دارد و ثابت نیست.

English انگلیسی Mobile, Portable
Français فرانسوی Mobile
Deutsch آلمانی Mobil, Beweglich
العربية عربی متحرک، جوال

مترادف: متحرک، قابل حمل · متضاد: ثابت، مستقر

مثال: دادگاه سیار برای رسیدگی به مناطق دورافتاده اعزام شد.

سيار صفت پرکاربرد

قابل حرکت، متحرک و در حال جابجایی.

English انگلیسی mobile, movable
Français فرانسوی mobile
Deutsch آلمانی mobil, beweglich
العربية عربی سيار، متحرك

مترادف: متحرک، روان · متضاد: ثابت

مثال: دادگاه سیار در منطقه مستقر شد.

سیاق اسم پرکاربرد

سبک، روش و لحن نگارش متن حقوقی یا قانون.

English انگلیسی context, style
Français فرانسوی contexte, style
Deutsch آلمانی Kontext, Stil
العربية عربی سیاق

مترادف: قرینه، سبک

مثال: سیاق عبارت نشان‌دهنده اراده قانون‌گذار است.

سیاه صفت پرکاربرد

رنگِ تیره؛ در اصطلاحاتِ حقوقی، گاهی به معنایِ غیرقانونی یا پنهانی (مانند بازارِ سیاه) به کار می‌رود.

English انگلیسی Black
Français فرانسوی Noir
Deutsch آلمانی Schwarz
العربية عربی أسود

مترادف: تیره · متضاد: سفید

مثال: خرید و فروشِ ارز در بازارِ سیاه غیرقانونی است.

سياه صفت پرکاربرد

رنگی که در اصطلاحات حقوقی گاهی برای توصیف وضعیت‌های غیرقانونی (مانند بازار سیاه) به کار می‌رود.

English انگلیسی Black
Français فرانسوی Noir
Deutsch آلمانی Schwarz
العربية عربی أسود

متضاد: سفید

مثال: خرید و فروش ارز در بازار سیاه جرم است.

صیاد اسم پرکاربرد

کسی که به شکار حیوانات یا صید آبزیان می‌پردازد.

English انگلیسی Hunter, Fisherman
Français فرانسوی Chasseur, Pêcheur
Deutsch آلمانی Jäger, Fischer
العربية عربی صياد

مترادف: شکارچی

مثال: صیادان باید برای فعالیت در مناطق حفاظت‌شده مجوز قانونی داشته باشند (قانون شکار و صید).

عليا صفت پرکاربرد

بالا، بلندمرتبه، و در اصطلاح حقوقی گاهی به معنای نسب شریف یا مقامات والا.

English انگلیسی High, Supreme
Français فرانسوی Supérieur
Deutsch آلمانی Ober
العربية عربی عليا, عالي

مترادف: بالا — مرتفع · متضاد: سفلی

مثال: این اصطلاح در اسناد قدیمی ثبتی کاربرد داشته است.

علیا صفت پرکاربرد

مؤنث «اعلی» به معنای برتر، بالاتر یا عالی‌رتبه.

English انگلیسی Upper, Supreme
Français فرانسوی Supérieur
Deutsch آلمانی Ober
العربية عربی علیا

مترادف: برتر، بالاتر · متضاد: سفلی، پایین

مثال: در تقسیمات کشوری، گاهی از واژه علیا برای تمایز بخش‌های بالادست استفاده می‌شود.

عیار اسم پرکاربرد

میزان خلوص فلزات گران‌بها یا معیار سنجش ارزش.

English انگلیسی Carat, Standard, Purity
Français فرانسوی Titre, Carat
Deutsch آلمانی Karat, Feingehalt
العربية عربی عیار

مترادف: معیار، درجه خلوص

مثال: عیار طلا در معاملات باید مطابق استانداردهای قانونی باشد.

عيال اسم پرکاربرد

همسر یا افراد تحت تکفل که نفقه آن‌ها بر عهده شخص است.

English انگلیسی Spouse, Dependent
Français فرانسوی Épouse, Personne à charge
Deutsch آلمانی Ehefrau, Unterhaltsberechtigter
العربية عربی عیال، زوجة

مترادف: همسر، تحت‌تکفل

مثال: پرداخت نفقه عیال بر عهده زوج است.

عیال اسم پرکاربرد

همسر (معمولاً زن در عرف حقوقی و ثبتی).

English انگلیسی wife, spouse
Français فرانسوی épouse
Deutsch آلمانی Ehefrau
العربية عربی عیال، زوجة

مترادف: همسر، زوجه · متضاد: شوهر، زوج

مثال: نامه تمکین به عیال ابلاغ شد.

غیاب اسم پرکاربرد

عدم حضور شخص در جلسه دادگاه یا محل کار.

English انگلیسی Absence
Français فرانسوی Absence
Deutsch آلمانی Abwesenheit
العربية عربی غیاب

مترادف: عدم حضور · متضاد: حضور

مثال: در صورت غیاب خوانده، دادگاه ممکن است حکم غیابی صادر کند (ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی).

غياب اسم پرکاربرد

حضور نداشتن شخص در محل کار، دادگاه یا وظیفه قانونی مقرر.

English انگلیسی absence
Français فرانسوی absence
Deutsch آلمانی Abwesenheit
العربية عربی غياب

مترادف: عدم حضور · متضاد: حضور

مثال: غیبت غیرموجه کارمند می‌تواند منجر به اخراج شود.

قیام اسم پرکاربرد

شورش یا اقدامِ مسلحانه یا غیرمسلحانه علیه حکومت یا نظمِ عمومی.

English انگلیسی Uprising, Insurrection
Français فرانسوی Soulèvement, Insurrection
Deutsch آلمانی Aufstand
العربية عربی قيام، ثورة

مترادف: شورش، طغیان · متضاد: اطاعت

مثال: قیام علیه حکومتِ اسلامی در قانون مجازات اسلامی جرم‌انگاری شده است.

مهیا صفت پرکاربرد

آماده و فراهم برای انجام یک امر یا اقدام قانونی.

English انگلیسی ready, prepared
Français فرانسوی prêt, préparé
Deutsch آلمانی bereit, vorbereitet
العربية عربی مهیا، جاهز

مترادف: آماده، فراهم · متضاد: نامهیا، آماده‌نشده

مثال: مقدمات اجرای حکم مهیا شد.

میان اسم / حرف اضافه پرکاربرد

وسط، فضا یا فاصلهٔ بین دو چیز.

English انگلیسی between, middle فرansوی: entre, milieu
Deutsch آلمانی zwischen, Mitte
العربية عربی بين، وسط

مترادف: وسط — بین · متضاد: اطراف — کنار

مثال: اختلاف میان دو طرف از طریق داوری حل شد.

ميان حرف اضافه پرکاربرد

فاصله‌ یا فضای بینِ دو یا چند چیز یا شخص.

English انگلیسی Between, Among
Français فرانسوی Entre, Parmi
Deutsch آلمانی Zwischen, Unter
العربية عربی بَیْنَ

مترادف: بین، وسط

مثال: قرارداد میانِ طرفین منعقد گردید.

نفیا قید پرکاربرد

به‌صورتِ انکار یا رد کردن.

English انگلیسی Negatively / By denial
Français فرانسوی Négativement
Deutsch آلمانی Verneinend
العربية عربی نفیاً

مترادف: انکارکنان · متضاد: اثباتاً

مثال: متهم، اتهامِ وارده را نفیاً پاسخ داد.

نیاز اسم پرکاربرد

احتیاج و ضرورتِ داشتنِ چیزی برای انجام امور یا بقا.

English انگلیسی need, requirement
Français فرانسوی besoin
Deutsch آلمانی Bedarf
العربية عربی حاجة — متطلب

مترادف: احتیاج — ضرورت · متضاد: بی‌نیازی — بی‌استفادهگی

مثال: این پرونده به کارشناسی رسمی نیاز دارد.

نياز اسم پرکاربرد

احتیاج مبرم به شیء یا خدمتی که در اثبات دعوا یا تنظیم قرارداد مطرح می‌شود.

English انگلیسی need, requirement
Français فرانسوی besoin, nécessité
Deutsch آلمانی Bedarf, Bedürfnis
العربية عربی حاجة، متطلب

مترادف: احتیاج، ضرورت · متضاد: بی‌نیازی

مثال: تخلیه به دلیل نیاز شخصی مطرح شده است.

پریا اسم پرکاربرد

نام کوچک، به معنای مانند پری (مؤنث).

English انگلیسی Pariya (proper noun)
Français فرانسوی Pariya
Deutsch آلمانی Pariya
العربية عربی بريا (اسم علم)

مثال: پریا به عنوان شاکی در جلسه دادگاه حضور یافت.

پویا صفت پرکاربرد

چیزی که در حال تغییر، حرکت و پیشرفت مستمر است.

English انگلیسی dynamic
Français فرانسوی dynamique
Deutsch آلمانی dynamisch
العربية عربی دینامیکی، متحرک

مترادف: فعال، متحرک · متضاد: ایستا، ساکن

مثال: نظام حقوقی باید پویا باشد تا پاسخگوی نیازهای جامعه باشد.

پياز اسم پرکاربرد

نوعی گیاه خوراکی غده‌ای و تند.

English انگلیسی onion
Français فرانسوی oignon
Deutsch آلمانی Zwiebel
العربية عربی بصل

مثال: نرخ تعرفه واردات پیاز هر ساله توسط وزارت جهاد کشاورزی تعیین می‌شود.

پیام اسم پرکاربرد

محتوایِ اطلاعاتی که از فرستنده به گیرنده منتقل می‌شود.

English انگلیسی message
Français فرانسوی message
Deutsch آلمانی Nachricht
العربية عربی رسالة

مترادف: پیغام

مثال: پیامکِ ارسالی، پیامِ رسمیِ دادگاه محسوب می‌شود.

پيام اسم پرکاربرد

داده یا اطلاعاتی که از طریق وسایل ارتباطی ارسال می‌شود و می‌تواند ادله اثبات دعوی باشد.

English انگلیسی Message
Français فرانسوی Message
Deutsch آلمانی Nachricht
العربية عربی رسالة

مترادف: پیغام

مثال: پیام‌های الکترونیکی در صورت احراز اصالت، قابل استناد در دادگاه هستند.

گیاه اسم پرکاربرد

موجود زنده گیاهی که ریشه در خاک دارد.

English انگلیسی plant
Français فرانسوی plante
Deutsch آلمانی Pflanze
العربية عربی نبات

مترادف: رستنی

مثال: کاشت برخی گیاهان ممنوعه جرم محسوب می‌شود.

آیاتی اسم (جمع) پرکاربرد

جملات یا بخش‌هایی از قرآن کریم که مستند احکام شرعی است.

English انگلیسی verses (of Quran)
Français فرانسوی versets
Deutsch آلمانی Verse (des Korans)
العربية عربی آیات

مثال: در استنباط احکام، به آیاتی از قرآن کریم استناد شد.

اتیان اسم (مصدر) پرکاربرد

به جا آوردن، انجام دادن یا تقدیم کردن چیزی (معمولاً در اصطلاح «اتیان سوگند»).

English انگلیسی Performance, Rendering, Taking (an oath)
Français فرانسوی Accomplissement, Prestation, Prêter (serment)
Deutsch آلمانی Erfüllung, Leistung, Ableistung (eines Eides)
العربية عربی إتیان، أداء

مترادف: انجام، به جا آوردن · متضاد: ترک

مثال: اتیان سوگند توسط خوانده در دادگاه الزامی شد.

احیای اسم پرکاربرد

آباد کردن زمین‌های موات یا بازگرداندن یک حق یا وضعیت حقوقی به حالت پیشین.

English انگلیسی Revitalization, Reclamation
Français فرانسوی Revitalisation, Remise en état
Deutsch آلمانی Wiederbelebung, Kultivierung
العربية عربی إحیاء

مترادف: آبادانی، بازسازی · متضاد: تخریب، موات‌سازی

مثال: احیای اراضی موات طبق قانون مدنی موجب مالکیت می‌شود (ماده ۱۴۳ قانون مدنی).

احياي اسم پرکاربرد

زنده کردن دوباره، بازگرداندن حق یا امر ازدست‌رفته (مانند احیای اراضی موات).

English انگلیسی revival, reclamation, restoration
Français فرانسوی réhabilitation, mise en valeur
Deutsch آلمانی Wiederbelebung, Kultivierung
العربية عربی إحيَاء

مترادف: آباد کردن، باززنده سازی · متضاد: تخریب، ابطال، موت

مثال: احیای اراضی موات شرایط قانونی مشخصی دارد.

ادیان اسم (جمع) پرکاربرد

مجموعه‌ای از باورها و آیین‌های پرستش خداوند.

English انگلیسی Religions
Français فرانسوی Religions
Deutsch آلمانی Religionen
العربية عربی أدیان

مترادف: مذاهب، کیش‌ها

مثال: قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ادیان الهی رسمی را به رسمیت می‌شناسد.

اشیای اسم پرکاربرد

هر چیزی که در عالم خارج وجود دارد و می‌تواند موضوع حق یا تعهد قرار گیرد.

English انگلیسی Object, Thing
Français فرانسوی Objet, Chose
Deutsch آلمانی Sache, Objekt
العربية عربی شَیء

مترادف: مال، عین

مثال: اشیای موجود در محل جرم باید صورت‌جلسه شوند.

الياف اسم پرکاربرد

رشته‌های باریک طبیعی یا مصنوعی.

English انگلیسی fibers
Français فرانسوی fibres
Deutsch آلمانی Fasern عربي: ألياف

مترادف: تارهای مصنوعی یا طبیعی

مثال: قاچاق الیاف مصنوعی ممنوع است.

بريال اسم (با حرف اضافه «به» به صورت بريال) پرکاربرد

واحد رسمی پول جمهوری اسلامی ایران.

English انگلیسی rial فرançais: rial Deutsch: Rial
العربية عربی ريال

مثال: میزان خسارت به مبلغ ده میلیون ریال برآورد شد.

بریال اسم پرکاربرد

نامطمئن (احتمالاً واژه‌ای غیرحقوقی یا نام خاص).

بسیار قید پرکاربرد

نشان‌دهنده شدت یا کثرت زیاد.

English انگلیسی Very, Much
Français فرانسوی Très, Beaucoup
Deutsch آلمانی Sehr
العربية عربی جِدّاً، کَثیراً

مترادف: خیلی، فراوان · متضاد: اندک، کم

مثال: این موضوع از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

بسيار قید مقدار پرکاربرد

نشان‌دهنده شدت یا کثرت زیاد.

English انگلیسی very, highly, much
Français فرانسوی très, beaucoup
Deutsch آلمانی sehr, viel
العربية عربی جداً، كثيراً

مترادف: زیاد، فراوان · متضاد: کم، اندک

مثال: این قرارداد بسیار حائز اهمیت است.

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین