Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

204 مدخل برای «زی»

زير حرف اضافه / اسم پرکاربرد

در پایینِ چیزی، پایین‌تر از سطح معین.

English انگلیسی under, below
Français فرانسوی sous, en dessous
Deutsch آلمانی unter
العربية عربی تحت، أسفل

مترادف: پایین، تحت · متضاد: بالا، روی

مثال: امضای این قرارداد به منزله پذیرش تمامی بندهای زیر است.

زیر حرف اضافه پرکاربرد

نشان‌دهنده موقعیتِ پایین‌تر یا ذیلِ یک سند یا قانون.

English انگلیسی Under, Below
Français فرانسوی Sous
Deutsch آلمانی Unter
العربية عربی تحت

مترادف: ذیل، پایین · متضاد: رو، بالا

مثال: ذیل این سند را امضا کنید.

زین ضمیر / اسم پرکاربرد

در متون حقوقی کهن به معنای «از این» یا نام ابزار.

English انگلیسی from this
Français فرانسوی de ceci
Deutsch آلمانی von diesem
العربية عربی من هذا

مترادف: از این

زیاد صفت/قید پرکاربرد

بیش از حدِ متعارف یا مقدارِ مقرر که می‌تواند در مباحثِ حقوقیِ مربوط به غبن یا اسراف مطرح شود.

English انگلیسی Much, Excessive, Many
Français فرانسوی Beaucoup, Excessif
Deutsch آلمانی Viel, Übermäßig
العربية عربی کَثیر، زائِد

مترادف: فراوان، کثیر · متضاد: کم، اندک

مثال: غبنِ فاحش یعنی تفاوتِ زیادِ قیمتِ معامله با ارزشِ واقعی (ماده ۴۱۶ قانون مدنی).

زياد صفت/قید پرکاربرد

بیش از حد معمول یا مقدار کافی.

English انگلیسی Much, Excessive, Many
Français فرانسوی Beaucoup, Excessif
Deutsch آلمانی Viel, Übermäßig
العربية عربی کثیر، زائد

مترادف: فراوان، کثیر · متضاد: کم، اندک

مثال: دریافت سود زیاد در معاملات ربوی ممنوع است.

زیرا حرف ربط پرکاربرد

ادات تعلیل که برای بیان علت و دلیل چیزی می‌آید.

English انگلیسی Because, For, Since
Français فرانسوی Car, Parce que
Deutsch آلمانی Weil, Denn
العربية عربی لان، إذ، لأنّ

مترادف: چرا که، زیرا که، چون

مثال: دادخواست رد شد، زیرا مهلت قانونی سپری شده بود.

زيرا حرف ربط پرکاربرد

به این دلیل که؛ برای بیان علت در استدلال‌های حقوقی.

English انگلیسی Because, Since
Français فرانسوی Parce que, Car
Deutsch آلمانی Weil, Da
العربية عربی لأنّ

مترادف: چون، به دلیل اینکه

مثال: معامله باطل است زیرا فاقد قصد است.

زیست فعل پرکاربرد

حیات داشتن و زندگانی کردن در یک محدوده یا شرایط مشخص.

English انگلیسی to live, exist
Français فرانسوی vivre
Deutsch آلمانی leben
العربية عربی عاش، حیا

مترادف: زندگی کردن، زیست، حیات · متضاد: مردن، درگذشتن

مثال: حق بر زیست از حقوق بنیادین بشر است.

زيست اسم پرکاربرد

حیات یا زندگی که در قوانین محیط زیستی مورد حمایت است.

English انگلیسی Life, Living
Français فرانسوی Vie
Deutsch آلمانی Leben
العربية عربی حیاة

مترادف: زندگی، حیات · متضاد: مرگ

مثال: تخریب محیط زیست جرم محسوب می‌شود.

زيارت اسم پرکاربرد

عمل دیدار از اماکن مقدس که در برخی قوانین مربوط به اماکن مذهبی مطرح است.

English انگلیسی Pilgrimage
Français فرانسوی Pèlerinage
Deutsch آلمانی Pilgerreise
العربية عربی زیارة

مثال: سازمان حج و زیارت متولی امور مربوط به زائران است.

زیارت اسم پرکاربرد

دیدار از اماکن مقدس که در حقوق ایران، گاهی در قالب مرخصی‌های زندانیان یا سفرهای زیارتی مطرح می‌شود.

English انگلیسی Pilgrimage
Français فرانسوی Pèlerinage
Deutsch آلمانی Wallfahrt
العربية عربی زیارة

مثال: اعطای مرخصی برای سفرهای زیارتی به زندانیان واجد شرایط امکان‌پذیر است.

زيتون اسم پرکاربرد

نام درختی و میوه‌ای روغنی و شناخته شده.

English انگلیسی olive
Français فرانسوی olive
Deutsch آلمانی Olive
العربية عربی زيتون

مترادف: — — متضاد: —

مثال: مالکیت باغ‌های زیتون مشمول مقررات کشاورزی است.

زیستی صفت پرکاربرد

مربوط به حیات و موجوداتِ زنده که در حقوقِ محیط‌زیست و حقوقِ پزشکی اهمیت دارد.

English انگلیسی Biological
Français فرانسوی Biologique
Deutsch آلمانی Biologisch
العربية عربی حیوی

مترادف: بیولوژیک · متضاد: غیرزیستی

مثال: تنوع زیستی تحت حمایت قوانین محیط‌زیستی است.

زيستي صفت پرکاربرد

مربوط به حیات، زندگی یا محیط زیست.

English انگلیسی Biological, Environmental
Français فرانسوی Biologique, Environnemental
Deutsch آلمانی Biologisch, Umwelt-
العربية عربی حَیَوی، بَیئی

مترادف: بیولوژیک

مثال: تخریب منابع زیستی جرم‌انگاری شده است (قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست).

زیبایی اسم پرکاربرد

کیفیتِ بصری یا هنری؛ در حقوقِ شهرسازی و معماری، ضوابطی برای حفظ سیمای شهر وجود دارد.

English انگلیسی Beauty, Aesthetics
Français فرانسوی Beauté, Esthétique
Deutsch آلمانی Schönheit, Ästhetik
العربية عربی جَمال

مترادف: حسن، جمال · متضاد: زشتی

مثال: نمای ساختمان باید با ضوابط زیبایی‌شناسی شهری مطابقت داشته باشد.

زیربنا اسم پرکاربرد

پایه و اساسِ یک ساختار یا نظام.

English انگلیسی Infrastructure, Foundation
Français فرانسوی Infrastructure
Deutsch آلمانی Infrastruktur
العربية عربی بنية تحتية

مترادف: شالوده، اساس · متضاد: روبنا

مثال: اقتصاد، زیربنای بسیاری از تحولات حقوقی است.

زیانبار صفت پرکاربرد

آنچه موجب ضرر و خسارت می‌شود.

English انگلیسی Harmful, Damaging
Français فرانسوی Nuisible
Deutsch آلمانی Schädlich
العربية عربی ضار، مؤذٍ

مترادف: مضر، خسارت‌بار · متضاد: سودمند

مثال: اعمال زیانبار موجب مسئولیت مدنی و جبران خسارت است (ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی).

زیربنای اسم پرکاربرد

سطح ساخته‌شده در هر طبقه از ساختمان یا شالوده و اساس یک ساختار.

English انگلیسی foundation, infrastructure, floor area
Français فرانسوی infrastructure, superficie construite
Deutsch آلمانی Fundament, Infrastruktur, Nutzfläche
العربية عربی أساس، بنية تحتية، مساحة البناء

مترادف: شالوده، پایه · متضاد: روبنا

مثال: زیربنای این ساختمان پانصد متر مربع است.

زیرزمین اسم پرکاربرد

بخشی از ساختمان که در تراز پایین‌تر از سطح زمین قرار دارد و در اسناد مالکیت به عنوان بخشی از بنا ذکر می‌شود.

English انگلیسی Basement
Français فرانسوی Sous-sol
Deutsch آلمانی Keller
العربية عربی قَبْو، سَرداب

مترادف: سرداب · متضاد: طبقه همکف، طبقات فوقانی

مثال: زیرزمین این ملک دارای کاربری تجاری است.

زيرساخت اسم پرکاربرد

شالوده و بنیان‌های اساسی و فنی که برای فعالیت‌های اقتصادی یا اجتماعی ضروری است.

English انگلیسی Infrastructure
Français فرانسوی Infrastructure
Deutsch آلمانی Infrastruktur
العربية عربی بنية تحتية

مترادف: شالوده، زیربنا

مثال: دولت موظف به توسعه زیرساخت‌های حقوقی برای تجارت الکترونیک است.

زیرساخت اسم پرکاربرد

شالوده و بنیان‌های اساسیِ اقتصادی، فنی یا اجتماعی یک کشور.

English انگلیسی Infrastructure
Français فرانسوی Infrastructure
Deutsch آلمانی Infrastruktur
العربية عربی بنیة تحتیة

مترادف: زیربنا

مثال: دولت موظف به توسعه زیرساخت‌های ارتباطی است.

زيرنويس اسم پرکاربرد

نوشته‌ای که در پایین صفحه یا ذیل سند برای توضیح یا تکمیل متن اصلی درج می‌شود.

English انگلیسی Footnote, Subtitle
Français فرانسوی Note de bas de page, Sous-titre
Deutsch آلمانی Fußnote, Untertitel
العربية عربی حاشیه، تعلیق، ترجمة تحتیة

مترادف: پانویس، حاشیه · متضاد: متن اصلی

مثال: توضیحات حقوقی مربوط به این ماده در زیرنویس صفحه آمده است.

زیان‌آور صفت پرکاربرد

چیزی که موجب ضرر و خسارت به غیر می‌شود.

English انگلیسی Harmful, damaging
Français فرانسوی Nuisible, dommageable
Deutsch آلمانی Schädlich
العربية عربی ضارّ

مترادف: مضر، خسارت‌بار · متضاد: مفید، سودمند

مثال: فعالیت‌های زیان‌آور برای محیط زیست طبق قانون مجازات اسلامی جرم‌انگاری شده است.

زیاندیده اسم / صفت پرکاربرد

شخصی که از وقوع جرم، حادثه یا نقض قرارداد دچار خسارت شده است.

English انگلیسی injured party, victim
Français فرانسوی lésé, victime
Deutsch آلمانی Geschädigter
العربية عربی متضرر، مضرور

مترادف: خسارت‌دیده، آسیب‌دیده · متضاد: زیان‌زننده

مثال: بیمه‌گر مکلف است خسارت زیاندیده را پرداخت کند.

زيربنائي صفت پرکاربرد

مربوط به اصول و مبانی اصلی یک نظام یا ساختار حقوقی.

English انگلیسی Fundamental, Structural
Français فرانسوی Fondamental
Deutsch آلمانی Grundlegend
العربية عربی أساسی، جوهری

مترادف: بنیادی، اساسی · متضاد: روبنایی، فرعی

مثال: اصلاحات زیربنایی در قانون تجارت ضروری است.

زيربنايي صفت پرکاربرد

مربوط به ساختار اصلی و اساسی یک پروژه یا نظام حقوقی.

English انگلیسی Infrastructural / Fundamental
Français فرانسوی Infrastructurel / Fondamental
Deutsch آلمانی Infrastrukturell / Grundlegend
العربية عربی بِنْیَوِیّ / أَساسِیّ

مترادف: بنیادی، اساسی · متضاد: روبنایی

مثال: اصلاحات زیربنایی در قانون تجارت ضروری است.

زیربنایی صفت پرکاربرد

آنچه مربوط به شالوده و اساس یک امر یا ساختار حقوقی باشد.

English انگلیسی Infrastructural, Fundamental
Français فرانسوی Infrastructurel
Deutsch آلمانی Infrastrukturell
العربية عربی أساسی، بنیوی

مترادف: بنیادی، اساسی · متضاد: روبنایی، فرعی

مثال: اصلاحات زیربنایی در نظام قضایی ضروری است.

زیرزمینی صفت پرکاربرد

فعالیتی که خارج از نظارت قانونی و مجوزهای رسمی انجام می‌شود.

English انگلیسی Underground, Illicit
Français فرانسوی Clandestin
Deutsch آلمانی Untergrund, illegal
العربية عربی سري، غير قانوني

مترادف: غیرقانونی، پنهانی · متضاد: رسمی، قانونی

مثال: فعالیت‌های اقتصادی زیرزمینی مشمول جرایم مالیاتی هستند.

زيرزميني صفت پرکاربرد

آنچه در زیر سطح زمین قرار دارد یا به صورت غیرقانونی و پنهانی انجام می‌شود.

English انگلیسی Underground
Français فرانسوی Souterrain, Clandestin
Deutsch آلمانی Unterirdisch, Illegal
العربية عربی تحت الأرض، سري

مترادف: مخفی، پنهانی · متضاد: علنی، روکار

مثال: فعالیت‌های اقتصادی زیرزمینی از مالیات فرار می‌کنند.

زیان‌دیده اسم پرکاربرد

شخصی که در اثرِ فعلِ دیگری دچارِ خسارتِ مادی یا معنوی شده است.

English انگلیسی Injured party, Victim
Français فرانسوی Victime, Partie lésée
Deutsch آلمانی Geschädigter
العربية عربی مُتَضَرِّر، مَجنی‌عَلَیه

مترادف: متضرر، خسارت‌دیده · متضاد: زیان‌زننده

مثال: زیان‌دیده حق دارد مطالبه‌ی خسارت کند (ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی).

زیرمجموعه اسم پرکاربرد

بخشی از یک کل بزرگ‌تر که تحت نظارت یا شمول آن قرار دارد.

English انگلیسی Subgroup, Subset
Français فرانسوی Sous-ensemble
Deutsch آلمانی Untergruppe
العربية عربی فرع، جزء

مترادف: زیرشاخه، فرع · متضاد: کل، مجموعه اصلی

مثال: این شرکت زیرمجموعه هلدینگ مادر است.

زيرمجموعه اسم related to: واحد یا سازمانی که تحت فرمان یا نظارت سازمان بزرگتری قرار دارد. پرکاربرد

English انگلیسی subsidiary, subset
Français فرانسوی filiale, sous-ensemble
Deutsch آلمانی Tochtergesellschaft, Untergruppe
العربية عربی تابعة، فرع

مترادف: زیردسته، فرع · متضاد: متبوع، ستاد اصلی

مثال: این اداره زیرمجموعه وزارت دادگستری است.

زيرساختهاي اسم پرکاربرد

شالوده و امکانات اساسی لازم برای فعالیت یک سیستم یا جامعه.

English انگلیسی Infrastructure
Français فرانسوی Infrastructure
Deutsch آلمانی Infrastruktur
العربية عربی بنیة تحتیة

مترادف: زیربنا

مثال: توسعه زیرساخت‌های قضایی برای کاهش اطاله دادرسی ضروری است.

جزی صفت پرکاربرد

مربوط به بخش یا قسمتی از یک کل.

English انگلیسی Partial, Fractional
Français فرانسوی Partiel
Deutsch آلمانی Teilweise
العربية عربی جُزئی

مترادف: بخش‌بندی‌شده، ناقص · متضاد: کلی، تام

مثال: پرداختِ جزیِ ثمن معامله، رافعِ تعهدِ کامل نیست.

آبزي صفت/اسم پرکاربرد

موجودی که در آب زندگی می‌کند.

English انگلیسی Aquatic
Français فرانسوی Aquatique
Deutsch آلمانی aquatisch, Wasser-
العربية عربی مائي

مترادف: جانور آبی · متضاد: خشکی‌زی

مثال: صید غیرمجاز آبزیان جرم محسوب می‌شود.

ارزي صفت نسبی پرکاربرد

مربوط به پول خارجی یا واحدهای پولی غیر از پول ملی.

English انگلیسی currency, foreign exchange
Français فرانسوی devise, change
Deutsch آلمانی Währung, Devisen
العربية عربی عملة

متضاد: ریالی

مثال: تعهدات ارزی باید طبق مقررات بانک مرکزی ایفا شود.

ارزی صفت پرکاربرد

مربوط به پول خارجی یا مبادلات ارزی.

English انگلیسی Currency, Foreign exchange
Français فرانسوی Devise
Deutsch آلمانی Devisen-
العربية عربی عملة

مترادف: پولی

مثال: تخصیص ارز دولتی تابع مقررات بانک مرکزی است.

بازی اسم پرکاربرد

فعالیتی که جنبه سرگرمی دارد و در حقوق کیفری، برخی انواع آن (مانند قمار) جرم‌انگاری شده است.

English انگلیسی Game, Play
Français فرانسوی Jeu
Deutsch آلمانی Spiel
العربية عربی لعب

مترادف: سرگرمی · متضاد: کار، جد

مثال: بازی‌های مبتنی بر قمار طبق قانون مجازات اسلامی جرم محسوب می‌شوند.

بازي اسم پرکاربرد

فعالیت سرگرم‌کننده که در صورت شرط‌بندی می‌تواند جنبه مجرمانه (قمار) پیدا کند.

English انگلیسی Game
Français فرانسوی Jeu
Deutsch آلمانی Spiel
العربية عربی لعبة

مترادف: سرگرمی

مثال: بازی‌های رایانه‌ای دارای شرط‌بندی، مصداق قمار محسوب می‌شوند.

جزیی صفت پرکاربرد

کوچک، ناچیز، غیرعمده.

English انگلیسی Minor, partial, insignificant
Français فرانسوی Partiel, mineur, insignifiant
Deutsch آلمانی geringfügig, teilweise
العربية عربی جزئی

مترادف: کوچک، اندک · متضاد: کلی، عمده

مثال: تغییرات جزیی در قرارداد پذیرفته شد.

رازي صفت پرکاربرد

منسوب به راز یا کسی که رازدار است (در متون حقوقی کمتر کاربرد دارد).

English انگلیسی Secretive, Confidential
Français فرانسوی Secret
Deutsch آلمانی Geheim
العربية عربی سِرّی، کاتم

مترادف: محرمانه · متضاد: علنی

مثال: اطلاعات رازی شرکت باید حفظ شود.

رازی صفت نسبی پرکاربرد

منسوب به رازی (مانند ابوبکر رازی) یا مربوط به رازی.

English انگلیسی Razi (related to Razi)
Français فرانسوی Razi
Deutsch آلمانی Razi
العربية عربی رازي

مثال: بیمارستان رازی تحت نظارت دانشگاه علوم پزشکی است.

روزي اسم پرکاربرد

مقدار مالی یا معیشتی که در یک بازه زمانی مشخص به فرد تعلق می‌گیرد یا کسب می‌شود.

English انگلیسی Daily sustenance, Daily wage
Français فرانسوی Subsistance journalière
Deutsch آلمانی Tagesunterhalt
العربية عربی الرزق، القوت الیومی

مترادف: معیشت، روزانه

مثال: روزیِ کارگر باید طبق قانون کار پرداخت شود.

روزی قید/صفت پرکاربرد

منسوب به روز یا به معنایِ «هر روز»؛ در حقوق گاهی به معنایِ «روزانه» به کار می‌رود.

English انگلیسی Daily
Français فرانسوی Quotidien
Deutsch آلمانی Täglich
العربية عربی یومی

مترادف: روزانه

مثال: خسارت تأخیر تأدیه به صورت روزی محاسبه می‌شود.

ريزي اسم پرکاربرد

فرو ریختن یا سقوط کردن چیزی یا بخشی از یک بنا یا ساختار.

English انگلیسی Collapse, Falling
Français فرانسوی Effondrement
Deutsch آلمانی Einsturz
العربية عربی انهيار، سقوط

مترادف: فروپاشی، سقوط · متضاد: استحکام، پایداری

مثال: ریزش ساختمان در اثر گودبرداری غیراصولی موجب مسئولیت مدنی مالک است.

ریزی اسم/بن مضارع پرکاربرد

در ترکیب، به معنای خرد کردن یا تنظیم کردن (مانند برنامه‌ریزی).

English انگلیسی Planning (in context of 'rizi')
Français فرانسوی Planification
Deutsch آلمانی Planung
العربية عربی تَخطیط

مترادف: تنظیم، تدوین

مثال: برنامه‌ریزی برای اجرای حکم ضروری است.

سازی پسوند (اسم‌ساز) پرکاربرد

پسوندی که به بن مضارع می‌چسبد و اسم حاصل‌مصدر می‌سازد.

English انگلیسی -ation, -ing (suffix)
Français فرانسوی -tion (suffix)
Deutsch آلمانی -ung (Suffix)
العربية عربی -ة (تای مربوطه)

مثال: در واژه «قانون‌سازی»، «سازی» اسم‌ساز است.

سازي اسم/بن مضارع پرکاربرد

در ترکیب، به معنای ایجاد یا ساختن (مانند قانون‌سازی).

English انگلیسی Making, Creation
Français فرانسوی Création, Établissement
Deutsch آلمانی Schaffung, Erstellung
العربية عربی بِنَاء، تَکوین

مترادف: ایجاد، ساخت · متضاد: تخریب

مثال: قانون‌سازی از وظایف مجلس است.

سوزی اسم پرکاربرد

حالت سوختن یا درد و رنج؛ در متون حقوقی کمتر کاربرد فنی دارد.

English انگلیسی Burning, Anguish
Français فرانسوی Brûlure, Angoisse
Deutsch آلمانی Brennen, Qual
العربية عربی حرق، ألم

مترادف: سوختن، درد · متضاد: تسکین

فلزی صفت پرکاربرد

ساخته شده از فلز یا دارای ماهیت فلزی.

English انگلیسی Metallic
Français فرانسوی Métallique
Deutsch آلمانی Metallisch
العربية عربی معدني

مترادف: معدنی · متضاد: غیرفلزی

مثال: سازه‌های فلزی ساختمان باید گواهی استاندارد ایمنی داشته باشند.

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین