دلیلی که بر دلیل دیگر وارد شده و آن را تخصیص یا تقیید میزند یا حکم آن را برمیدارد (مانند قانون خاص نسبت به عام).
English انگلیسی
Governing rule, Overriding rule
🔊
Français فرانسوی
Règle dominante
🔊
Deutsch آلمانی
Vorrangige Regel
🔊
العربية عربی
الحاکم
🔊
مترادف: دلیل حاکم · متضاد: محکوم
اقتدار عالی و مطلق دولت در اعمال ارادهٔ خود در داخل مرزها و استقلال در برابر سایر دولتها.
English انگلیسی
Sovereignty
🔊
Français فرانسوی
Souveraineté
🔊
Deutsch آلمانی
Souveränität
🔊
العربية عربی
السيادة
🔊
مترادف: اقتدار عالی · متضاد: تبعیت، وابستگی
حاکمی که مشروعیتِ الهی یا قانونی ندارد و بر اساسِ موازینِ شرعی یا قانونیِ عادلانه عمل نمیکند.
English انگلیسی
Tyrant ruler, Illegitimate authority
🔊
Français فرانسوی
Gouvernant illégitime, Tyran
🔊
Deutsch آلمانی
Unrechtmäßiger Herrscher
🔊
العربية عربی
حاکم الجور
🔊
مترادف: حاکمِ ظالم، طاغوت · متضاد: حاکمِ شرع، حاکمِ عادل
قاضی یا مجتهدی که دارای صلاحیتِ شرعی برای قضاوت و اجرای احکامِ الهی است.
English انگلیسی
Sharia judge, Religious judge
🔊
Français فرانسوی
Juge religieux, Cadi
🔊
Deutsch آلمانی
Scharia-Richter
🔊
العربية عربی
حاکم الشرع
🔊
مترادف: قاضیِ شرع، مجتهدِ جامعالشرایط · متضاد: حاکمِ جور
اصلی در حقوقِ قراردادها که بر اساسِ آن، ارادهٔ اشخاص، منشأ و تعیینکنندهٔ آثارِ حقوقیِ تعهداتِ آنهاست.
English انگلیسی
Autonomy of will, Party autonomy
🔊
Français فرانسوی
Autonomie de la volonté
🔊
Deutsch آلمانی
Privatautonomie
🔊
العربية عربی
سلطان الإرادة
🔊
مترادف: آزادیِ قراردادها، سلطانِ اراده · متضاد: نظمِ عمومی (به عنوان محدودکننده)
اصلی که بر اساس آن همه افراد و نهادها، از جمله دولت، در برابر قانون برابرند و تابع آن هستند.
English انگلیسی
Rule of Law
🔊
Français فرانسوی
État de droit
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtsstaat
🔊
العربية عربی
سیادة القانون
🔊
مترادف: حاکمیت قانون، دولت قانونمدار · متضاد: استبداد، حکومت خودکامه
مراجع قضایی که وظیفه رسیدگی به دعاوی و صدور حکم را بر عهده دارند.
English انگلیسی
Courts, Tribunals
🔊
Français فرانسوی
Tribunaux, Cours
🔊
Deutsch آلمانی
Gerichte
🔊
العربية عربی
محاکم
🔊
مترادف: دادگاهها، مراجع قضایی
مرحلهای از دادرسی که در آن قاضی به استماعِ اظهاراتِ طرفین و بررسیِ ادله برای اتخاذِ تصمیمِ نهایی میپردازد.
English انگلیسی
Trial
🔊
Français فرانسوی
Procès
🔊
Deutsch آلمانی
Gerichtsverhandlung
🔊
العربية عربی
محاکمه
🔊
مترادف: دادرسی، دادخواهی
قدرتِ عالی و مطلقِ دولت در ادارهٔ امورِ داخلی و خارجی و استقلالِ آن از دخالتهای خارجی.
English انگلیسی
Sovereignty
🔊
Français فرانسوی
Souveraineté
🔊
Deutsch آلمانی
Souveränität
🔊
العربية عربی
السيادة
🔊
مترادف: اقتدارِ ملی، حاکمیتِ ملی · متضاد: وابستگی، استعمار
دلیلی که بر دلیل دیگر مقدم است و آن را از شمول حکم خارج میکند (تخصیص یا تخصص).
English انگلیسی
Governing evidence, Overriding evidence
🔊
Français فرانسوی
Preuve gouvernante
🔊
Deutsch آلمانی
Vorrangiger Beweis
🔊
العربية عربی
الدلیل الحاکم
🔊
مترادف: دلیل مقدم · متضاد: دلیل محکوم
طلاقی که به حکم دادگاه و توسط قاضی (حاکم شرع) به دلیل امتناع شوهر از دادن نفقه یا غیبت طولانی یا عسر و حرج زن واقع میشود.
English انگلیسی
Judicial divorce, Divorce by decree
🔊
Français فرانسوی
Divorce judiciaire
🔊
Deutsch آلمانی
Ehescheidung durch Gerichtsurteil
🔊
العربية عربی
طلاق الحاكم
🔊
مترادف: طلاق قضایی · متضاد: طلاق توافقی، طلاق به اراده زوج
قوانین ماهوی یا شکلی صالح برای اعمال بر یک رابطه حقوقی دارای عنصر بینالمللی یا داخلی.
English انگلیسی
Governing law, Applicable law
فرansوی: Loi applicable
🔊
Deutsch آلمانی
Anzuwendendes Recht
🔊
العربية عربی
القانون الواجب التطبیق
🔊
مترادف: قانون صالح، قانون قابل اعمال · متضاد: قانون خارج از صلاحیت
دادگاههایی که در سلسلهمراتب قضایی پایینتر از دادگاههای عالی قرار دارند و آرای آنها قابل تجدیدنظر است.
English انگلیسی
Lower courts
🔊
Français فرانسوی
Juridictions inférieures
🔊
Deutsch آلمانی
Untere Gerichte
🔊
العربية عربی
المحاکم الدنیا
🔊
مترادف: دادگاههای بدوی · متضاد: محاکم عالی (مانند دیوان عالی کشور)
مراجعی که به دعاوی غیرکیفری (مدنی، تجاری، خانواده و غیره) رسیدگی میکنند.
English انگلیسی
Civil courts
🔊
Français فرانسوی
Tribunaux civils
🔊
Deutsch آلمانی
Zivilgerichte
🔊
العربية عربی
المحاکم المدنیة
🔊
مترادف: دادگاههای حقوقی · متضاد: محاکم کیفری
مراجعی که بر اساس موازین فقهی و شرعی به دعاوی رسیدگی میکنند.
English انگلیسی
Sharia Courts
🔊
Français فرانسوی
Tribunaux charaïques
🔊
Deutsch آلمانی
Scharia-Gerichte
🔊
العربية عربی
المحاكم الشرعية
🔊
مترادف: دادگاههای شرع · متضاد: محاکم عرفی
مراجعی که در سلسلهمراتب قضایی در سطحی بالاتر از دادگاههای بدوی قرار دارند و معمولاً به تجدیدنظرخواهی رسیدگی میکنند.
English انگلیسی
Superior Courts, High Courts
🔊
Français فرانسوی
Cours supérieures
🔊
Deutsch آلمانی
Obergerichte
🔊
العربية عربی
المحاكم العليا
🔊
مترادف: دادگاههای تجدیدنظر، دیوان عالی کشور · متضاد: محاکم بدوی، دادگاههای نخستین
مراجعی که بر اساس قوانین موضوعه و عرفِ حقوقی (غیر از فقهِ محض) به دعاوی رسیدگی میکنند.
English انگلیسی
Secular Courts, Civil Courts
🔊
Français فرانسوی
Tribunaux civils
🔊
Deutsch آلمانی
Zivilgerichte
🔊
العربية عربی
المحاكم العرفية
🔊
مترادف: دادگاههای عمومی، محاکم قانونی · متضاد: محاکم شرعی
دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به پرونده را دارد و حکم صادر میکند.
English انگلیسی
Competent court, Trial court
🔊
Français فرانسوی
Tribunal compétent
🔊
Deutsch آلمانی
Zuständiges Gericht
🔊
العربية عربی
محکمة مختصة
🔊
مترادف: دادگاه صالح، مرجع رسیدگی
مجموع قواعد و مقرراتی که تشریفات و نحوه رسیدگی به دعاوی در مراجع قضایی را تعیین میکند.
English انگلیسی
Rules of Procedure, Procedural Law
🔊
Français فرانسوی
Procédure, Droit procédural
🔊
Deutsch آلمانی
Verfahrensrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات
🔊
مترادف: آیین دادرسی · متضاد: حقوق ماهوی
اقداماتی که دولت به عنوان مظهر اقتدار عمومی و برای حفظ نظم و امنیت انجام میدهد و در آن از امتیازات قدرت عمومی استفاده میکند.
English انگلیسی
Acts of Sovereignty, Sovereign Acts
🔊
Français فرانسوی
Actes de puissance publique
🔊
Deutsch آلمانی
Hoheitsakte
🔊
العربية عربی
أعمال السيادة
🔊
مترادف: تصرفات حاکمیتی · متضاد: اعمال تصدی
مقامی که در رأس هرم اجرایی پایتخت قرار دارد و مسئولیت اداره امور شهر را بر عهده دارد.
English انگلیسی
Governor of the Capital
🔊
Français فرانسوی
Gouverneur de la capitale
🔊
Deutsch آلمانی
Gouverneur der Hauptstadt
🔊
العربية عربی
حاكم العاصمة
🔊
مترادف: استاندار تهران (در نظام فعلی)، حاکم شهر
شرطی که مشخص میکند در صورت بروز اختلاف، قوانین کدام کشور یا نظام حقوقی بر قرارداد حاکم خواهد بود.
English انگلیسی
Governing law clause, Choice of law clause
🔊
Français فرانسوی
Clause de loi applicable
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtswahlklausel
🔊
العربية عربی
شرط القانون الواجب التطبیق
🔊
مترادف: شرط قانون حاکم
قواعد و تشریفات حاکم بر رسیدگی به جرایم و تعقیب متهمان در مراجع قضایی کیفری.
English انگلیسی
Criminal Procedure
🔊
Français فرانسوی
Procédure pénale
🔊
Deutsch آلمانی
Strafprozessrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات الجزائیة
🔊
مترادف: آیین دادرسی کیفری · متضاد: آیین دادرسی مدنی
قاعدهای که به اشخاص اجازه میدهد در روابط حقوقی خود، آزادانه ارادهشان را حاکم کنند و قراردادهایی با آثار حقوقی دلخواه منعقد نمایند (ماده ۱۰ قانون مدنی).
English انگلیسی
Principle of party autonomy, Freedom of contract
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'autonomie de la volonté
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Privatautonomie
🔊
العربية عربی
مبدأ سلطان الإرادة
🔊
مترادف: اصل آزادی قراردادها · متضاد: اصل آمره بودن قوانین (در حقوق عمومی)
اشاره به قوانین آیین دادرسی پیش از تصویب قوانین مدرن (مانند قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۲۹۰ شمسی).
English انگلیسی
Old Procedural Law
🔊
Français فرانسوی
Ancienne procédure
🔊
Deutsch آلمانی
Altes Verfahrensrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات القدیمة
🔊
مترادف: قوانین دادرسی منسوخ · متضاد: قوانین دادرسی جاری
قواعد و تشریفات حاکم بر رسیدگی به دعاوی غیرکیفری (مدنی، تجاری و غیره) در مراجع قضایی.
English انگلیسی
Civil Procedure
🔊
Français فرانسوی
Procédure civile
🔊
Deutsch آلمانی
Zivilprozessrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات المدنیة
🔊
مترادف: آیین دادرسی مدنی · متضاد: آیین دادرسی کیفری
اصلی که بر اساس آن جلسات رسیدگی دادگاهها باید علنی باشد مگر در موارد استثنایی قانونی.
English انگلیسی
Principle of public trial, Open court principle
🔊
Français فرانسوی
Principe de publicité des débats
🔊
Deutsch آلمانی
Prinzip der Öffentlichkeit der Gerichtsverhandlung
🔊
العربية عربی
مبدأ علنیة المحاکم
🔊
مترادف: اصل علنی بودن دادرسی · متضاد: اصل محرمانه بودن دادرسی
قانونی که با هدف کاهش اطاله دادرسی و افزایش سرعت رسیدگی به پروندهها وضع میشود.
English انگلیسی
Law on Acceleration of Proceedings
🔊
Français فرانسوی
Loi sur l'accélération des procédures
🔊
Deutsch آلمانی
Gesetz zur Beschleunigung von Verfahren
🔊
العربية عربی
قانون تسریع المحاکمات
🔊
مترادف: آیین دادرسی فوری · متضاد: قانون اطاله دادرسی (مفهومی)
قاعدهای که بر اساس آن محاکمات باید در حضور عموم برگزار شود تا نظارت عمومی بر عدالت قضایی ممکن گردد (مگر در موارد استثنایی قانونی).
English انگلیسی
Principle of Public Trial / Open Court Principle
🔊
Français فرانسوی
Principe de publicité des débats
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Öffentlichkeit
🔊
العربية عربی
مبدأ علنیة المحاکمة
🔊
مترادف: علنی بودن دادرسی · متضاد: اصل محرمانه بودن (غیرعلنی بودن)
اصلی حقوقی که به موجب آن جلسات رسیدگی به جرایم سیاسی و مطبوعاتی باید با حضور عموم مردم برگزار شود، مگر در موارد استثنایی که دادگاه تشخیص دهد علنی بودن مخل امنیت یا عفت عمومی است.
English انگلیسی
Public trial of political and press offenses
🔊
Français فرانسوی
Publicité des débats (en matière politique et de presse)
🔊
Deutsch آلمانی
Öffentlichkeit der Verhandlung (bei politischen und Presse-Delikten)
🔊
العربية عربی
علنیة المحاکمة السیاسیة والصحفیة
🔊
مترادف: علنی بودن دادرسی · متضاد: محاکمه غیرعلنی (سری)
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.