Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

352 مدخل برای «دل»

دلایلی اسم پرکاربرد

امری که برای اثبات ادعا در دادگاه ارائه می‌شود (ماده ۱۲۵۸ قانون مدنی).

English انگلیسی Reason, Evidence
Français فرانسوی Raison, Preuve
Deutsch آلمانی Grund, Beweis
العربية عربی دلیل، حجة

مترادف: مدرک، حجت

مثال: خواهان باید دلایل خود را به دادگاه تقدیم کند.

دلخواه صفت پرکاربرد

مطابق میل و اراده شخصی؛ در حقوق به معنای اختیاری.

English انگلیسی Desired, Voluntary, Optional
Français فرانسوی Souhaité, Volontaire
Deutsch آلمانی Gewünscht, Freiwillig
العربية عربی مرغوب، اختیاری

مترادف: انتخابی، اختیاری · متضاد: اجباری، تحمیلی

مثال: انتخاب وکیل در دادگاه حق دلخواه هر شهروند است.

بدل حقوقی

مالی که در صورتِ تلف یا عدمِ امکانِ استردادِ مالِ اصلی، جایگزینِ آن می‌شود (عوض).

English انگلیسی Substitute, Equivalent
Français فرانسوی Substitut, Équivalent
Deutsch آلمانی Ersatz, Surrogat
العربية عربی بدل، عوض

مترادف: عوض، جایگزین · متضاد: عین، اصل

عدل حقوقی

قرار گرفتنِ هر چیز در جایگاهِ شایستهٔ خود و اعطای حق به صاحبِ حق.

English انگلیسی Justice
Français فرانسوی Justice
Deutsch آلمانی Gerechtigkeit
العربية عربی العدل

مترادف: داد، انصاف · متضاد: جور، ظلم

ادله حقوقی

ابزارها، مدارک و شواهدی که برای اثبات حق یا واقعیت در دادگاه ارائه می‌شود.

English انگلیسی Evidence, Proof
Français فرانسوی Preuve
Deutsch آلمانی Beweismittel
العربية عربی أدلّة (جمع دلیل)

مترادف: مدارک، شواهد، مستندات

بدلی حقوقی

چیزی که به جایِ اصلی استفاده می‌شود یا صفتِ چیزی است که جایگزینِ دیگری شده است.

English انگلیسی Substitute, Surrogate
Français فرانسوی Substitutif
Deutsch آلمانی Ersatz-
العربية عربی بدلی

مترادف: جایگزین، جانشین · متضاد: اصلی، اصیل

مدلس حقوقی

در حقوق ایران اصطلاح رایج و دقیقی نیست؛ احتمالاً اشاره به «مدلس» (کسی که عیب کالا را پنهان می‌کند) در بیع است.

English انگلیسی Fraudulent seller, Concealer of defects
Français فرانسوی Vendeur frauduleux
Deutsch آلمانی arglistiger Verkäufer
العربية عربی المدلس

مترادف: تدلیس‌کننده

بدلیت حقوقی

وضعیتِ حقوقیِ جایگزین بودنِ یک چیز به جایِ چیزِ دیگر.

English انگلیسی Substitution, Surrogation
Français فرانسوی Substitution
Deutsch آلمانی Stellvertretung (در معنای عام)، Surrogation
العربية عربی بدلیّة

مترادف: جانشینی، جایگزینی · متضاد: اصالت

تدلیس حقوقی

عملیاتی که موجبِ فریبِ طرفِ دیگرِ معامله شود و او را به انعقادِ قرارداد ترغیب کند.

English انگلیسی Fraud, Deceit, Misrepresentation
Français فرانسوی Dol
Deutsch آلمانی Arglistige Täuschung
العربية عربی تدلیس

مترادف: فریب، نیرنگ، غرر · متضاد: صداقت، حسنِ نیت

تعادل حقوقی

برقراری تناسب، توازن و برابری میان حقوق و تکالیف طرفین قرارداد یا ارزش‌ها.

English انگلیسی Balance, Equilibrium
Français فرانسوی Équilibre
Deutsch آلمانی Gleichgewicht
العربية عربی تعادل

مترادف: توازن، برابری، تناسب · متضاد: نامتعادلی، غبن فاحش، ناپایداری

عدلیه حقوقی

دستگاه قضایی و نهادهای وابسته به قوه قضاییه.

English انگلیسی Judiciary, Justice Department
Français فرانسوی Justice, Appareil judiciaire
Deutsch آلمانی Justiz
العربية عربی العدلية، القضاء

مترادف: قوه قضاییه، دادگستری

مدلول حقوقی

هرگونه معنا یا حکمی که از یک لفظ یا متن استخراج می‌شود، اعم از اینکه صریح باشد یا ضمنی.

English انگلیسی Meaning, Import
Français فرانسوی Sens, Portée
Deutsch آلمانی Bedeutung, Inhalt
العربية عربی المدلول

مترادف: دلالت، معنا

استدلال حقوقی

فرآیندِ منطقی برای اثباتِ یک ادعا یا نتیجه‌گیری از مقدماتِ معلوم.

English انگلیسی Reasoning, Argumentation
Français فرانسوی Raisonnement, Argumentation
Deutsch آلمانی Argumentation, Begründung
العربية عربی استدلال

مترادف: احتجاج، برهان‌آوری · متضاد: مغالطه

بدل مال حقوقی

مالی که در صورت تلف شدن مال اصلی، به عنوان جایگزین آن به مالک پرداخت می‌شود.

English انگلیسی Substitute, Equivalent
Français فرانسوی Remplacement, Valeur de remplacement
Deutsch آلمانی Ersatz, Wertersatz
العربية عربی البدل، القیمة

مترادف: عوض، جایگزین · متضاد: عین

بلادلیل حقوقی

امری که فاقد مستند قانونی یا استدلال منطقی و حقوقی باشد.

English انگلیسی Unfounded, Groundless
Français فرانسوی Sans motif, Non fondé
Deutsch آلمانی Unbegründet
العربية عربی بلا دلیل، بدون سبب

مترادف: بی‌اساس، غیرمستدل · متضاد: مستدل، مدلل

بدل تالف حقوقی

مالی که به جای مالِ تلف‌شده یا ناقص‌شده، توسط مسئولِ خسارت به مالک پرداخت می‌شود تا جبران ضرر گردد.

English انگلیسی Substitute for damaged property, Indemnity
Français فرانسوی Indemnité de remplacement
Deutsch آلمانی Wertersatz
العربية عربی بدل التالف

مترادف: عوض خسارت، غرامت · متضاد: عین مال

حق دلالی حقوقی

مبلغی که دلال در ازای راهنمایی طرفین معامله و تسهیل انعقاد قرارداد دریافت می‌کند.

English انگلیسی Brokerage, Commission
Français فرانسوی Courtage
Deutsch آلمانی Maklergebühr, Courtage
العربية عربی أجرة الدلالة

مترادف: حق‌الزحمه دلال، کمیسیون

شاهد عدل حقوقی

شاهدی که دارای شرایط شرعی (عدالت، بلوغ، عقل، ایمان، طهارت مولد و عدم نفع شخصی) برای ادای شهادت است.

English انگلیسی Just witness, Qualified witness
Français فرانسوی Témoin digne de foi
Deutsch آلمانی Glaubwürdiger Zeuge
العربية عربی شاهدُ عَدل

مترادف: شاهد مقبول، شاهد شرعی · متضاد: شاهد فاسق، شاهد غیرعادل

خیارتدلیس حقوقی

حقی که برای طرفی که با عملیات فریبنده (تدلیس) طرف مقابل، ترغیب به معامله شده، ایجاد می‌شود.

English انگلیسی Option of fraud, Option of misrepresentation
Français فرانسوی Option pour dol
Deutsch آلمانی Anfechtungsrecht wegen arglistiger Täuschung
العربية عربی خيار التدليس

مترادف: خیار فریب

علی البدل حقوقی

شخصی که در صورت غیبت، استعفا یا فوت عضو اصلی، جایگزین او می‌شود.

English انگلیسی Alternate / Substitute
Français فرانسوی Suppléant
Deutsch آلمانی Stellvertreter
العربية عربی بَدِیل / نائِب

مترادف: جایگزین، جانشین · متضاد: اصلی

مدل مصرفی حقوقی

هرگونه نوآوری در شکل ظاهری یا ساختار ابزارها و وسایل که منجر به بهبود عملکرد یا کارایی آن‌ها شود و واجد شرایط ثبت به عنوان اختراع نباشد.

English انگلیسی Utility Model
Français فرانسوی Modèle d'utilité
Deutsch آلمانی Gebrauchsmuster
العربية عربی نموذج المنفعة

مترادف: اختراع کوچک · متضاد: اختراع بزرگ (Patent)

نرخ عادله حقوقی

قیمتی که در شرایط عادی بازار و بدون اجبار یا غبن فاحش تعیین می‌شود.

English انگلیسی Fair market value, Just price
Français فرانسوی Juste prix, Valeur vénale
Deutsch آلمانی Angemessener Preis, Marktwert
العربية عربی السعر العادل

مترادف: قیمت روز، ارزش واقعی · متضاد: قیمت تحمیلی، قیمت غیرمنصفانه

امین عدلیه حقوقی

شخصی که از سوی دادگاه (عدلیه) برای اداره اموال غایب مفقودالاثر یا اموالی که مالک مشخصی ندارند یا در وضعیت بلاتکلیف هستند، منصوب می‌شود.

English انگلیسی Court-appointed trustee
Français فرانسوی Administrateur judiciaire
Deutsch آلمانی Gerichtlicher Verwalter
العربية عربی أمین المحکمة

مترادف: امین دادگاه

بدل حیلوله حقوقی

مالی که در صورت تعذر رد عین، غاصب ملزم به پرداخت آن است تا زمانی که عین مال در دسترس نباشد.

English انگلیسی Substitute for the thing (in case of impossibility of restitution)
Français فرانسوی Ersatz der Sache (en cas d'impossibilité de restitution)
Deutsch آلمانی Surrogat (bei Unmöglichkeit der Herausgabe)
العربية عربی بدل الحیلولة

مترادف: بدل تعذر، بدل غصب · متضاد: عین مال

تأمین دلیل حقوقی

صورت‌برداری و ثبت مشاهدات و مدارک توسط دادگاه یا شورای حل اختلاف برای جلوگیری از زوال یا تغییر آن‌ها در آینده.

English انگلیسی Perpetuation of testimony, Preservation of evidence
Français فرانسوی Constat d'urgence, Mesure d'instruction in futurum
Deutsch آلمانی Beweissicherung
العربية عربی إثبات الحالة

مترادف: صورت‌برداری، ثبت وضعیت

تدلیس مدنی حقوقی

عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود و او را به انعقاد قرارداد ترغیب کند (ماده ۴۳۸ قانون مدنی).

English انگلیسی Fraudulent misrepresentation
Français فرانسوی Dol
Deutsch آلمانی Arglistige Täuschung
العربية عربی التدلیس

مترادف: فریب در معامله · متضاد: صداقت در معامله

خیار تدلیس حقوقی

خیاری که در صورتِ فریب‌کاریِ یکی از طرفین برای طرفِ دیگر ایجاد می‌شود.

English انگلیسی Option of fraud, Option of deceit
Français فرانسوی Option pour dol
Deutsch آلمانی Anfechtung wegen arglistiger Täuschung
العربية عربی خیار التدلیس

مترادف: خیارِ فریب

عموم بدلیت حقوقی

نوعی از عموم که در آن حکم بر هر یک از افراد به صورتِ علی‌البدل بار می‌شود (هر کدام به تنهایی کافی است).

English انگلیسی Alternative generality
Français فرانسوی Généralité alternative
Deutsch آلمانی Alternative Allgemeinheit
العربية عربی عموم بدلی

مترادف: شمولِ بدلی · متضاد: عمومِ مجموعی

ادلهٔ داوری حقوقی

ابزارها و مستنداتی که طرفین برای اثبات ادعای خود در داوری به آن‌ها استناد می‌کنند.

English انگلیسی Evidence
Français فرانسوی Preuves
Deutsch آلمانی Beweismittel
العربية عربی أدلة الإثبات

مترادف: مدارک و مستندات

تبادل لوایح حقوقی

مرحله‌ای در دادرسی مدنی که طی آن دادخواست و ضمائم آن به خوانده ابلاغ شده و پس از پاسخ خوانده، دفاعیه او نیز به خواهان ابلاغ می‌گردد.

English انگلیسی Exchange of pleadings
Français فرانسوی Échange des écritures
Deutsch آلمانی Schriftsatzwechsel
العربية عربی تبادل اللوائح

مترادف: تبادل دادخواست و دفاعیه

تعادل عوضین حقوقی

تناسب و تعادل اقتصادی میان ارزش دو عوض در قراردادهای معاوضی.

English انگلیسی Equivalence of consideration
Français فرانسوی Équivalence des prestations
Deutsch آلمانی Äquivalenzverhältnis
العربية عربی التوازن العوضی

مترادف: توازن معاوضی، برابری عوضین · متضاد: غبن، عدم تعادل قراردادی

دوایر عدلیه حقوقی

ادارات و سازمان‌های وابسته به قوه قضاییه که وظایف اداری و اجرایی دادگستری را انجام می‌دهند.

English انگلیسی Judicial departments, Courts administration
Français فرانسوی Services judiciaires
Deutsch آلمانی Justizbehörden
العربية عربی الدوائر العدلیة

مترادف: ادارات دادگستری

مخارج عدلیه حقوقی

هزینه‌هایی که برای دادرسی و اجرای احکام در مراجع قضایی پرداخت می‌شود.

English انگلیسی Court costs, Legal expenses
Français فرانسوی Frais de justice
Deutsch آلمانی Gerichtskosten
العربية عربی مصاریف التقاضی

مترادف: هزینه دادرسی

وزارت عدلیه حقوقی

عنوان سنتی و قدیمی برای وزارت دادگستری در ایران.

English انگلیسی Ministry of Justice (Historical)
Français فرانسوی Ministère de la Justice
Deutsch آلمانی Justizministerium
العربية عربی وزارة العدلیة

مترادف: وزارت دادگستری

ضابطین عدلیه حقوقی

مأمورانی که تحت نظارت و تعلیمات مقام قضایی در کشف جرم، حفظ آثار و علائم و جمع‌آوری ادله وقوع جرم و تعقیب متهم اقدام می‌کنند.

English انگلیسی Judicial officers, Law enforcement officers
Français فرانسوی Officiers de police judiciaire
Deutsch آلمانی Ermittlungspersonen der Staatsanwaltschaft, Justizbeamte
العربية عربی مامورو الضابطة القضائية

مترادف: ضابطان دادگستری، ضابطان قضایی

قیمت عادلانه حقوقی

ارزشی که در شرایط عادی بازار و بدون فشار یا تبانی، میان خریدار و فروشنده برای یک کالا یا خدمت تعیین می‌شود.

English انگلیسی Fair value, Fair price
Français فرانسوی Juste prix, Juste valeur
Deutsch آلمانی Angemessener Preis, Fairer Wert
العربية عربی السعر العادل، القیمة العادلة

مترادف: قیمت واقعی، ارزش منصفانه · متضاد: قیمت تحمیلی، غبن

استدلال مر سل حقوقی

استدلالی که متکی به دلیلِ قطعی یا نصِ صریح نیست و بر پایه مصلحت یا قیاسِ غیرمنصوص بنا شده است.

English انگلیسی Argument from expediency, Argument based on public interest (Maslaha)
Français فرانسوی Argument fondé sur l'intérêt général
Deutsch آلمانی Argumentation aus Zweckmäßigkeit
العربية عربی المصالح المرسلة

مترادف: مصلحت مرسله · متضاد: استدلال منصوص

تدلیس در نکاح حقوقی

عملیاتی که موجب فریب طرف دیگر نکاح شود و او را به ازدواج ترغیب کند، در حالی که اگر آن عملیات نبود، ازدواج صورت نمی‌گرفت.

English انگلیسی Fraud in marriage, Deceit in marriage
Français فرانسوی Dol dans le mariage
Deutsch آلمانی Täuschung bei der Eheschließung
العربية عربی التدلیس فی النکاح

مترادف: فریب در ازدواج · متضاد: صداقت در نکاح

تعادل اقتصادی حقوقی

حفظ توازن و تناسب میان تعهدات طرفین قرارداد که در صورت برهم‌خوردن آن (مانند تورم شدید)، امکان تعدیل قرارداد فراهم می‌شود.

English انگلیسی Economic equilibrium
Français فرانسوی Équilibre économique
Deutsch آلمانی Wirtschaftliches Gleichgewicht
العربية عربی التوازن الاقتصادی

مترادف: توازن قراردادی · متضاد: عدم تعادل قراردادی

جمع آوری ادله حقوقی

گردآوری مستندات و امارات قانونی توسط مراجع ذی‌صلاح برای اثبات یا نفی جرم در فرایند کیفری.

English انگلیسی Collection of evidence
Français فرانسوی Collecte des preuves
Deutsch آلمانی Beweissammlung
العربية عربی جمع الأدلة

مترادف: تحصیل ادله، گردآوری دلایل · متضاد: از بین بردن ادله، کتمان ادله

شرط ناعادلانه حقوقی

شرطی در قراردادهای مصرف‌کننده که تعادل حقوق و تعهدات طرفین را به ضرر مصرف‌کننده به طور نامتعارف برهم می‌زند.

English انگلیسی Unfair term, Unfair contract term
Français فرانسوی Clause abusive
Deutsch آلمانی Unwirksame Klausel, Unangemessene Benachteiligung
العربية عربی الشرط التعسفي

مترادف: شرط تحمیلی، شرط غیرمنصفانه · متضاد: شرط عادلانه، شرط متوازن

تعادل قراردادی حقوقی

حفظ تعادل و توازن اقتصادی و حقوقی میان تعهدات طرفین قرارداد.

English انگلیسی Contractual balance, Equilibrium of contracts
Français فرانسوی Équilibre contractuel
Deutsch آلمانی Vertragliches Gleichgewicht
العربية عربی التوازن العقدی

مترادف: توازن قراردادی، تناسب عوضین · متضاد: عدم تعادل قراردادی، استثمار قراردادی

ادلهٔ اثبات جرم حقوقی

ابزارها و وسایلی که برای اثبات وقوع جرم و انتساب آن به متهم در دادگاه کیفری استفاده می‌شود.

English انگلیسی Evidence (in criminal law)
Français فرانسوی Preuves pénales
Deutsch آلمانی Beweismittel (im Strafrecht)
العربية عربی أدلة الإثبات الجنائي

مترادف: وسایل اثبات جرم

دیوانخانه عدلیه حقوقی

نخستین نهاد قضایی نوین به سبک جدید در ایران (دوره مشروطه) که به دعاوی رسیدگی می‌کرد.

English انگلیسی Department of Justice / Court of Justice (Historical)
Français فرانسوی Ministère de la Justice (historique)
Deutsch آلمانی Justizministerium (historisch)
العربية عربی وزارة العدل، ديوان العدلية

مترادف: عدلیه

ادلهٔ الکترونیکی حقوقی

هرگونه داده، پیام یا اطلاعات ذخیره‌شده در سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی که برای اثبات ادعا در مراجع قضایی استفاده می‌شود.

English انگلیسی Electronic Evidence
Français فرانسوی Preuve électronique
Deutsch آلمانی Elektronischer Beweis
العربية عربی الأدلة الإلکترونیة

مترادف: ادله دیجیتال · متضاد: ادله سنتی (کاغذی)

هزینه تامین دلیل حقوقی

هزینه‌هایی که برای صورت‌برداری و تأمینِ دلیل (پیش از اقامه دعوی یا در حینِ آن) پرداخت می‌شود.

English انگلیسی Costs of securing evidence
Français فرانسوی Frais de constatation
Deutsch آلمانی Kosten der Beweissicherung
العربية عربی مصاریف إثبات الحالة

مترادف: هزینه صورت‌برداری

استدلال بطریق نفی حقوقی

شیوه‌ای از استدلال که در آن با اثباتِ کذبِ نقیضِ یک گزاره، صدقِ آن گزاره اثبات می‌شود (برهان خلف).

English انگلیسی Argumentum a contrario, Proof by contradiction
Français فرانسوی Argument a contrario
Deutsch آلمانی Umkehrschluss
العربية عربی الاستدلال بطریق النفی، دلیل الخطاب (در برخی کاربردها)

مترادف: برهان خلف، استدلال به مفهوم مخالف · متضاد: استدلال مستقیم

تعارض ادلهٔ کیفری حقوقی

وضعیتی که در آن دو یا چند دلیل در پرونده کیفری، مفاد متناقض یا غیرقابل‌جمعی دارند که مانع از استنباط واحد می‌شود.

English انگلیسی Conflict of criminal evidence
Français فرانسوی Conflit de preuves pénales
Deutsch آلمانی Beweisverwertungskonflikt (im Strafrecht)
العربية عربی تعارض الأدلة الجنائیة

مترادف: تنافی ادله · متضاد: تضافر ادله، تعاضد ادله

جلسه رسیدگی بدلایل حقوقی

جلسه‌ای که در آن دادگاه به بررسی، استماع و ارزیابی ادله اثبات دعوا می‌پردازد.

English انگلیسی Hearing on evidence
Français فرانسوی Audience d'instruction
Deutsch آلمانی Beweisaufnahme
العربية عربی جلسة نظر الأدلة

مترادف: جلسه رسیدگی به ادله · متضاد: جلسه رسیدگی شکلی

حفظ ادلهٔ الکترونیکی حقوقی

اقداماتی که برای جلوگیری از تغییر، تخریب یا دسترسی غیرمجاز به ادله دیجیتال در فرآیند دادرسی کیفری صورت می‌گیرد.

English انگلیسی Preservation of electronic evidence
Français فرانسوی Conservation des preuves électroniques
Deutsch آلمانی Sicherung elektronischer Beweismittel
العربية عربی حفظ الأدلة الإلکترونیة

مترادف: تأمین دلیل الکترونیکی · متضاد: امحای ادله، تغییر ادله

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین