Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

2,000 مدخل برای «ست»

درخواست تبعی حقوقی

دعوایی که به تبعیت از دعوای اصلی مطرح می‌شود و سرنوشت آن به دعوای اصلی وابسته است.

English انگلیسی Ancillary claim, Incidental claim
Français فرانسوی Demande incidente, Demande accessoire
Deutsch آلمانی Nebenantrag, Nebenklage
العربية عربی الدعوى التبعية

مترادف: دعوای تبعی، دعوای طاری · متضاد: درخواست اصلی

درخواست سازش حقوقی

تقاضای رسمی یکی از طرفین یا طرفین از مرجع صالح برای ارجاع اختلاف به سازش یا میانجیگری.

English انگلیسی Request for conciliation
Français فرانسوی Demande de conciliation
Deutsch آلمانی Güteantrag
العربية عربی طلب الصلح

مترادف: تقاضای سازش · متضاد: دادخواست (در معنای دعوای ترافعی)

دستور وزارتی حقوقی

بخشنامه یا ابلاغیه‌ای که توسط وزیر در حدود اختیارات قانونی خود برای اجرا به زیرمجموعه‌های وزارتخانه صادر می‌شود.

English انگلیسی Ministerial order, Ministerial directive
Français فرانسوی Arrêté ministériel
Deutsch آلمانی Ministerialerlass
العربية عربی قرار وزاری

مترادف: بخشنامه وزارتی

دستور پرداخت حقوقی

سندی که به موجب آن مقام مجاز، به واحد مالی دستور می‌دهد مبلغ معینی را به ذی‌نفع پرداخت کند.

English انگلیسی Payment Order
Français فرانسوی Ordre de paiement
Deutsch آلمانی Zahlungsanweisung
العربية عربی أمر الدفع

مترادف: حواله پرداخت

دستگاه نظارت حقوقی

واحد یا شخصی که از طرف کارفرما برای کنترل و نظارت بر حسن اجرای عملیات پیمانکار تعیین می‌شود.

English انگلیسی Supervisory Body, Supervision Team
Français فرانسوی Organisme de contrôle, Maître d'œuvre (در برخی متون)
Deutsch آلمانی Bauüberwachung, Aufsichtsbehörde
العربية عربی جهاز الإشراف

مترادف: ناظر، دستگاه نظارت مقیم

سفته دوستانه حقوقی

سفته‌ای که بدون مبنای واقعیِ دینی یا تجاری و صرفاً به قصد کمک به تأمین اعتبار صادرکننده بین دوستان رد و بدل می‌شود.

English انگلیسی Accommodation note / Accommodation bill
Français فرانسوی Billet de complaisance
Deutsch آلمانی Freundschaftswechsel
العربية عربی سند مجاملة

مترادف: سفته صوری، سفته ارفاقی · متضاد: سفته تجاری واقعی

عام استغراقی حقوقی

عامی که حکم آن تک‌تک افراد موضوع را به طور استقلال شامل می‌شود.

English انگلیسی Universal distributive generic
Français فرانسوی Généralité distributive
Deutsch آلمانی Distributiver Begriff
العربية عربی العام الاستغراقي

مترادف: عام شمولی · متضاد: عام مجموعی، عام بدلی

فرجام خواسته حقوقی

رأی یا تصمیمی که مورد اعتراضِ فرجامی قرار گرفته و تقاضای نقض آن از دیوان عالی کشور شده است.

English انگلیسی Decision appealed in cassation
Français فرانسوی Décision attaquée en cassation
Deutsch آلمانی Angefochtene Entscheidung (im Revisionsverfahren)
العربية عربی القرار المطعون فیه بالنقض

مترادف: رأی فرجام‌خواسته · متضاد: رأی قطعی

مستثنیات دین حقوقی

اموال و اشیاء ضروری برای زندگی مدیون و افراد تحت تکفل وی که از توقیف بستانکاران مصون است.

English انگلیسی Exempt property / Exempt assets فرansوی: Biens insaisissables
Deutsch آلمانی Unpfändbare Gegenstände
العربية عربی الأموال غير قابلة للحجز / مستثنیات الدین

مترادف: اموال غیرقابل توقیف · متضاد: اموال قابل توقیف

مهلت واخواست حقوقی

مهلت قانونی برای انجام تشریفات رسمی (واخواست) جهت اثبات عدم پرداخت یا عدم قبولی سند تجاری.

English انگلیسی Protest period
Français فرانسوی Délai de protêt
Deutsch آلمانی Protestfrist
العربية عربی ميعاد الاحتجاج

مترادف: مهلت اعتراض

ورقه استشهاد حقوقی

نوشته‌ای حاوی گواهی شهود که برای اثبات امری نزد مقامات ارائه می‌شود.

English انگلیسی Affidavit, Witness statement form فرান্সوی: Attestation testimoniale
Deutsch آلمانی Zeugenaussage (schriftlich)
العربية عربی ورقة استشهاد، صك الشهادة

مترادف: استشهادنامه

احیای زیستگاه حقوقی

اقدامات فنی و زیستی برای بازگرداندن زیستگاه‌های تخریب‌شده به وضعیت مطلوب و پایدار برای حیات وحش.

English انگلیسی Habitat restoration
Français فرانسوی Restauration de l'habitat
Deutsch آلمانی Lebensraumwiederherstellung
العربية عربی استعادة الموائل

مترادف: بازسازی زیستگاه · متضاد: تخریب زیستگاه

استخدام عمومی حقوقی

فرآیند پذیرش و به‌کارگیری افراد در مشاغل دولتی و دستگاه‌های اجرایی بر اساس ضوابط قانونی، شایستگی و رقابت عمومی.

English انگلیسی Public Employment / Civil Service Employment
Français فرانسوی Fonction publique / Emploi public
Deutsch آلمانی Öffentlicher Dienst / Beamtenverhältnis
العربية عربی الوظيفة العامة / الاستخدام الحكومي

مترادف: استخدام دولتی، ورود به خدمت دولتی · متضاد: استخدام خصوصی، بیکاری

استدلال مر سل حقوقی

استدلالی که متکی به دلیلِ قطعی یا نصِ صریح نیست و بر پایه مصلحت یا قیاسِ غیرمنصوص بنا شده است.

English انگلیسی Argument from expediency, Argument based on public interest (Maslaha)
Français فرانسوی Argument fondé sur l'intérêt général
Deutsch آلمانی Argumentation aus Zweckmäßigkeit
العربية عربی المصالح المرسلة

مترادف: مصلحت مرسله · متضاد: استدلال منصوص

استرداد شکایت حقوقی

اعلام اراده شاکی مبنی بر انصراف از شکایت خود که در جرایم قابل گذشت موجب موقوفی تعقیب یا اجرای مجازات می‌شود.

English انگلیسی Withdrawal of complaint
Français فرانسوی Retrait de la plainte
Deutsch آلمانی Rücknahme der Strafanzeige
العربية عربی التنازل عن الشكوى

مترادف: گذشت شاکی · متضاد: طرح شکایت

استرداد ودیعه حقوقی

بازگرداندن مبلغ ودیعه توسط موجر به مستأجر پس از پایان قرارداد و تسویه حساب نهایی.

English انگلیسی Return of security deposit
Français فرانسوی Restitution du dépôt de garantie
Deutsch آلمانی Rückzahlung der Mietkaution
العربية عربی استرداد التأمین

مترادف: بازپس‌گیری ودیعه · متضاد: ضبط ودیعه

استصحاب قهقری حقوقی

استدلالی که در آن از وضعیتِ موجود، به وضعیتِ گذشته پی برده می‌شود (در حقوقِ ایران به عنوانِ استصحابِ معتبر پذیرفته نیست).

English انگلیسی Retroactive presumption / Presumption of backward continuity
Français فرانسوی Présomption rétroactive
Deutsch آلمانی Rückwirkende Vermutung
العربية عربی الاستصحاب القهقری

مترادف: استصحاب معکوس · متضاد: استصحاب (به معنای متعارف)

استصحاب مسببی حقوقی

استصحابی که در آن بقای حکم یا موضوعی که مسبب از حکم یا موضوع دیگری است، مورد حکم قرار می‌گیرد (در تعارض با استصحاب سببی، استصحاب سببی مقدم است).

English انگلیسی Causative Presumption (Presumption of the cause)
Français فرانسوی Présomption causale
Deutsch آلمانی Kausale Vermutung
العربية عربی الاستصحاب السببی والمسببی

مترادف: استصحابِ مسبب · متضاد: استصحاب سببی

استصحاب مقلوب حقوقی

استصحابی که در آن، بقای حالتِ سابقِ یک امرِ متأخر (مؤخر) نسبت به امرِ متقدم (مقدم) استدلال می‌شود که در اصولِ فقه باطل دانسته می‌شود.

English انگلیسی Inverted Presumption
Français فرانسوی Présomption inversée
Deutsch آلمانی Umgekehrte Vermutung
العربية عربی الاستصحاب المقلوب

متضاد: استصحابِ قهقرایی (در برخی تعابیر)، استصحابِ مستقیم

استعلام اموال حقوقی

درخواستِ رسمی از مراجعِ ذی‌صلاح (مانند بانک مرکزی، ثبت اسناد) برای اطلاع از وضعیتِ دارایی‌های محکوم‌علیه.

English انگلیسی Asset inquiry, Asset search
Français فرانسوی Demande de renseignements sur les biens
Deutsch آلمانی Vermögensauskunft
العربية عربی استعلام عن الأموال

مترادف: استعلامِ دارایی

استقلال اراده حقوقی

اصلی که به موجب آن اشخاص در تعیین سرنوشت حقوقی خود و ایجاد تعهدات آزادند.

English انگلیسی Autonomy of Will
Français فرانسوی Autonomie de la volonté
Deutsch آلمانی Privatautonomie
العربية عربی سلطان الإرادة

مترادف: اصل حاکمیت اراده · متضاد: اجبار قانونی، محدودیت‌های آمره

استقلال قضایی حقوقی

مصونیت قوه قضاییه و قضات از دخالت‌های قوای دیگر (مجریه و مقننه) و فشارهای بیرونی در اتخاذ تصمیمات قضایی.

English انگلیسی Judicial Independence
Français فرانسوی Indépendance de la justice
Deutsch آلمانی Unabhängigkeit der Justiz
العربية عربی استقلال القضاء

مترادف: مصونیت قضایی · متضاد: وابستگی قضایی

اهلیت استحقاق حقوقی

شایستگی شخص برای دارا شدن حقوق و تکالیف (اهلیت تمتع).

English انگلیسی Capacity to enjoy rights, Passive capacity
Français فرانسوی Capacité de jouissance
Deutsch آلمانی Rechtsfähigkeit
العربية عربی أهلية الوجوب

مترادف: اهلیت تمتع · متضاد: عدم اهلیت تمتع

اهلیت استیفاء حقوقی

توانایی قانونی شخص برای بهره‌برداری و اعمال حقوقی که داراست.

English انگلیسی Capacity to exercise, Capacity to enjoy and exercise
Français فرانسوی Capacité d'exercice
Deutsch آلمانی Ausübungsfähigkeit
العربية عربی أهلية الاستيفاء

مترادف: اهلیت تصرف · متضاد: حجر

بستانکار عادی حقوقی

طلبکاری که برای طلب خود وثیقه (مانند رهن) ندارد و در ردیف طلبکاران بدون اولویت قرار می‌گیرد.

English انگلیسی Unsecured creditor
Français فرانسوی Créancier chirographaire
Deutsch آلمانی Insolvenzgläubiger (در معنای عام)، Ungesicherter Gläubiger
العربية عربی دائن عادی

مترادف: طلبکار غیروثیقه‌دار · متضاد: بستانکار با وثیقه (مرتهن)

تخریب زیستگاه حقوقی

هرگونه اقدام انسانی که منجر به نابودی، کاهش کیفیت یا تغییر کاربری زیستگاه جانوران وحشی شود.

English انگلیسی Habitat destruction
Français فرانسوی Destruction de l'habitat
Deutsch آلمانی Lebensraumzerstörung
العربية عربی تدمیر الموائل

مترادف: نابودی زیستگاه · متضاد: احیای زیستگاه

دادسرای استان حقوقی

مرجع قضایی در مرکز استان که وظیفه تعقیب کیفری و نظارت بر ضابطان در سطح استان را بر عهده دارد.

English انگلیسی Provincial Prosecutor's Office
Français فرانسوی Parquet provincial
Deutsch آلمانی Staatsanwaltschaft der Provinz
العربية عربی النيابة العامة في المحافظة

مترادف: دادسرای مرکز استان · متضاد: دادسرای شهرستان

دادگاه نخستین حقوقی

دادگاهی که در مرحله نخست به دعوا رسیدگی کرده و حکم صادر می‌کند.

English انگلیسی Court of first instance
Français فرانسوی Tribunal de première instance
Deutsch آلمانی Gericht erster Instanz
العربية عربی محكمة الدرجة الأولى

مترادف: دادگاه بدوی · متضاد: دادگاه تجدیدنظر، دادگاه فرجام

دخالت دوستانه حقوقی

مداخله شخص ثالث در دعوا بدون داشتن نفع مستقیم، صرفاً جهت کمک به یکی از طرفین یا ارائه اطلاعات به دادگاه (در نظام‌های حقوقی خاص).

English انگلیسی Amicus Curiae (Friend of the court)
Français فرانسوی Amicus curiae
Deutsch آلمانی Amicus Curiae
العربية عربی التدخل الودی

مترادف: مداخله ثالث · متضاد: مداخله اصلی

درخواست افراز حقوقی

تقاضای حقوقی یکی از شرکا برای جدا کردن سهم مشاع خود از سایر شرکا.

English انگلیسی Application for partition
Français فرانسوی Demande de partage
Deutsch آلمانی Teilungsantrag
العربية عربی طلب الافراز

مترادف: تقاضای تقسیم

درخواست داوری حقوقی

سندی که توسط خواهان برای آغاز فرآیند داوری به خوانده یا نهاد داوری ارسال می‌شود.

English انگلیسی Request for arbitration / Notice of arbitration
Français فرانسوی Demande d'arbitrage
Deutsch آلمانی Schiedsklage / Antrag auf Einleitung eines Schiedsverfahrens
العربية عربی طلب التحکیم

مترادف: دادخواست داوری

دستگاه اجرایی حقوقی

کلیه وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی، شرکت‌های دولتی، مؤسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی و سایر دستگاه‌هایی که شمول قانون بر آن‌ها مستلزم ذکر نام است.

English انگلیسی Executive Agency, Administrative Body
Français فرانسوی Organisme public, Administration
Deutsch آلمانی Behörde, Verwaltungsträger
العربية عربی الجهاز التنفیذی

مترادف: نهاد دولتی، سازمان اداری · متضاد: بخش خصوصی

دعوی استینافی حقوقی

شکایتی که از رأی غیرقطعی دادگاه بدوی در دادگاه تجدیدنظر مطرح می‌شود.

English انگلیسی Appeal
Français فرانسوی Appel
Deutsch آلمانی Berufung
العربية عربی دعوى الاستئناف

مترادف: تجدیدنظرخواهی · متضاد: دعوی بدوی

دیوان استیفاء حقوقی

نهاد یا دفتری در نظام اداری قدیم ایران که مسئولیتِ جمع‌آوری مالیات، خراج و رسیدگی به امور مالی دولت را بر عهده داشت.

English انگلیسی Revenue office, Ministry of Finance (historical)
Français فرانسوی Bureau des finances, Trésorerie (historique)
Deutsch آلمانی Finanzamt (historisch)
العربية عربی دیوان الاستیفاء

مترادف: دیوان خراج، وزارت مالیه (در ادوار بعد)

شرایط استفاده حقوقی

مجموعه‌ای از قواعد و مقررات قراردادی که کاربر با پذیرش آن‌ها، حق استفاده از خدمات یک پلتفرم یا نرم‌افزار را می‌یابد.

English انگلیسی Terms of Use, Terms of Service (ToS)
Français فرانسوی Conditions d'utilisation
Deutsch آلمانی Nutzungsbedingungen
العربية عربی شروط الاستخدام

مترادف: شرایط و ضوابط، توافق‌نامه کاربری

ضابط دادگستری حقوقی

مأمورانی که تحت نظارت و تعلیمات مقام قضایی در کشف جرم، حفظ آثار و علائم و دستگیری متهم اقدام می‌کنند (ماده ۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری).

English انگلیسی Judicial officer, Law enforcement officer
Français فرانسوی Officier de police judiciaire
Deutsch آلمانی Justizwachtmeister (≈), Ermittlungsperson der Staatsanwaltschaft
العربية عربی مأمور الضبط القضائی

مترادف: ضابط قضایی

فرستندهٔ کالا حقوقی

شخصی که کالا را جهت حمل به متصدی حمل‌ونقل تحویل می‌دهد و قرارداد حمل را منعقد می‌کند.

English انگلیسی Consignor, Shipper
Français فرانسوی Expéditeur
Deutsch آلمانی Absender, Versender
العربية عربی المرسل

مترادف: ارسال‌کننده · متضاد: گیرنده کالا

مالیات مستقیم حقوقی

مالیاتی که مستقیماً از درآمد یا داراییِ اشخاص (حقیقی یا حقوقی) اخذ می‌شود و قابلِ انتقال به دیگری نیست.

English انگلیسی Direct tax
Français فرانسوی Impôt direct
Deutsch آلمانی Direkte Steuer
العربية عربی ضريبة مباشرة

متضاد: مالیات غیرمستقیم

مستخدم روزمزد حقوقی

کارگری که دستمزد خود را بر اساس شمار روزهای کارکرد دریافت می‌کند.

English انگلیسی Daily-wage worker, Day laborer
Français فرانسوی Travailleur journalier, Journalier
Deutsch آلمانی Tagelöhner
العربية عربی عامل یومی، أجیر یومی

مترادف: کارگر روزمزد، عامل یومی · متضاد: مستخدم رسمی، کارمند دائم

مستقلات عقلیه حقوقی

احکام و قواعدی که عقل مستقل از شرع و نص، به حسن یا قبح آن‌ها حکم می‌کند.

English انگلیسی Independent rational judgments, Rational dictates
Français فرانسوی Jugements rationnels indépendants
Deutsch آلمانی Unabhängige Vernunfturteile
العربية عربی المستقلاّت العقليّة

مترادف: احکام عقلی مستقل · متضاد: احکام شرعی تعبدی، نامستقلات عقلیه

منافع مستوفات حقوقی

منافعی که در زمانِ تصرفِ غاصب یا متصرف، توسطِ او از مالِ مغصوب استخراج و استفاده شده است.

English انگلیسی Consumed profits, Utilized benefits
Français فرانسوی Fruits perçus
Deutsch آلمانی Gezogene Nutzungen
العربية عربی المنافع المستوفاة

مترادف: منافعِ استیفا شده · متضاد: منافع‌غیرمستوفات

ناظر استصوابی حقوقی

ناظری که تصمیمات یا اقدامات او برای صحت و اعتبار امور، لازم و شرط است.

English انگلیسی Supervisory with binding approval, Assent supervisor
Français فرانسوی Censeur avec approbation, ≀ Contrôleur approbateur
Deutsch آلمانی Genehmigender Aufsichtsrat / Überwacher
العربية عربی مراقب ذو سلطة إقرارية / ناظر استصوابی

مترادف: ناظر با حق دخالت و تصویب · متضاد: ناظر اطلاعی

ناو استوار دو حقوقی

درجه‌ای نظامی در نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، معادل گروهبان دوم.

English انگلیسی Petty Officer Second Class (≈)
Français فرانسوی Second maître (≈)
Deutsch آلمانی Bootsmann (≈)
العربية عربی رقیب ثانٍ (≈)

ناو استوار یک حقوقی

درجه‌ای نظامی در نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، معادل گروهبان یکم.

English انگلیسی Petty Officer First Class (≈)
Français فرانسوی Premier maître (≈)
Deutsch آلمانی Oberbootsmann (≈)
العربية عربی رقیب أول (≈)

نشریات مستهجن حقوقی

نشریاتی که دارای تصاویر یا مطالبِ خلافِ عفتِ عمومی و اخلاقِ حسنه باشند که تحریک‌کنندهٔ شهوت است.

English انگلیسی Obscene publications
Français فرانسوی Publications obscènes
Deutsch آلمانی Obszöne Veröffentlichungen
العربية عربی المطبوعات الفاحشة

مترادف: مطبوعاتِ غیراخلاقی · متضاد: نشریاتِ اخلاقی، نشریاتِ علمی

ورشکستگی عادی حقوقی

حالتی که تاجر به دلیل حوادث غیرمترقبه یا عوامل خارج از اراده، قادر به پرداخت دیون خود نیست و تقصیری در ایجاد آن نداشته است.

English انگلیسی Simple bankruptcy
Français فرانسوی Faillite simple
Deutsch آلمانی Einfacher Konkurs
العربية عربی الإفلاس البسيط

مترادف: ورشکستگی غیرتقصیری · متضاد: ورشکستگی به تقصیر، ورشکستگی به تقلب

وکیل دادگستری حقوقی

شخص دارای پروانه رسمی وکالت که مجاز به دفاع از دعاوی اشخاص در دادگاه‌هاست.

English انگلیسی Attorney-at-law, Lawyer, Barrister
Français فرانسوی Avocat
Deutsch آلمانی Rechtsanwalt
العربية عربی محامٍ

مترادف: مدافع حقوقی، مشاور حقوقی

پارکه استیناف حقوقی

دادستانی یا دفترِ مدعی‌العموم در دادگاه تجدیدنظر (در ساختارهای قضاییِ قدیمی یا حقوقِ تطبیقی).

English انگلیسی Appellate parquet, Office of the appellate public prosecutor فرançais: Parquet d'appel, Ministère public près la cour d'appel Deutsch: Staatsanwaltschaft bei dem Oberlandesgericht, Berufungsstaatsanwaltschaft
العربية عربی نیابة الاستئناف، پارکی استیناف

مترادف: دادستانی استیناف، دفتر مدعی‌العموم تجدیدنظر

یمین استظهاری حقوقی

سوگندی که قاضی در مواردِ خاص (مانند ادعای طلب از متوفی) از خواهان می‌خواهد تا ادعای خود را تقویت کند.

English انگلیسی Supplementary oath, Oath of confirmation
Français فرانسوی Serment supplétoire
Deutsch آلمانی Ergänzungseid
العربية عربی یمین الاستظهار

مترادف: سوگندِ تکمیلی

استثنایات بیمه حقوقی

موارد، حوادث یا خساراتی که به موجب قانون یا قرارداد، خارج از تعهدات بیمه‌گر قرار دارند.

English انگلیسی Insurance exclusions
Français فرانسوی Exclusions de garantie
Deutsch آلمانی Versicherungsausschlüsse
العربية عربی استثناءات التأمین

مترادف: موارد خارج از تعهد · متضاد: پوشش بیمه‌ای

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین