Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

1,919 مدخل برای «اب»

رقابت مشروع حقوقی

رفتارهای تجاری که در چارچوب قوانین و مقررات حاکم بر بازار و با رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای و انصاف صورت می‌گیرد.

English انگلیسی Fair competition
Français فرانسوی Concurrence loyale
Deutsch آلمانی Lauterer Wettbewerb
العربية عربی المنافسة المشروعة

مترادف: رقابت سالم · متضاد: رقابت نامشروع (رقابت مکارانه)

سابقهٔ احیا حقوقی

وجود آثار کشت، کار، ساختمان یا درخت‌کاری در زمین پیش از تاریخ ملی شدن آن که نشان‌دهنده مالکیت خصوصی است.

English انگلیسی History of reclamation, Cultivation history
Français فرانسوی Historique de la mise en valeur
Deutsch آلمانی Kultivierungsgeschichte
العربية عربی سابقة الإحیاء

مترادف: سابقه کشت و کار · متضاد: اراضی بایر، اراضی موات

سابقهٔ بیمه حقوقی

مدت زمانی که کارگر یا کارمند تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی بوده و حق بیمه پرداخت کرده است.

English انگلیسی Insurance record, Contribution record
Français فرانسوی Historique de cotisation, Période d'assurance
Deutsch آلمانی Versicherungsverlauf, Beitragszeiten
العربية عربی سجل التأمین، مدة الاشتراك

مترادف: سابقه پرداخت حق بیمه · متضاد: وقفه بیمه‌ای

فحوی الخطاب حقوقی

دلالت کلام بر حکمی که در آن ذکر نشده، به دلیل اولویت یا تنقیح مناط (مفهوم موافق).

English انگلیسی A fortiori argument, Implicit meaning
Français فرانسوی Argument a fortiori
Deutsch آلمانی Erst-recht-Schluss
العربية عربی فحوی الخطاب

مترادف: مفهوم موافق، دلالت اولویت · متضاد: مفهوم مخالف

قرابت رضاعی حقوقی

خویشاوندیِ ناشی از شیر خوردنِ کودک از زنی غیر از مادرِ خود با شرایطِ خاصِ شرعی و قانونی.

English انگلیسی Fosterage kinship
Français فرانسوی Parenté par alliance de lait / Allaitement
Deutsch آلمانی Milchverwandtschaft
العربية عربی القرابة الرضاعیة

مترادف: خویشاوندیِ رضاعی · متضاد: قرابتِ نسبی، قرابتِ سببی

قرابت صعودی حقوقی

رابطه‌ی خویشاوندی بین فرد و کسانی که او از آن‌ها متولد شده است (پدر، مادر، اجداد).

English انگلیسی Ascendant kinship
Français فرانسوی Parenté en ligne directe ascendante
Deutsch آلمانی Aufsteigende Verwandtschaft
العربية عربی القرابة الصاعدة

مترادف: قرابت آبائی · متضاد: قرابت نزولی

قرابت عمودی حقوقی

رابطه‌ی خویشاوندی بین اشخاصی که یکی از دیگری متولد شده است (خط مستقیم).

English انگلیسی Direct kinship (Lineal kinship)
Français فرانسوی Parenté en ligne directe
Deutsch آلمانی Verwandtschaft in gerader Linie
العربية عربی القرابة العمودية

مترادف: قرابت در خط مستقیم · متضاد: قرابت در خط حواشی

قرابت نزولی حقوقی

رابطه‌ی خویشاوندی بین فرد و کسانی که از او متولد شده‌اند (فرزندان، نوادگان).

English انگلیسی Descendant kinship
Français فرانسوی Parenté en ligne directe descendante
Deutsch آلمانی Absteigende Verwandtschaft
العربية عربی القرابة النازلة

مترادف: قرابت ابنائی · متضاد: قرابت صعودی

قرینه تقابل حقوقی

اماره یا قرینه‌ای که از تقابل و تضاد میان دو حکم یا عبارت در قانون استنباط می‌شود.

English انگلیسی Argument from contraries, Contrasting presumption فرansوی: Argument a contrario
Deutsch آلمانی Umkehrschluss
العربية عربی قرينة التقابل، مفهوم المخالفة

مترادف: مفهوم مخالف · متضاد: قرینه موافق

منابع طبیعی حقوقی

کلیه مواهب و ثروت‌های خدادادی موجود در طبیعت (مانند آب، خاک، جنگل، معادن) که قابلیت بهره‌برداری اقتصادی یا زیست‌محیطی دارند.

English انگلیسی Natural resources
Français فرانسوی Ressources naturelles
Deutsch آلمانی Natürliche Ressourcen
العربية عربی الموارد الطبيعية

مترادف: ثروت‌های طبیعی · متضاد: منابع مصنوعی

نیابت قضایی حقوقی

تفویضِ انجامِ بخشی از امورِ دادرسی یا اجرای حکم توسطِ دادگاهِ مبدأ به دادگاهِ دیگری در حوزه‌ای دیگر.

English انگلیسی Judicial delegation, Letters rogatory
Français فرانسوی Commission rogatoire
Deutsch آلمانی Rechtshilfeersuchen
العربية عربی الإنابة القضائیة

مترادف: نیابت دادگاه

گام ابتکاری حقوقی

ویژگی اختراع که باعث می‌شود برای یک فرد متخصص در آن رشته، به سادگی از فن پیشین قابل استنتاج نباشد.

English انگلیسی Inventive Step, Non-obviousness
Français فرانسوی Activité inventive
Deutsch آلمانی Erfinderische Tätigkeit
العربية عربی الخطوة الابتكارية

مترادف: غیربدیهی بودن · متضاد: بدیهی بودن

اجتماع اسباب حقوقی

وضعیتی که در آن چند عامل (سبب) با هم یا به ترتیب در وقوع یک نتیجه زیان‌بار نقش داشته‌اند.

English انگلیسی Concurrence of Causes
Français فرانسوی Concours de causes
Deutsch آلمانی Kausalitätskonkurrenz
العربية عربی اجتماع الأسباب

مترادف: تعدد اسباب · متضاد: انفراد سبب

استصحاب سببی حقوقی

استصحابی که در آن بقای یک سبب (علت)، موجبِ بقای مسبب (معلول) می‌شود و بر استصحابِ مسببی مقدم است.

English انگلیسی Causal presumption of continuity
Français فرانسوی Présomption causale de continuité
Deutsch آلمانی Kausale Vermutung der Fortgeltung
العربية عربی الاستصحاب السببی

متضاد: استصحاب مسببی

استصحاب عدمی حقوقی

استصحابی که در آن بقای حالتِ «عدم» (نبودنِ چیزی) موردِ حکم قرار می‌گیرد.

English انگلیسی Negative presumption of continuity
Français فرانسوی Présomption négative de continuité
Deutsch آلمانی Negative Vermutung der Fortgeltung
العربية عربی الاستصحاب العدمی

مترادف: استصحاب عدم · متضاد: استصحاب وجودی

تابعیت مضاعف حقوقی

وضعیتی که در آن یک شخص همزمان دارای تابعیت ایران و یک یا چند دولت دیگر باشد.

English انگلیسی Dual Nationality, Dual Citizenship
Français فرانسوی Double nationalité
Deutsch آلمانی Doppelte Staatsangehörigkeit
العربية عربی ازدواج الجنسية

مترادف: تابعیت مضاعف · متضاد: تابعیت واحد

حواله ابلاغی حقوقی

حواله‌ای که توسط مقام قضایی یا اداری برای ابلاغِ یک دستور یا سند به شخص ثالث صادر می‌شود.

English انگلیسی Notification order, Service order
Français فرانسوی Ordre de signification
Deutsch آلمانی Zustellungsanordnung
العربية عربی حوالة التبلیغ

مترادف: دستور ابلاغ

حوزه ابتدایی حقوقی

محدوده‌ای جغرافیایی یا موضوعی که یک مرجع قضایی یا اداری برای نخستین بار صلاحیت رسیدگی به پرونده‌ای را در آن دارد.

English انگلیسی Primary jurisdiction, Original jurisdiction
Français فرانسوی Compétence en premier ressort
Deutsch آلمانی Erstinstanzliche Zuständigkeit
العربية عربی الاختصاص الابتدائي

مترادف: صلاحیت نخستین · متضاد: صلاحیت تجدیدنظر، صلاحیت دیوان عالی

دعوای متقابل حقوقی

دعوایی که خوانده در مقابل دعوای خواهان، در همان دادگاه و در همان جلسه دادرسی مطرح می‌کند.

English انگلیسی Counterclaim
Français فرانسوی Demande reconventionnelle
Deutsch آلمانی Widerklage
العربية عربی الدعوى المتقابلة

مترادف: دعوای متقابل · متضاد: دعوای اصلی

دلالت مطابقه حقوقی

دلالت لفظ بر تمام معنایی که برای آن وضع شده است.

English انگلیسی Denotation / Conformity signification
Français فرانسوی Signification par conformité
Deutsch آلمانی Übereinstimmungsbedeutung
العربية عربی دلالة المطابقة

مترادف: دلالت وضعی · متضاد: دلالت تضمنی

رابطهٔ سببیت حقوقی

پیوندِ عرفی و منطقی میانِ فعلِ زیان‌بار و خسارتِ وارده، به‌طوری که بتوان خسارت را به آن فعل منتسب کرد.

English انگلیسی Causation / Causal link
Français فرانسوی Lien de causalité
Deutsch آلمانی Kausalzusammenhang
العربية عربی رابطة السببیة

مترادف: رابطه علیت

شروط ابتدایی حقوقی

توافقاتی که پیش از انعقاد قرارداد اصلی صورت می‌گیرد و معمولاً فاقد وصف الزام‌آور قراردادی هستند (مگر آنکه به عنوان تعهد مستقل تلقی شوند).

English انگلیسی Preliminary agreements, Pre-contractual agreements
Français فرانسوی Accords préliminaires
Deutsch آلمانی Vorverträge
العربية عربی الشروط الابتدائیة

مترادف: توافقات مقدماتی · متضاد: شروط ضمن عقد

ضابطین عدلیه حقوقی

مأمورانی که تحت نظارت و تعلیمات مقام قضایی در کشف جرم، حفظ آثار و علائم و جمع‌آوری ادله وقوع جرم و تعقیب متهم اقدام می‌کنند.

English انگلیسی Judicial officers, Law enforcement officers
Français فرانسوی Officiers de police judiciaire
Deutsch آلمانی Ermittlungspersonen der Staatsanwaltschaft, Justizbeamte
العربية عربی مامورو الضابطة القضائية

مترادف: ضابطان دادگستری، ضابطان قضایی

عقاب بلابیان حقوقی

قاعده اصولی که بر اساس آن، مجازات کردن فرد بدون ابلاغ و بیان حکم شرعی یا قانونی به او، قبیح و غیرعادلانه است.

English انگلیسی No punishment without prior notice, Principle of legality (related)
Français فرانسوی Pas de peine sans loi (related)
Deutsch آلمانی Keine Strafe ohne Gesetz (related)
العربية عربی قُبحُ العِقابِ بِلا بَیان

مترادف: قاعده قبح عقاب بلا بیان

عقد قابل فسخ حقوقی

عقدی که به موجب قانون یا قرارداد، یکی از طرفین حق بر هم زدن آن را دارد.

English انگلیسی Rescissible contract, Voidable contract
Français فرانسوی Contratrésiliable, Contrat annulable
Deutsch آلمانی Anfechtbarer Vertrag
العربية عربی عقد قابل للفسخ

مترادف: عقد خیاری · متضاد: عقد لازم غیرقابل فسخ

علاقه مشابهت حقوقی

نوعی رابطه در استعاره که بر اساس شباهت میان مشبه و مشبه‌به برقرار می‌شود.

English انگلیسی Analogy, Resemblance
Français فرانسوی Analogie, Ressemblance
Deutsch آلمانی Analogie, Ähnlichkeit
العربية عربی علاقة المشابهة

مترادف: استعاره · متضاد: علاقه غیر مشابهت (مجاز مرسل)

علامت فابریک حقوقی

نشانه‌ای که برای تمایز کالا یا خدمات یک بنگاه از بنگاه‌های دیگر استفاده می‌شود (علامت تجاری).

English انگلیسی Trademark, Factory mark
Français فرانسوی Marque de fabrique
Deutsch آلمانی Fabrikmarke, Warenzeichen
العربية عربی علامة تجاریة

مترادف: علامت تجاری، نشان تجاری

قابلیت ابطال حقوقی

وضعیتی که در آن یک عمل حقوقی به دلیل وجود نقص در اراده یا شرایط اساسی، از ابتدا صحیح است اما ذی‌نفع می‌تواند تقاضای ابطال آن را از دادگاه بخواهد.

English انگلیسی Voidability
Français فرانسوی Annulabilité
Deutsch آلمانی Anfechtbarkeit
العربية عربی قابلیة الإبطال

مترادف: قابل‌فسخ بودن (در معنای عام)، غیرنافذ (در معنای خاص) · متضاد: بطلان، صحت مطلق

قابلیت تسلیم حقوقی

توانایی فروشنده یا متعهد بر تحویل دادن مورد معامله به خریدار در زمان مقرر.

English انگلیسی Possibility of delivery, Power of delivery
Français فرانسوی Possibilité de livraison
Deutsch آلمانی Lieferbarkeit, Leistungsfähigkeit
العربية عربی القدرة على التسلیم

مترادف: قدرت بر تسلیم · متضاد: تعذر تسلیم، عجز از تسلیم

قرابت ابوینی حقوقی

خویشاوندیِ ناشی از اشتراک در پدر و مادر (قرابتِ کامل).

English انگلیسی Full-blood relationship
Français فرانسوی Parenté par le sang (germain)
Deutsch آلمانی Vollbürtigkeit
العربية عربی القرابة من الأبوين

مترادف: قرابتِ کامل · متضاد: قرابتِ ناتنی (ابوی یا امی)

مجرای فاضلاب حقوقی

مجرا یا مسیری که برای عبور و دفع فاضلاب و آب‌های زائد از یک ملک به خارج یا به شبکه عمومی تعبیه شده است.

English انگلیسی Sewer, Drain, Sewage conduit
Français فرانسوی Égout, Canalisation
Deutsch آلمانی Abwasserkanal, Abwasserleitung
العربية عربی مجری الصرف الصحی، بالوعة

مترادف: فاضلاب‌رو، مجرای آب

گزارش ضابطان حقوقی

نوشته یا صورت‌جلسه‌ای که ضابطان دادگستری درباره کشف جرم و اقدامات خود به مقام قضایی ارائه می‌دهند.

English انگلیسی Police report, Officers' report
Français فرانسوی Rapport de police, Procès-verbal d'enquête
Deutsch آلمانی Polizeibericht, Ermittlungsbericht
العربية عربی تقریر ماموري الضبط القضائي

مترادف: صورت‌جلسه ضابطان، گزارش کلانتری

ارزیابی خسارت حقوقی

برآورد و تعیین میزان زیان‌های مالی، جانی یا معنوی وارد شده به اشخاص به منظور جبران آن.

English انگلیسی Assessment of damages, Damage evaluation
Français فرانسوی Évaluation du préjudice, Estimation des dommages
Deutsch آلمانی Schadensévaluation, Schadensschätzung
العربية عربی تقدير الضرر، تقييم الخسائر

مترادف: تقویم خسارت، برآورد خسارت، تعیین زیان

استصحاب قهقری حقوقی

استدلالی که در آن از وضعیتِ موجود، به وضعیتِ گذشته پی برده می‌شود (در حقوقِ ایران به عنوانِ استصحابِ معتبر پذیرفته نیست).

English انگلیسی Retroactive presumption / Presumption of backward continuity
Français فرانسوی Présomption rétroactive
Deutsch آلمانی Rückwirkende Vermutung
العربية عربی الاستصحاب القهقری

مترادف: استصحاب معکوس · متضاد: استصحاب (به معنای متعارف)

استصحاب مسببی حقوقی

استصحابی که در آن بقای حکم یا موضوعی که مسبب از حکم یا موضوع دیگری است، مورد حکم قرار می‌گیرد (در تعارض با استصحاب سببی، استصحاب سببی مقدم است).

English انگلیسی Causative Presumption (Presumption of the cause)
Français فرانسوی Présomption causale
Deutsch آلمانی Kausale Vermutung
العربية عربی الاستصحاب السببی والمسببی

مترادف: استصحابِ مسبب · متضاد: استصحاب سببی

استصحاب مقلوب حقوقی

استصحابی که در آن، بقای حالتِ سابقِ یک امرِ متأخر (مؤخر) نسبت به امرِ متقدم (مقدم) استدلال می‌شود که در اصولِ فقه باطل دانسته می‌شود.

English انگلیسی Inverted Presumption
Français فرانسوی Présomption inversée
Deutsch آلمانی Umgekehrte Vermutung
العربية عربی الاستصحاب المقلوب

متضاد: استصحابِ قهقرایی (در برخی تعابیر)، استصحابِ مستقیم

اقرار ابتدایی حقوقی

اقراری که بدون پرسش یا درخواستِ طرف مقابل یا مقام قضایی، توسط اقرارکننده بیان می‌شود.

English انگلیسی Spontaneous confession, Voluntary admission
Français فرانسوی Aveu spontané
Deutsch آلمانی Spontanes Geständnis
العربية عربی الإقرار الابتدائي

مترادف: اقرار خودبه‌خودی · متضاد: اقرار در پاسخ به سؤال

اقرباء ابوینی حقوقی

خویشاوندانی که از هر دو طرفِ پدر و مادر مشترک هستند (برادران و خواهران تنی).

English انگلیسی Full-blood relatives
Français فرانسوی Parents germains
Deutsch آلمانی Vollbürtige Verwandte
العربية عربی الأقرباء الأشقاء

مترادف: خویشان تنی · متضاد: اقرباء ناتنی

انتخابات جمعی حقوقی

شیوه‌ای از انتخابات که در آن رأی‌دهندگان به جای یک نفر، به فهرستی از نامزدها یا گروهی از افراد رأی می‌دهند.

English انگلیسی Block vote, Plurality-at-large
Français فرانسوی Vote en bloc
Deutsch آلمانی Blockwahl
العربية عربی الانتخاب الجماعي

مترادف: رأی بلوکی · متضاد: انتخابات فردی

انتخابات فردی حقوقی

انتخاباتی که در آن رأی‌دهنده به یک فرد خاص (نامزد) رأی می‌دهد، نه به فهرست حزبی.

English انگلیسی Individual election, Single-member district election
Français فرانسوی Élection individuelle
Deutsch آلمانی Personenwahl
العربية عربی الانتخاب الفردي

مترادف: انتخابات تک‌نفره · متضاد: انتخابات جمعی (فهرستی)

ایجاب در نکاح حقوقی

نخستین اراده ابراز شده توسط یکی از طرفین (معمولاً زوجه) برای ایجاد رابطه زوجیت.

English انگلیسی Offer in marriage
Français فرانسوی Offre de mariage
Deutsch آلمانی Heiratsantrag (در حقوق ایران: ایجاب)
العربية عربی الإیجاب فی النکاح

مترادف: پیشنهاد ازدواج · متضاد: قبول در نکاح

بازگشت تابعیت حقوقی

فرآیند حقوقی که طی آن فردی که قبلاً تابعیت ایرانی خود را ترک کرده، مجدداً به تابعیت ایران بازمی‌گردد (ماده ۹۸۷ قانون مدنی).

English انگلیسی Reinstatement of Nationality, Renaturalization
Français فرانسوی Réintégration dans la nationalité
Deutsch آلمانی Wiedereinbürgerung
العربية عربی استعادة الجنسية

مترادف: اعاده تابعیت · متضاد: ترک تابعیت

تابعیت ایرانی حقوقی

رابطه سیاسی، حقوقی و معنوی که فرد را به دولت جمهوری اسلامی ایران مرتبط می‌سازد و حقوق و تکالیف متقابلی ایجاد می‌کند.

English انگلیسی Iranian Nationality, Iranian Citizenship
Français فرانسوی Nationalité iranienne
Deutsch آلمانی Iranische Staatsangehörigkeit
العربية عربی الجنسية الإيرانية

مترادف: شهروندی ایران · متضاد: تابعیت خارجی

تدابیر امنیتی حقوقی

اقدامات پیشگیرانه و فنی که برای حفاظت از سامانه‌های رایانه‌ای و داده‌ها در برابر دسترسی، تغییر یا تخریب غیرمجاز اتخاذ می‌شود.

English انگلیسی Security measures
Français فرانسوی Mesures de sécurité
Deutsch آلمانی Sicherheitsmaßnahmen
العربية عربی التدابیر الأمنیة

مترادف: اقدامات حفاظتی، تدابیر پیشگیرانه · متضاد: سهل‌انگاری امنیتی

جرم قابل گذشت حقوقی

جرمی که تعقیب، رسیدگی و اجرای مجازات آن منوط به شکایت شاکی خصوصی و عدم گذشت اوست.

English انگلیسی Compoundable offense
Français فرانسوی Infraction poursuivable sur plainte
Deutsch آلمانی Antragsdelikt
العربية عربی جریمة قابلة للصلح، جریمة تتوقف على الشکوى

مترادف: جرم قابل شکایت · متضاد: جرم غیرقابل گذشت

جهت عکس ایجاب حقوقی

در حقوق قراردادها، به معنای «قبول» است که در جهت مخالفِ ایجابِ طرف مقابل قرار می‌گیرد تا عقد منعقد شود.

English انگلیسی Acceptance (as the mirror image of offer)
Français فرانسوی Acceptation
Deutsch آلمانی Annahme
العربية عربی القبول (المطابق للإیجاب)

مترادف: قبول · متضاد: ایجاب

حق قابل اسقاط حقوقی

حقی است که صاحب آن می‌تواند با اراده خود آن را از بین ببرد و ساقط کند.

English انگلیسی Waivable right
Français فرانسوی Droit renunciable
Deutsch آلمانی Verzichtbares Recht
العربية عربی حق قابل للإسقاط

مترادف: حق قابل صرف‌نظر · متضاد: حق غیرقابل اسقاط

دادگاه انقلاب حقوقی

مرجع قضایی اختصاصی برای رسیدگی به جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی، محاربه، افساد فی‌الارض، توهین به مقامات عالی و جرایم مواد مخدر.

English انگلیسی Revolutionary Court
Français فرانسوی Tribunal révolutionnaire
Deutsch آلمانی Revolutionsgericht
العربية عربی المحکمة الثوریة

مترادف: دادگاه انقلاب اسلامی · متضاد: دادگاه عمومی

دوره انتخابیه حقوقی

مدت زمانی که نمایندگان یک مجلس یا مقام انتخابی برای آن مدت انتخاب می‌شوند.

English انگلیسی Electoral term, Legislative term
Français فرانسوی Législature, Période électorale
Deutsch آلمانی Wahlperiode, Legislaturperiode
العربية عربی الدورة الانتخابية

مترادف: دوره تقنینیه، مدت نمایندگی

رجوع به مابذل حقوقی

حقِ زوجه در طلاق خلع یا مبارات برای بازپس‌گیریِ مالی که به زوج بذل کرده است، تا زمانی که عده باقی است.

English انگلیسی Revocation of the consideration (in Khul' divorce)
Français فرانسوی Révocation de la compensation (dans le divorce Khul')
Deutsch آلمانی Widerruf der Gegenleistung (bei Khul'-Scheidung)
العربية عربی الرجوع فی البذل

مترادف: رجوع به فدیه

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین