مراجعی که بر اساس قوانین موضوعه و عرفِ حقوقی (غیر از فقهِ محض) به دعاوی رسیدگی میکنند.
English انگلیسی
Secular Courts, Civil Courts
🔊
Français فرانسوی
Tribunaux civils
🔊
Deutsch آلمانی
Zivilgerichte
🔊
العربية عربی
المحاكم العرفية
🔊
مترادف: دادگاههای عمومی، محاکم قانونی · متضاد: محاکم شرعی
نامطمئن (احتمالاً خطای تایپی در پرسش؛ اگر منظور «محکمهیش» یا اصطلاح خاصی باشد، تعریف دقیق ندارد).
عالیترین مرجع قضایی که بر احکام دادگاههای پایینتر نظارت میکند (مانند دیوان عالی کشور).
English انگلیسی
Supreme Court, High Court
🔊
Français فرانسوی
Cour suprême, Haute cour
🔊
Deutsch آلمانی
Oberstes Gericht, Höchstgericht
🔊
العربية عربی
محکمة علیا
🔊
مترادف: دیوان عالی، مرجع عالی قضایی · متضاد: دادگاه بدوی
سندی که حاوی حکم یا تصمیم قضایی دادگاه است و به طرفین ابلاغ میشود.
English انگلیسی
Judgment document, Writ of judgment
🔊
Français فرانسوی
Acte de jugement
🔊
Deutsch آلمانی
Urteilsurkunde
🔊
العربية عربی
ورقة الحکم، صک الحکم
🔊
مترادف: دادنامه، رونوشت حکم
جهل یا تصور نادرست نسبت به حکم قانون یا قواعد حقوقی که منجر به نفوذ یا عدم نفوذ عمل حقوقی میشود.
English انگلیسی
Error of law, Mistake of law
🔊
Français فرانسوی
Erreur de droit
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtsirrtum
🔊
العربية عربی
خطأ في القانون، غلط في الحكم
🔊
مترادف: جهل به قانون · متضاد: اشتباه موضوعی (Error of fact)
حکمی که تنها برای شخص یا گروه خاصی یا در مورد موضوعی معین وضع شده است.
English انگلیسی
Specific rule, Special order
🔊
Français فرانسوی
Règle spéciale, Ordonnance spécifique
🔊
Deutsch آلمانی
Spezielle Regelung, Einzelfallentscheidung
🔊
العربية عربی
حُکم اختصاصی
🔊
مترادف: حکم خاص · متضاد: حکم عام، حکم کلی
دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به پرونده را دارد و حکم صادر میکند.
English انگلیسی
Competent court, Trial court
🔊
Français فرانسوی
Tribunal compétent
🔊
Deutsch آلمانی
Zuständiges Gericht
🔊
العربية عربی
محکمة مختصة
🔊
مترادف: دادگاه صالح، مرجع رسیدگی
هیئتی از شهروندان عادی که در برخی نظامهای حقوقی برای رسیدگی به اتهامات کیفری و صدور رأی در کنار قاضی یا به تنهایی حضور دارند.
English انگلیسی
Jury, Jury trial
🔊
Français فرانسوی
Cour d'assises (به عنوان نهاد)، Jury
🔊
Deutsch آلمانی
Geschworenengericht
🔊
العربية عربی
محكمة المحلفين
🔊
مترادف: دادگاه هیئت منصفه · متضاد: محکمه قاضیمحور (Bench trial)
مجموع قواعد و مقرراتی که تشریفات و نحوه رسیدگی به دعاوی در مراجع قضایی را تعیین میکند.
English انگلیسی
Rules of Procedure, Procedural Law
🔊
Français فرانسوی
Procédure, Droit procédural
🔊
Deutsch آلمانی
Verfahrensrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات
🔊
مترادف: آیین دادرسی · متضاد: حقوق ماهوی
اقداماتی که دولت به عنوان مظهر اقتدار عمومی و برای حفظ نظم و امنیت انجام میدهد و در آن از امتیازات قدرت عمومی استفاده میکند.
English انگلیسی
Acts of Sovereignty, Sovereign Acts
🔊
Français فرانسوی
Actes de puissance publique
🔊
Deutsch آلمانی
Hoheitsakte
🔊
العربية عربی
أعمال السيادة
🔊
مترادف: تصرفات حاکمیتی · متضاد: اعمال تصدی
اصلی در حقوقِ قراردادها که بر اساسِ آن، ارادهٔ اشخاص، منشأ و تعیینکنندهٔ آثارِ حقوقیِ تعهداتِ آنهاست.
English انگلیسی
Autonomy of will, Party autonomy
🔊
Français فرانسوی
Autonomie de la volonté
🔊
Deutsch آلمانی
Privatautonomie
🔊
العربية عربی
سلطان الإرادة
🔊
مترادف: آزادیِ قراردادها، سلطانِ اراده · متضاد: نظمِ عمومی (به عنوان محدودکننده)
اصلی که بر اساس آن همه افراد و نهادها، از جمله دولت، در برابر قانون برابرند و تابع آن هستند.
English انگلیسی
Rule of Law
🔊
Français فرانسوی
État de droit
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtsstaat
🔊
العربية عربی
سیادة القانون
🔊
مترادف: حاکمیت قانون، دولت قانونمدار · متضاد: استبداد، حکومت خودکامه
حکمی که دادگاه در مورد غایب مفقودالاثر صادر میکند و او را قانوناً مرده فرض میکند.
English انگلیسی
Declaration of death, Presumption of death
🔊
Français فرانسوی
Déclaration d'absence (یا décès)
🔊
Deutsch آلمانی
Todeserklärung
🔊
العربية عربی
الحکم بالموت الافتراضی
🔊
مترادف: حکم موت · متضاد: حکم حیات
رأی دادگاه مبنی بر اینکه تاجر یا شرکت تجاری به دلیل ناتوانی در پرداخت دیون، ورشکسته محسوب شده و تحت مقررات ورشکستگی قرار میگیرد.
English انگلیسی
Bankruptcy order, Adjudication of bankruptcy
🔊
Français فرانسوی
Jugement déclaratif de faillite
🔊
Deutsch آلمانی
Insolvenzeröffnungsbeschluss
🔊
العربية عربی
حکم الإفلاس
🔊
مترادف: حکم ورشکستگی تاجر · متضاد: حکم اعسار (برای غیر تاجر)
سند اداری مکتوبی که توسط واحد منابع انسانی دستگاه اجرایی درباره وضعیت استخدامی، حقوق، مزایا و انتصاب کارمند صادر میشود.
English انگلیسی
Personnel Order / Appointment & Salary Decree
🔊
Français فرانسوی
Arrêtés de situation administrative
🔊
Deutsch آلمانی
Personalverfügung / Besoldungsmitteilung
🔊
العربية عربی
أمر إداري بالتعيين والراتب / قرار الخدمة
🔊
مترادف: حکم استخدامی، حکم حقوق و مزایا
سوگندی که دادگاه در صورتِ وجودِ دلیلِ ناقص، برای تقویتِ آن دلیل از خواهان میخواهد تا ادا کند.
English انگلیسی
Supplementary oath
🔊
Français فرانسوی
Serment supplétoire
🔊
Deutsch آلمانی
Ergänzungseid
🔊
العربية عربی
الیمین المتممة
🔊
مترادف: سوگندِ متمم · متضاد: سوگندِ قاطع
قاعدهای که در صورت سکوت طرفین قرارداد، بر روابط آنها حاکم میشود و طرفین میتوانند بر خلاف آن توافق کنند.
English انگلیسی
Suppletive rule, Default rule
🔊
Français فرانسوی
Règle supplétive
🔊
Deutsch آلمانی
Dispositive Norm
🔊
العربية عربی
القاعدة التکمیلیة
🔊
مترادف: قاعده تکمیلی، قاعده تخییری · متضاد: قاعده آمره
قواعدی که در صورت سکوت طرفین قرارداد، بر رابطه آنها حاکم میشوند و توافق برخلاف آنها جایز است.
English انگلیسی
Dispositive rules / Default rules
🔊
Français فرانسوی
Règles supplétives
🔊
Deutsch آلمانی
Dispositives Recht / Nachgiebiges Recht
🔊
العربية عربی
القواعد التکمیلیة
🔊
مترادف: قواعد تفسیری، قواعد تکمیلی · متضاد: قواعد آمره
قواعدی که در صورت سکوت طرفین قرارداد، بر رابطه آنها حاکم میشود و طرفین میتوانند بر خلاف آن توافق کنند.
English انگلیسی
Supplementary Rules, Default Rules
🔊
Français فرانسوی
Règles supplétives
🔊
Deutsch آلمانی
Dispositive Normen
🔊
العربية عربی
القواعد المکملة
🔊
مترادف: قواعد تکمیلی، قوانین تفسیری · متضاد: قواعد آمره
مجازاتی که دادگاه در کنار مجازات اصلی، با توجه به جرم و شخصیت مجرم، برای مدت معین تعیین میکند.
English انگلیسی
Supplementary penalty
🔊
Français فرانسوی
Peine complémentaire
🔊
Deutsch آلمانی
Ergänzungsstrafe
🔊
العربية عربی
العقوبة التکمیلیة
🔊
مترادف: مجازات اضافی · متضاد: مجازات اصلی
دلایل، مستندات و استدلالهای حقوقی و قانونی که قاضی برای صدورِ رأی در متنِ دادنامه میآورد.
English انگلیسی
Grounds of judgment, Ratio decidendi
🔊
Français فرانسوی
Motifs du jugement
🔊
Deutsch آلمانی
Urteilsgründe
🔊
العربية عربی
أسباب الحکم
🔊
مترادف: مستنداتِ رأی، استدلالِ قضایی · متضاد: رأیِ بدونِ دلیل
مقامی که در رأس هرم اجرایی پایتخت قرار دارد و مسئولیت اداره امور شهر را بر عهده دارد.
English انگلیسی
Governor of the Capital
🔊
Français فرانسوی
Gouverneur de la capitale
🔊
Deutsch آلمانی
Gouverneur der Hauptstadt
🔊
العربية عربی
حاكم العاصمة
🔊
مترادف: استاندار تهران (در نظام فعلی)، حاکم شهر
نسبت سطح زیربنای کل ساختمان به مساحت زمین که میزان مجاز ساختوساز را تعیین میکند.
English انگلیسی
Building density / Floor Area Ratio (FAR)
🔊
Français فرانسوی
Densité de construction
🔊
Deutsch آلمانی
Baudichte
🔊
العربية عربی
كثافة البناء
🔊
مترادف: تراکم ساخت
نهادی ارفاقی که در آن دادگاه صدور حکم محکومیت را برای مدتی معین به تعویق میاندازد تا در صورت اصلاح مرتکب، قرار موقوفی تعقیب صادر شود.
English انگلیسی
Deferral of sentencing, Adjournment of sentencing
🔊
Français فرانسوی
Ajournement du prononcé de la peine
🔊
Deutsch آلمانی
Strafaufschub (در معنای عام)، Zurückstellung der Strafvollstreckung
🔊
العربية عربی
تأجیل النطق بالحکم
🔊
مترادف: تعویق صدور حکم · متضاد: صدور حکم قطعی
دستور قضایی مبنی بر بازداشتنِ موقتِ عملیات اجراییِ یک حکم قطعی به دلایل قانونی.
English انگلیسی
Stay of execution
🔊
Français فرانسوی
Sursis à exécution
🔊
Deutsch آلمانی
Vollstreckungsaufschub
🔊
العربية عربی
وقف التنفیذ
🔊
مترادف: تعلیق اجرای حکم، توقیف عملیات اجرایی · متضاد: اجرای حکم
شرطی که مشخص میکند در صورت بروز اختلاف، قوانین کدام کشور یا نظام حقوقی بر قرارداد حاکم خواهد بود.
English انگلیسی
Governing law clause, Choice of law clause
🔊
Français فرانسوی
Clause de loi applicable
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtswahlklausel
🔊
العربية عربی
شرط القانون الواجب التطبیق
🔊
مترادف: شرط قانون حاکم
استصحابی که در آن بقای حکمی که برای موضوعی خاص (غیر از کلیات) ثابت شده، موردِ حکم قرار میگیرد.
English انگلیسی
Presumption of continuity of a specific rule
🔊
Français فرانسوی
Présomption de continuité d'une règle spécifique
🔊
Deutsch آلمانی
Vermutung der Fortgeltung einer spezifischen Regel
🔊
العربية عربی
استصحاب الحکم الخاص
🔊
متضاد: استصحاب حکم عام
استصحابی که در آن بقای یک حکمِ شرعیِ کلی (مانند وجوبِ نماز) که در گذشته ثابت بوده، موردِ نظر است.
English انگلیسی
Presumption of continuity of a general rule
🔊
Français فرانسوی
Présomption de continuité d'une règle générale
🔊
Deutsch آلمانی
Vermutung der Fortgeltung einer allgemeinen Regel
🔊
العربية عربی
استصحاب الحکم الکلی
🔊
مترادف: استصحاب کلی · متضاد: استصحاب حکم جزئی
قواعد و تشریفات حاکم بر رسیدگی به جرایم و تعقیب متهمان در مراجع قضایی کیفری.
English انگلیسی
Criminal Procedure
🔊
Français فرانسوی
Procédure pénale
🔊
Deutsch آلمانی
Strafprozessrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات الجزائیة
🔊
مترادف: آیین دادرسی کیفری · متضاد: آیین دادرسی مدنی
رأیی که دادگاه کیفری در غیاب متهم یا وکیل او و بدون ابلاغ واقعی اخطاریه صادر میکند.
English انگلیسی
Criminal default judgment
🔊
Français فرانسوی
Jugement réputé contradictoire ou par défaut (در حقوق فرانسه بسته به ابلاغ)
🔊
Deutsch آلمانی
Abwesenheitsurteil
🔊
العربية عربی
الحكم الجزایی الغیابی
🔊
مترادف: رأی غیابی کیفری · متضاد: حکم حضوری کیفری
دستور مکتوب مقام قضایی برای آغاز فرآیند اجرای حکم قطعی.
English انگلیسی
Writ of execution, Enforcement order
🔊
Français فرانسوی
Ordre d'exécution
🔊
Deutsch آلمانی
Vollstreckungsbefehl
🔊
العربية عربی
أمر التنفیذ
🔊
مترادف: برگ اجراییه · متضاد: دستور توقف اجرا
مرحلهای که قاضی پس از رسیدگی و بررسی ادله، تصمیم نهایی خود را در قالب رأی تنظیم و صادر میکند.
English انگلیسی
Judgment rendering stage
🔊
Français فرانسوی
Phase de prononcé du jugement
🔊
Deutsch آلمانی
Urteilsverkündung (مرحله اعلام)
🔊
العربية عربی
مرحلة إنشاء الحکم
🔊
مترادف: صدور رأی · متضاد: مرحله رسیدگی، مرحله اجرای حکم
استصحابی که در آن بقای یک حکمِ خاص و شخصی (مانند ملکیتِ یک عینِ معین) موردِ نظر است.
English انگلیسی
Presumption of continuity of a particular rule/judgment
🔊
Français فرانسوی
Présomption de continuité d'une règle particulière
🔊
Deutsch آلمانی
Vermutung der Fortgeltung einer Einzelfallentscheidung
🔊
العربية عربی
استصحاب الحکم الجزئی
🔊
مترادف: استصحاب شخصی · متضاد: استصحاب حکم کلی
قاعدهای که به اشخاص اجازه میدهد در روابط حقوقی خود، آزادانه ارادهشان را حاکم کنند و قراردادهایی با آثار حقوقی دلخواه منعقد نمایند (ماده ۱۰ قانون مدنی).
English انگلیسی
Principle of party autonomy, Freedom of contract
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'autonomie de la volonté
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Privatautonomie
🔊
العربية عربی
مبدأ سلطان الإرادة
🔊
مترادف: اصل آزادی قراردادها · متضاد: اصل آمره بودن قوانین (در حقوق عمومی)
حکمی که رعایت آن برای مخاطبان یا مراجع پایینتر الزامی است و تخطی از آن مجاز نیست.
English انگلیسی
Binding judgment, Precedent (if referring to judicial precedent)
🔊
Français فرانسوی
Jugement contraignant, Arrêt de principe
🔊
Deutsch آلمانی
Verbindliches Urteil
🔊
العربية عربی
حُکم لازم الاتباع
🔊
مترادف: حکم لازمالاجرا، حکم آمره · متضاد: حکم ارشادی
قواعد حقوقی که آمره نیستند و طرفین قرارداد میتوانند با توافق خود بر خلاف آنها عمل کنند (قواعد تفسیری).
English انگلیسی
Suppletive law, Default rule
🔊
Français فرانسوی
Loi supplétive
🔊
Deutsch آلمانی
Dispositives Recht
🔊
العربية عربی
القانون التفسيري، القانون المكمل
🔊
مترادف: قانون تفسیری · متضاد: قانون آمره (Mandatory law)
اشاره به قوانین آیین دادرسی پیش از تصویب قوانین مدرن (مانند قانون اصول محاکمات حقوقی مصوب ۱۲۹۰ شمسی).
English انگلیسی
Old Procedural Law
🔊
Français فرانسوی
Ancienne procédure
🔊
Deutsch آلمانی
Altes Verfahrensrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات القدیمة
🔊
مترادف: قوانین دادرسی منسوخ · متضاد: قوانین دادرسی جاری
حکمی که دادگاه در صورت اثبات عسر و حرج زوجه یا تخلف زوج از شروط ضمن عقد، صادر میکند تا زوج را به طلاق ملزم نماید.
English انگلیسی
Court order for divorce
🔊
Français فرانسوی
Jugement de divorce forcé
🔊
Deutsch آلمانی
Scheidungsurteil
🔊
العربية عربی
حکم الإلزام بالطلاق
🔊
مترادف: طلاق قضایی · متضاد: طلاق توافقی
تصمیمی قضایی که به دلیل فقدان شرایط قانونی یا ادله کافی، دعوی خواهان را بیاعتبار و غیرقابل استماع اعلام میکند.
English انگلیسی
Judgment of dismissal, Dismissal of action
🔊
Français فرانسوی
Jugement de rejet de la demande
🔊
Deutsch آلمانی
Klageabweisung
🔊
العربية عربی
حُکم ببُطلان الدعوی
🔊
مترادف: قرار رد دعوی (در برخی موارد)، حکم به بیحقی · متضاد: حکم به پذیرش دعوی
رأی دادگاه که متضمن اثبات جرم و تعیین مجازات برای متهم است.
English انگلیسی
Conviction / Criminal Conviction
🔊
Français فرانسوی
Condamnation pénale
🔊
Deutsch آلمانی
Verurteilung
🔊
العربية عربی
حکم الإدانة
🔊
مترادف: محکومیت کیفری · متضاد: حکم برائت
شبههای که در آن، تردید در وجوبِ یک حکمِ شرعی ناشی از عدمِ اطلاع از قانون یا ابهام در دلیلِ شرعی است.
English انگلیسی
Legal doubt regarding obligation
🔊
Français فرانسوی
Doute juridique sur l'obligation
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtlicher Zweifel bezüglich der Verpflichtung
🔊
العربية عربی
شُبهةٌ وُجوبیّةٌ حُکمیّة
🔊
مترادف: شبهه حکمیه · متضاد: شبهه موضوعیه
اصطلاحی قدیمی یا غیردقیق برای اشاره به دیوان عالی کشور که وظیفه نقض یا ابرام (تأیید) آرای دادگاههای تالی را دارد.
English انگلیسی
Court of Cassation
🔊
Français فرانسوی
Cour de cassation
🔊
Deutsch آلمانی
Kassationsgericht
🔊
العربية عربی
محكمة النقض والإبرام
🔊
مترادف: دیوان عالی کشور · متضاد: دادگاه بدوی
بروز ابهام یا اختلاف در نحوه اجرای حکم که توسط محکومعلیه، محکومله یا مأمور اجرا مطرح میشود و دادگاه صادرکننده حکم باید آن را رفع کند.
English انگلیسی
Difficulty in execution of judgment
🔊
Français فرانسوی
Difficulté d'exécution
🔊
Deutsch آلمانی
Vollstreckungshindernis
🔊
العربية عربی
إشکال فی التنفیذ
🔊
مترادف: ابهام در اجرا، اختلاف در اجرا · متضاد: اجرای بیقید و شرط
قواعد و تشریفات حاکم بر رسیدگی به دعاوی غیرکیفری (مدنی، تجاری و غیره) در مراجع قضایی.
English انگلیسی
Civil Procedure
🔊
Français فرانسوی
Procédure civile
🔊
Deutsch آلمانی
Zivilprozessrecht
🔊
العربية عربی
أصول المحاکمات المدنیة
🔊
مترادف: آیین دادرسی مدنی · متضاد: آیین دادرسی کیفری
گذشت مدتی از تاریخ وقوع جرم که پس از آن، امکان صدور حکم محکومیت کیفری سلب میشود.
English انگلیسی
Statute of limitations for conviction
🔊
Français فرانسوی
Prescription de l'action publique (avant jugement)
🔊
Deutsch آلمانی
Verjährung der Strafverfolgung
🔊
العربية عربی
تقادم صدور الحکم
🔊
مترادف: مرور زمان تعقیب (در برخی نظامها) · متضاد: صدور حکم نامحدود
اصلی که بر اساس آن جلسات رسیدگی دادگاهها باید علنی باشد مگر در موارد استثنایی قانونی.
English انگلیسی
Principle of public trial, Open court principle
🔊
Français فرانسوی
Principe de publicité des débats
🔊
Deutsch آلمانی
Prinzip der Öffentlichkeit der Gerichtsverhandlung
🔊
العربية عربی
مبدأ علنیة المحاکم
🔊
مترادف: اصل علنی بودن دادرسی · متضاد: اصل محرمانه بودن دادرسی
حقِ محکومعلیه غایب برای درخواستِ رسیدگیِ مجدد به دعوایی که در غیابِ او و بدونِ دفاعِ وی منجر به صدورِ حکم شده است.
English انگلیسی
Objection to default judgment
🔊
Français فرانسوی
Opposition au jugement par défaut
🔊
Deutsch آلمانی
Einspruch gegen ein Versäumnisurteil
🔊
العربية عربی
الاعتراض على الحكم الغيابي
🔊
مترادف: واخواهی · متضاد: حکم حضوری، تجدیدنظرخواهی (در برخی جهات)
قانونی که با هدف کاهش اطاله دادرسی و افزایش سرعت رسیدگی به پروندهها وضع میشود.
English انگلیسی
Law on Acceleration of Proceedings
🔊
Français فرانسوی
Loi sur l'accélération des procédures
🔊
Deutsch آلمانی
Gesetz zur Beschleunigung von Verfahren
🔊
العربية عربی
قانون تسریع المحاکمات
🔊
مترادف: آیین دادرسی فوری · متضاد: قانون اطاله دادرسی (مفهومی)
قاعدهای که بر اساس آن محاکمات باید در حضور عموم برگزار شود تا نظارت عمومی بر عدالت قضایی ممکن گردد (مگر در موارد استثنایی قانونی).
English انگلیسی
Principle of Public Trial / Open Court Principle
🔊
Français فرانسوی
Principe de publicité des débats
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Öffentlichkeit
🔊
العربية عربی
مبدأ علنیة المحاکمة
🔊
مترادف: علنی بودن دادرسی · متضاد: اصل محرمانه بودن (غیرعلنی بودن)
تصمیم اتخاذ شده توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ در خصوص تخلفات ساختمانی که میتواند منجر به صدور حکم تخریب، جریمه یا تعطیلی شود.
English انگلیسی
Article 100 Commission Decision
🔊
Français فرانسوی
Décision de la commission de l'article 100
🔊
Deutsch آلمانی
Entscheidung der Kommission nach Artikel 100
🔊
العربية عربی
قرار لجنة المادة ۱۰۰
🔊
مترادف: تصمیم کمیسیون ماده ۱۰۰
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.