اصحاب اسم (جمع) پرکاربرد
یاران، همراهان یا دارندگانِ حقی خاص؛ در حقوق، گاه به معنای دارندگانِ حق یا سمت است.
English انگلیسی
Companions, Holders
🔊
Français فرانسوی
Compagnons, Titulaires
🔊
Deutsch آلمانی
Gefährten, Inhaber
🔊
العربية عربی
أصحاب
🔊
مترادف: یاران، دارندگان
مثال: اصحاب دعوی باید در جلسه رسیدگی حاضر شوند.
اصدار اسم (مصدر) پرکاربرد
صادر کردن یا بیرون فرستادن (معمولاً در مورد حکم یا سند).
English انگلیسی
Issuance, Issue
🔊
Français فرانسوی
Émission, Délivrance
🔊
Deutsch آلمانی
Erlass, Ausstellung
🔊
العربية عربی
إصدار
🔊
مترادف: صدور، انتشار
مثال: اصدار حکم غیابی در شرایط خاص قانونی مجاز است.
اصلاً قید پرکاربرد
به هیچ وجه یا در اصل.
English انگلیسی
At all, Basically
🔊
Français فرانسوی
Du tout, Fondamentalement
🔊
Deutsch آلمانی
Überhaupt nicht, Grundsätzlich
🔊
العربية عربی
أصلاً، بتاتاً
🔊
مترادف: به هیچ وجه · متضاد: کاملاً
مثال: این سند اصلاً اعتبار قانونی ندارد.
اصناف اسم (جمع) پرکاربرد
مجموعهای از افراد که در یک حرفه یا شغل خاص فعالیت میکنند و دارای اتحادیه هستند.
English انگلیسی
Guilds, Trades
🔊
Français فرانسوی
Corporations, Syndicats
🔊
Deutsch آلمانی
Zünfte, Berufsverbände
🔊
العربية عربی
أصناف
🔊
مترادف: اتحادیهها، مشاغل
مثال: قانون نظام صنفی کشور، حقوق و تکالیف اصناف را تعیین میکند.
اصولا قید پرکاربرد
در اصل، به طور کلی و بر اساس قواعد عمومی.
English انگلیسی
Fundamentally — Generally
🔊
Français فرانسوی
Fondamentalement — En principe
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsätzlich
🔊
العربية عربی
أصلًا — أساساً
🔊
مترادف: عموماً — فیالاصل · متضاد: استثنائاً — خصوصاً
مثال: قراردادها اصولاً با توافق ارادهها منعقد میشوند.
اصداری اسم (مصدر) پرکاربرد
صادر کردن یا بیرون فرستادن (معمولاً در مورد حکم یا دستور قضایی).
English انگلیسی
Issuance
🔊
Français فرانسوی
Émission, Délivrance
🔊
Deutsch آلمانی
Erlass, Ausstellung
🔊
العربية عربی
إصدار
🔊
مترادف: صدور
مثال: اصدار حکم غیابی شرایط خاص خود را دارد (ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی).
اصراری صفت پرکاربرد
حکمی که پس از نقض در دیوان عالی کشور، مجدداً توسط دادگاه بدوی همانند رأی قبلی صادر شود.
English انگلیسی
Persistent (judgment)
🔊
Français فرانسوی
Persistant
🔊
Deutsch آلمانی
Beharrlich
🔊
العربية عربی
إصراري
🔊
مثال: در صورت صدور رأی اصراری، پرونده در هیئت عمومی دیوان عالی کشور مطرح میشود (ماده ۴۰۸ قانون آیین دادرسی کیفری).
اصطلاح اسم پرکاربرد
واژه یا عبارتی که در یک علم یا حرفه، معنای خاص و فنی دارد.
English انگلیسی
Term, Terminology
🔊
Français فرانسوی
Terme
🔊
Deutsch آلمانی
Begriff, Terminus
🔊
العربية عربی
مُصطلَح
🔊
مترادف: واژه، تعبیر · متضاد: عامیانه
مثال: «خیار» در حقوق، اصطلاحی برای حق فسخ قرارداد است.
اصفهان اسم پرکاربرد
نام یکی از استانها و شهرهای ایران و حوزه قضایی مشخص.
English انگلیسی
Isfahan
🔊
Français فرانسوی
Iscahan
🔊
Deutsch آلمانی
Isfahan
🔊
العربية عربی
أصفهان
🔊
مثال: دادگاه حقوقی اصفهان صالح به رسیدگی است.
اصولاً قید پرکاربرد
از نظر اصول و قواعد کلی.
English انگلیسی
Basically, In principle
🔊
Français فرانسوی
En principe
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsätzlich
🔊
العربية عربی
أساساً، من حيث المبدأ
🔊
مترادف: قاعدتاً، بهطور کلی · متضاد: استثنائاً
مثال: اصولاً قراردادهای کتبی معتبرترند.
اصالتاً قید پرکاربرد
به عنوان اصل و شخصاً، در مقابل نیابت و وکالت.
English انگلیسی
originally, in one's own right
🔊
Français فرانسوی
en son nom propre
🔊
Deutsch آلمانی
persönlich, aus eigenem Recht
🔊
العربية عربی
أصالةً
🔊
مترادف: شخصاً، بالاستقلال · متضاد: وکالتاً، نیابتاً
مثال: خواهان اصالتاً دادخواست داد.
اصفهانی صفت نسبی و اسم پرکاربرد
منسوب به اصفهان، اهل اصفهان.
English انگلیسی
Isfahani, native of Isfahan
🔊
Français فرانسوی
d'Ispahan
🔊
Deutsch آلمانی
isfahanisch
🔊
العربية عربی
أصفهاني
🔊
مثال: خواندگی پرونده در دادگاه اصفهان با یک قاضی اصفهانی انجام شد.
اصلاحات اسم پرکاربرد
متن یا سند اصلاحکننده قوانین یا مقررات قبلی.
English انگلیسی
Amendment, Correction
🔊
Français فرانسوی
Amendement, Correction
🔊
Deutsch آلمانی
Änderung, Berichtigung
🔊
العربية عربی
تعدیل، اصلاح
🔊
مترادف: اصلاح، متمم
مثال: اصلاحیه قانون چک تغییراتی در ضمانت اجراها ایجاد کرد.
اصطلاحاً قید پرکاربرد
به شکلی که در عرفِ یک صنف یا علم خاص به کار میرود.
English انگلیسی
Idiomatically, Technically
🔊
Français فرانسوی
Idiomatiquement
🔊
Deutsch آلمانی
Idiomatisch
🔊
العربية عربی
اصطلاحاً
🔊
مترادف: به تعبیرِ عرفی · متضاد: لغتاً
مثال: این واژه اصطلاحاً به معنایِ عقدِ بیع است.
اصطلاحات اسم (جمع) پرکاربرد
واژگان یا تعابیر خاصی که در یک علم یا فن معنای مشخصی دارند.
English انگلیسی
terms / terminology
🔊
Français فرانسوی
termes
🔊
Deutsch آلمانی
Begriffe / Termini
🔊
العربية عربی
اصطلاحات
🔊
مترادف: واژگان، تعابیر
مثال: شناخت اصطلاحات حقوقی برای دادخواستنویسی ضروری است.
اصلاحاتی اسم پرکاربرد
تغییر برای بهبود وضعیت یا رفع نقص.
English انگلیسی
Reform, Amendment, Correction
🔊
Français فرانسوی
Réforme, Amendement
🔊
Deutsch آلمانی
Reform, Änderung
🔊
العربية عربی
إصلاح
🔊
مترادف: بهبود، تغییر · متضاد: فساد، تخریب
مثال: اصلاحاتی در قانون تجارت اعمال شد.
اصلاحاتي اسم (جمع) پرکاربرد
تغییرات و اقداماتی که برای بهبود یا رفع نواقص انجام میشود.
English انگلیسی
Reforms, Amendments
🔊
Français فرانسوی
Réformes
🔊
Deutsch آلمانی
Reformen
🔊
العربية عربی
إصلاحات
🔊
مترادف: تغییرات، بهبودها · متضاد: فساد، تخریب
مثال: اصلاحات قانون آیین دادرسی کیفری در سال ۱۳۹۲ تصویب شد.
اصداریافته صفت پرکاربرد
صادرشده، ابلاغگردیده یا انتشاریافته به موجب سند رسمی یا حکم قضایی.
English انگلیسی
issued, promulgated
🔊
Français فرانسوی
émis, délivré
🔊
Deutsch آلمانی
erlassen, ausgestellt
🔊
العربية عربی
صادر، مُصْدَر
🔊
مترادف: صادرشده، ابلاغشده
مثال: رأی اصداریافته قابل تجدیدنظرخواهی است.
اصلاحیههای اسم پرکاربرد
متنی که برای تغییر یا تکمیل قانون یا سند حقوقی قبلی وضع میشود.
English انگلیسی
Amendment
🔊
Français فرانسوی
Amendement
🔊
Deutsch آلمانی
Änderung, Ergänzung
🔊
العربية عربی
تَعدیل، إصلاح
🔊
مترادف: متمم، الحاقیه
مثال: اصلاحیههای قانون تجارت در روزنامه رسمی منتشر شد.
لفظی که بر افرادِ محدود و معینی از یک جنس دلالت دارد و شاملِ همهٔ افرادِ آن جنس نمیشود.
English انگلیسی
Specific, Particular
🔊
Français فرانسوی
Spécial, Particulier
🔊
Deutsch آلمانی
Speziell, Besonder
🔊
العربية عربی
الخاص
🔊
مترادف: ویژه، مخصوص · متضاد: عام
استیفای حق توسط صاحبحق از مال مدیون بدون مراجعه به دادگاه، در شرایطی که حق مسلم و ثابت باشد.
English انگلیسی
Self-help, Set-off (in specific contexts), Recoupment
🔊
Français فرانسوی
Compensation (légale/judiciaire), Autodéfense (in specific contexts)
🔊
Deutsch آلمانی
Selbsthilfe, Aufrechnung
🔊
العربية عربی
المقاصة
🔊
مترادف: تهاتر (در برخی متون)، استیفای قهری · متضاد: تادیه، ادای دین
شخصی که مال یا حق دیگری را به نحو عدوان و بدون مجوز تصرف کرده است.
English انگلیسی
Usurper, Tortfeasor
🔊
Français فرانسوی
Usurpateur
🔊
Deutsch آلمانی
Entzieher, widerrechtlicher Besitzer
🔊
العربية عربی
غاصِب
🔊
مترادف: متصرف عدوانی · متضاد: مالک، ماذون
کسی که پیام یا اراده دیگری را بدون داشتن استقلال در تصمیمگیری به مخاطب میرساند (مانند پیک).
English انگلیسی
Messenger
🔊
Français فرانسوی
Messager
🔊
Deutsch آلمانی
Bote
🔊
العربية عربی
قاصد، رسول
🔊
مترادف: پیامرسان · متضاد: وکیل
کیفری است که در جرایم علیه تمامیت جسمانی (قتل یا جرح)، مجنیعلیه یا اولیای دم حق دارند مرتکب را به همان کیفیت مجازات کنند (ماده ۱۶ قانون مجازات اسلامی).
English انگلیسی
Retaliation, Qisas
🔊
Français فرانسوی
Talion (Loi du talion)
🔊
Deutsch آلمانی
Wiedervergeltung (Qisas)
🔊
العربية عربی
قِصاص
🔊
مترادف: تقاص، انتقام قانونی · متضاد: عفو، دیه
موجوداتی که دارای اهلیت تمتع و استیفای حق هستند (اعم از حقیقی و حقوقی).
English انگلیسی
Persons, Entities
🔊
Français فرانسوی
Personnes
🔊
Deutsch آلمانی
Personen
🔊
العربية عربی
أشخاص
🔊
مترادف: افراد، موجودات حقوقی · متضاد: اشیاء
در فقه اسلامی، کسی که نسبت به ائمه اطهار (ع) اظهار عداوت و دشمنی کند.
English انگلیسی
Nasibi
🔊
Français فرانسوی
Nasibi
🔊
Deutsch آلمانی
Nasibi
🔊
العربية عربی
ناصبی
🔊
مترادف: دشمن اهل بیت · متضاد: محب اهل بیت، شیعه
در اصطلاح کلامی و تاریخی، کسانی که نسبت به اهل بیت پیامبر (ص) دشمنی و کینه میورزند.
English انگلیسی
Nasibis (those who show hostility towards Ahl al-Bayt)
🔊
Français فرانسوی
Nasibis
🔊
Deutsch آلمانی
Nasiten
🔊
العربية عربی
النواصب
🔊
مترادف: دشمنان اهل بیت · متضاد: محبین اهل بیت، شیعیان
مالی یا سندی که به دستِ گیرنده یا مرجعِ مربوطه رسیده است (در مکاتبات اداری و قضایی).
English انگلیسی
Received (item/document)
🔊
Français فرانسوی
Reçu
🔊
Deutsch آلمانی
Eingang
🔊
العربية عربی
واصلة، مستلمة
🔊
مترادف: دریافتی، وصولشده · متضاد: ارسالی، صادره
تخصیصِ حق یا مال به شخص یا موضوعی خاص و خارج کردن آن از شمولِ عام.
English انگلیسی
Appropriation, Allocation
🔊
Français فرانسوی
Affectation, Attribution
🔊
Deutsch آلمانی
Zuweisung, Widmung
🔊
العربية عربی
تخصیص، اختصاص
🔊
مترادف: تخصیص، ویژه سازی · متضاد: اشتراک، عمومیت
ظنی که دلیل خاص شرعی بر حجیت آن وجود دارد و شارع آن را معتبر دانسته است.
English انگلیسی
Specific presumption
🔊
Français فرانسوی
Présomption spécifique
🔊
Deutsch آلمانی
Spezifische Vermutung
🔊
العربية عربی
الظن الخاص
🔊
مترادف: ظن معتبر · متضاد: ظن مطلق، ظن غیرمعتبر
طرفی که در یک دعوا یا نزاع حقوقی یا کیفری در مقابل طرف دیگر قرار دارد و با او در حال منازعه است.
English انگلیسی
Adversary, Litigant, Hostile party
🔊
Français فرانسوی
Adversaire, Partie adverse
🔊
Deutsch آلمانی
Gegner, Streitpartei
🔊
العربية عربی
متخاصم، خصم
🔊
مترادف: طرف دعوا، خصم
احاطه کردن یک منطقه یا مکان توسط نیروهای نظامی یا انتظامی برای قطع ارتباط آن با دنیای خارج.
English انگلیسی
Siege, Blockade
🔊
Français فرانسوی
Siège, Blocus
🔊
Deutsch آلمانی
Belagerung, Blockade
🔊
العربية عربی
حصار، محاصرة
🔊
مترادف: حصار، محصور کردن · متضاد: آزادسازی، رفع محاصره
(اصطلاح ناقص است؛ احتمالاً منظور «باصول و فروع» یا «به اصول و...» بوده است)؛ در حقوق به معنای ارجاع به مبانی و کلیات یک موضوع.
English انگلیسی
≈ Principles and...
🔊
Français فرانسوی
≈ Principes et...
🔊
Deutsch آلمانی
≈ Prinzipien und...
🔊
العربية عربی
≈ بالأصول و...
🔊
مترادف: مبانی · متضاد: فروع (اگر منظور اصول و فروع باشد)
منع شخص از تصرف در برخی از اموال یا امور معین (مانند ورشکسته یا رهنگذار).
English انگلیسی
Special interdiction, Special incapacity
🔊
Français فرانسوی
Incapacité spéciale
🔊
Deutsch آلمانی
Besondere Entmündigung / Beschränkung der Geschäftsfähigkeit
🔊
العربية عربی
الحجر الخاص
🔊
مترادف: محجوریت خاص، محدودیت تصرف خاص · متضاد: اهلیت عام، آزادی تصرف
حداقل مجازات قانونی یا حداقل میزان تعیینشده برای یک جرم یا حق (نامطمئن در کاربرد دقیق حقوقی موضوعه).
English انگلیسی
Minimum limit, Minimum penalty
🔊
Français فرانسوی
Seuil minimal, Peine minimale
🔊
Deutsch آلمانی
Mindestmaß, Mindeststrafe
🔊
العربية عربی
الحد الأدنى، الحد الأصغر
🔊
مترادف: حداقل، کف مجازات · متضاد: حد اکبر، حداکثر
حقِ مجنیعلیه یا اولیای دم برای درخواست مجازاتِ بدنیِ مرتکبِ جنایتِ عمدی.
English انگلیسی
Right of retaliation (Qisas)
🔊
Français فرانسوی
Droit de talion
🔊
Deutsch آلمانی
Vergeltungsrecht
🔊
العربية عربی
حق القصاص
🔊
مترادف: قصاص · متضاد: عفو، دیه
صفت یا حالتی که به ظن خاص اشاره دارد؛ یعنی ظنی که دارای دلیل حجیت است.
مترادف: ظن معتبر · متضاد: ظن عامی
صفتی که مختص به یک ماهیت است و در سایر ماهیات یافت نمیشود (مانند «خندان بودن» برای انسان).
English انگلیسی
Specific accident, Property
🔊
Français فرانسوی
Accident spécifique, Propre
🔊
Deutsch آلمانی
Spezifisches Akzidenz, Proprium
🔊
العربية عربی
عَرَض خاص
🔊
مترادف: خاصه · متضاد: عرض عام
عرفی که تنها در میان گروه، صنف یا منطقه جغرافیایی خاصی رواج دارد و برای عموم مردم الزامآور نیست.
English انگلیسی
Special custom, Particular usage
🔊
Français فرانسوی
Usage spécial, Coutume particulière
🔊
Deutsch آلمانی
Sondergewohnheit, Partikulargewohnheitsrecht
🔊
العربية عربی
عُرف خاص
🔊
مترادف: عادت محلی، عرف صنفی · متضاد: عرف عام
وقفی که موقوفعلیهم آن اشخاص معین و محصور باشند (مانند وقف بر اولاد).
English انگلیسی
Private endowment, Private trust
🔊
Français فرانسوی
Fondation privée
🔊
Deutsch آلمانی
Private Stiftung
🔊
العربية عربی
الوقف الخاص
🔊
مترادف: وقف اهلی · متضاد: وقف عام
ولیای که به موجب قانون یا قرارداد (وصیت) تعیین شده است، شامل پدر، جد پدری و وصی منصوب از سوی آنان.
English انگلیسی
Special guardian
🔊
Français فرانسوی
Tuteur légal / Tuteur testamentaire
🔊
Deutsch آلمانی
Gesetzlicher Vertreter / Testamentarischer Vormund
🔊
العربية عربی
الولی الخاص
🔊
مترادف: ولی قهری و وصی · متضاد: ولی عام (حاکم)
کسی که در مدت معین، تمام یا بخش عمدهای از منافع و کار خود را در اختیار یک نفر قرار میدهد و حق ندارد در آن مدت برای دیگری کار کند.
English انگلیسی
Exclusive contractor, Specific hireling
🔊
Français فرانسوی
Salarié exclusif
🔊
Deutsch آلمانی
Exklusiver Dienstverpflichteter
🔊
العربية عربی
الأجیر الخاص
🔊
مترادف: اجیر واحد · متضاد: اجیر مشترک
اصطلاحی در حقوق اساسی و فقه سیاسی برای اشاره به رهبر یا ولیفقیه به عنوان رکن اصلی و بنیادین نظام سیاسی.
English انگلیسی
Principal Imam, Supreme Leader
🔊
Français فرانسوی
Imam principal, Guide suprême
🔊
Deutsch آلمانی
Haupt-Imam, Oberhaupt
🔊
العربية عربی
الإمام الأصل
🔊
مترادف: ولیفقیه، رهبر · متضاد: مأموم، رعیت
کسی که خود مستقیماً واقعهای را مشاهده کرده و برای ادای شهادت در دادگاه حاضر میشود.
English انگلیسی
Eyewitness, Direct witness
🔊
Français فرانسوی
Témoin direct
🔊
Deutsch آلمانی
Augenzeuge
🔊
العربية عربی
الشاهد العیان، الشاهد المباشر
🔊
مترادف: شاهد عیان · متضاد: شاهد فرع
مأمورانی که به موجب قانون، در جرایم خاصی وظایف ضابطان دادگستری را بر عهده دارند (مانند مأموران منابع طبیعی).
English انگلیسی
Special judicial officer
🔊
Français فرانسوی
Officier de police judiciaire (spécial)
🔊
Deutsch آلمانی
Besonderer Ermittlungsbeamter
🔊
العربية عربی
مأمور الضبط القضائی الخاص
🔊
مترادف: ضابط ویژه · متضاد: ضابط عام
قاعده اصولی و منطقی بررسی تعارض یا رابطه میان مفاهیم کلی عام و خاص.
English انگلیسی
General and specific
🔊
Français فرانسوی
Général et spécial
🔊
Deutsch آلمانی
Allgemein und Speziell
🔊
العربية عربی
العام والخاص
🔊
مترادف: عموم و خصوص
دانشی که قواعدِ استنباطِ احکامِ شرعی از منابعِ آن را بررسی میکند.
English انگلیسی
Principles of Jurisprudence
🔊
Français فرانسوی
Principes de la jurisprudence islamique
🔊
Deutsch آلمانی
Prinzipien der islamischen Rechtswissenschaft
🔊
العربية عربی
عِلمُ الأصول
🔊
مترادف: اصولِ فقه · متضاد: فقه (علمِ به احکامِ فرعی)
دانشی که از طریقِ واسطه (تصورات و تصدیقات) و مفاهیمِ ذهنی حاصل میشود.
English انگلیسی
Acquired knowledge
🔊
Français فرانسوی
Connaissance acquise
🔊
Deutsch آلمانی
Erworbenes Wissen
🔊
العربية عربی
العِلمُ الحُصولی
🔊
مترادف: علمِ اکتسابی · متضاد: علمِ حضوری
اصطلاحی که به احکام شرعی مربوط به عبادات و معاملات (فقه عملی) اطلاق میشود.
English انگلیسی
Jurisprudence of practical laws (≈)
🔊
Français فرانسوی
Jurisprudence pratique (≈)
🔊
Deutsch آلمانی
Praktische Rechtslehre (≈)
🔊
العربية عربی
الفقه الأصغر
🔊
مترادف: فقه عملی · متضاد: فقه اکبر (عقاید)
فقه مذهب تشیع (امامیه) که مبتنی بر قرآن، سنت (با تأکید بر روایات اهل بیت)، اجماع و عقل است.
English انگلیسی
Shia Jurisprudence, Imami Jurisprudence
🔊
Français فرانسوی
Jurisprudence chiite
🔊
Deutsch آلمانی
Schiitische Rechtslehre
🔊
العربية عربی
فقه الخاصّة
🔊
مترادف: فقه امامیه، فقه جعفری · متضاد: فقه عامه (اهل سنت)
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.