Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

652 مدخل برای «اص»

اصحاب اسم (جمع) پرکاربرد

یاران، همراهان یا دارندگانِ حقی خاص؛ در حقوق، گاه به معنای دارندگانِ حق یا سمت است.

English انگلیسی Companions, Holders
Français فرانسوی Compagnons, Titulaires
Deutsch آلمانی Gefährten, Inhaber
العربية عربی أصحاب

مترادف: یاران، دارندگان

مثال: اصحاب دعوی باید در جلسه رسیدگی حاضر شوند.

اصدار اسم (مصدر) پرکاربرد

صادر کردن یا بیرون فرستادن (معمولاً در مورد حکم یا سند).

English انگلیسی Issuance, Issue
Français فرانسوی Émission, Délivrance
Deutsch آلمانی Erlass, Ausstellung
العربية عربی إصدار

مترادف: صدور، انتشار

مثال: اصدار حکم غیابی در شرایط خاص قانونی مجاز است.

اصلاً قید پرکاربرد

به هیچ وجه یا در اصل.

English انگلیسی At all, Basically
Français فرانسوی Du tout, Fondamentalement
Deutsch آلمانی Überhaupt nicht, Grundsätzlich
العربية عربی أصلاً، بتاتاً

مترادف: به هیچ وجه · متضاد: کاملاً

مثال: این سند اصلاً اعتبار قانونی ندارد.

اصناف اسم (جمع) پرکاربرد

مجموعه‌ای از افراد که در یک حرفه یا شغل خاص فعالیت می‌کنند و دارای اتحادیه هستند.

English انگلیسی Guilds, Trades
Français فرانسوی Corporations, Syndicats
Deutsch آلمانی Zünfte, Berufsverbände
العربية عربی أصناف

مترادف: اتحادیه‌ها، مشاغل

مثال: قانون نظام صنفی کشور، حقوق و تکالیف اصناف را تعیین می‌کند.

اصولا قید پرکاربرد

در اصل، به طور کلی و بر اساس قواعد عمومی.

English انگلیسی Fundamentally — Generally
Français فرانسوی Fondamentalement — En principe
Deutsch آلمانی Grundsätzlich
العربية عربی أصلًا — أساساً

مترادف: عموماً — فی‌الاصل · متضاد: استثنائاً — خصوصاً

مثال: قراردادها اصولاً با توافق اراده‌ها منعقد می‌شوند.

اصداری اسم (مصدر) پرکاربرد

صادر کردن یا بیرون فرستادن (معمولاً در مورد حکم یا دستور قضایی).

English انگلیسی Issuance
Français فرانسوی Émission, Délivrance
Deutsch آلمانی Erlass, Ausstellung
العربية عربی إصدار

مترادف: صدور

مثال: اصدار حکم غیابی شرایط خاص خود را دارد (ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی).

اصراری صفت پرکاربرد

حکمی که پس از نقض در دیوان عالی کشور، مجدداً توسط دادگاه بدوی همانند رأی قبلی صادر شود.

English انگلیسی Persistent (judgment)
Français فرانسوی Persistant
Deutsch آلمانی Beharrlich
العربية عربی إصراري

مثال: در صورت صدور رأی اصراری، پرونده در هیئت عمومی دیوان عالی کشور مطرح می‌شود (ماده ۴۰۸ قانون آیین دادرسی کیفری).

اصطلاح اسم پرکاربرد

واژه یا عبارتی که در یک علم یا حرفه، معنای خاص و فنی دارد.

English انگلیسی Term, Terminology
Français فرانسوی Terme
Deutsch آلمانی Begriff, Terminus
العربية عربی مُصطلَح

مترادف: واژه، تعبیر · متضاد: عامیانه

مثال: «خیار» در حقوق، اصطلاحی برای حق فسخ قرارداد است.

اصفهان اسم پرکاربرد

نام یکی از استان‌ها و شهرهای ایران و حوزه قضایی مشخص.

English انگلیسی Isfahan
Français فرانسوی Iscahan
Deutsch آلمانی Isfahan
العربية عربی أصفهان

مثال: دادگاه حقوقی اصفهان صالح به رسیدگی است.

اصولاً قید پرکاربرد

از نظر اصول و قواعد کلی.

English انگلیسی Basically, In principle
Français فرانسوی En principe
Deutsch آلمانی Grundsätzlich
العربية عربی أساساً، من حيث المبدأ

مترادف: قاعدتاً، به‌طور کلی · متضاد: استثنائاً

مثال: اصولاً قراردادهای کتبی معتبرترند.

اصالتاً قید پرکاربرد

به عنوان اصل و شخصاً، در مقابل نیابت و وکالت.

English انگلیسی originally, in one's own right
Français فرانسوی en son nom propre
Deutsch آلمانی persönlich, aus eigenem Recht
العربية عربی أصالةً

مترادف: شخصاً، بالاستقلال · متضاد: وکالتاً، نیابتاً

مثال: خواهان اصالتاً دادخواست داد.

اصفهانی صفت نسبی و اسم پرکاربرد

منسوب به اصفهان، اهل اصفهان.

English انگلیسی Isfahani, native of Isfahan
Français فرانسوی d'Ispahan
Deutsch آلمانی isfahanisch
العربية عربی أصفهاني

مثال: خواندگی پرونده در دادگاه اصفهان با یک قاضی اصفهانی انجام شد.

اصلاحات اسم پرکاربرد

متن یا سند اصلاح‌کننده قوانین یا مقررات قبلی.

English انگلیسی Amendment, Correction
Français فرانسوی Amendement, Correction
Deutsch آلمانی Änderung, Berichtigung
العربية عربی تعدیل، اصلاح

مترادف: اصلاح، متمم

مثال: اصلاحیه قانون چک تغییراتی در ضمانت اجراها ایجاد کرد.

اصطلاحاً قید پرکاربرد

به شکلی که در عرفِ یک صنف یا علم خاص به کار می‌رود.

English انگلیسی Idiomatically, Technically
Français فرانسوی Idiomatiquement
Deutsch آلمانی Idiomatisch
العربية عربی اصطلاحاً

مترادف: به تعبیرِ عرفی · متضاد: لغتاً

مثال: این واژه اصطلاحاً به معنایِ عقدِ بیع است.

اصطلاحات اسم (جمع) پرکاربرد

واژگان یا تعابیر خاصی که در یک علم یا فن معنای مشخصی دارند.

English انگلیسی terms / terminology
Français فرانسوی termes
Deutsch آلمانی Begriffe / Termini
العربية عربی اصطلاحات

مترادف: واژگان، تعابیر

مثال: شناخت اصطلاحات حقوقی برای دادخواست‌نویسی ضروری است.

اصلاحاتی اسم پرکاربرد

تغییر برای بهبود وضعیت یا رفع نقص.

English انگلیسی Reform, Amendment, Correction
Français فرانسوی Réforme, Amendement
Deutsch آلمانی Reform, Änderung
العربية عربی إصلاح

مترادف: بهبود، تغییر · متضاد: فساد، تخریب

مثال: اصلاحاتی در قانون تجارت اعمال شد.

اصلاحاتي اسم (جمع) پرکاربرد

تغییرات و اقداماتی که برای بهبود یا رفع نواقص انجام می‌شود.

English انگلیسی Reforms, Amendments
Français فرانسوی Réformes
Deutsch آلمانی Reformen
العربية عربی إصلاحات

مترادف: تغییرات، بهبودها · متضاد: فساد، تخریب

مثال: اصلاحات قانون آیین دادرسی کیفری در سال ۱۳۹۲ تصویب شد.

اصداریافته صفت پرکاربرد

صادرشده، ابلاغ‌گردیده یا انتشاریافته به موجب سند رسمی یا حکم قضایی.

English انگلیسی issued, promulgated
Français فرانسوی émis, délivré
Deutsch آلمانی erlassen, ausgestellt
العربية عربی صادر، مُصْدَر

مترادف: صادرشده، ابلاغ‌شده

مثال: رأی اصداریافته قابل تجدیدنظرخواهی است.

اصلاحیه‌های اسم پرکاربرد

متنی که برای تغییر یا تکمیل قانون یا سند حقوقی قبلی وضع می‌شود.

English انگلیسی Amendment
Français فرانسوی Amendement
Deutsch آلمانی Änderung, Ergänzung
العربية عربی تَعدیل، إصلاح

مترادف: متمم، الحاقیه

مثال: اصلاحیه‌های قانون تجارت در روزنامه رسمی منتشر شد.

خاص حقوقی

لفظی که بر افرادِ محدود و معینی از یک جنس دلالت دارد و شاملِ همهٔ افرادِ آن جنس نمی‌شود.

English انگلیسی Specific, Particular
Français فرانسوی Spécial, Particulier
Deutsch آلمانی Speziell, Besonder
العربية عربی الخاص

مترادف: ویژه، مخصوص · متضاد: عام

تقاص حقوقی

استیفای حق توسط صاحب‌حق از مال مدیون بدون مراجعه به دادگاه، در شرایطی که حق مسلم و ثابت باشد.

English انگلیسی Self-help, Set-off (in specific contexts), Recoupment
Français فرانسوی Compensation (légale/judiciaire), Autodéfense (in specific contexts)
Deutsch آلمانی Selbsthilfe, Aufrechnung
العربية عربی المقاصة

مترادف: تهاتر (در برخی متون)، استیفای قهری · متضاد: تادیه، ادای دین

غاصب حقوقی

شخصی که مال یا حق دیگری را به نحو عدوان و بدون مجوز تصرف کرده است.

English انگلیسی Usurper, Tortfeasor
Français فرانسوی Usurpateur
Deutsch آلمانی Entzieher, widerrechtlicher Besitzer
العربية عربی غاصِب

مترادف: متصرف عدوانی · متضاد: مالک، ماذون

قاصد حقوقی

کسی که پیام یا اراده دیگری را بدون داشتن استقلال در تصمیم‌گیری به مخاطب می‌رساند (مانند پیک).

English انگلیسی Messenger
Français فرانسوی Messager
Deutsch آلمانی Bote
العربية عربی قاصد، رسول

مترادف: پیام‌رسان · متضاد: وکیل

قصاص حقوقی

کیفری است که در جرایم علیه تمامیت جسمانی (قتل یا جرح)، مجنی‌علیه یا اولیای دم حق دارند مرتکب را به همان کیفیت مجازات کنند (ماده ۱۶ قانون مجازات اسلامی).

English انگلیسی Retaliation, Qisas
Français فرانسوی Talion (Loi du talion)
Deutsch آلمانی Wiedervergeltung (Qisas)
العربية عربی قِصاص

مترادف: تقاص، انتقام قانونی · متضاد: عفو، دیه

اشخاص حقوقی

موجوداتی که دارای اهلیت تمتع و استیفای حق هستند (اعم از حقیقی و حقوقی).

English انگلیسی Persons, Entities
Français فرانسوی Personnes
Deutsch آلمانی Personen
العربية عربی أشخاص

مترادف: افراد، موجودات حقوقی · متضاد: اشیاء

ناصبی حقوقی

در فقه اسلامی، کسی که نسبت به ائمه اطهار (ع) اظهار عداوت و دشمنی کند.

English انگلیسی Nasibi
Français فرانسوی Nasibi
Deutsch آلمانی Nasibi
العربية عربی ناصبی

مترادف: دشمن اهل بیت · متضاد: محب اهل بیت، شیعه

نواصب حقوقی

در اصطلاح کلامی و تاریخی، کسانی که نسبت به اهل بیت پیامبر (ص) دشمنی و کینه می‌ورزند.

English انگلیسی Nasibis (those who show hostility towards Ahl al-Bayt)
Français فرانسوی Nasibis
Deutsch آلمانی Nasiten
العربية عربی النواصب

مترادف: دشمنان اهل بیت · متضاد: محبین اهل بیت، شیعیان

واصله حقوقی

مالی یا سندی که به دستِ گیرنده یا مرجعِ مربوطه رسیده است (در مکاتبات اداری و قضایی).

English انگلیسی Received (item/document)
Français فرانسوی Reçu
Deutsch آلمانی Eingang
العربية عربی واصلة، مستلمة

مترادف: دریافتی، وصول‌شده · متضاد: ارسالی، صادره

اختصاص حقوقی

تخصیصِ حق یا مال به شخص یا موضوعی خاص و خارج کردن آن از شمولِ عام.

English انگلیسی Appropriation, Allocation
Français فرانسوی Affectation, Attribution
Deutsch آلمانی Zuweisung, Widmung
العربية عربی تخصیص، اختصاص

مترادف: تخصیص، ویژه سازی · متضاد: اشتراک، عمومیت

ظن خاص حقوقی

ظنی که دلیل خاص شرعی بر حجیت آن وجود دارد و شارع آن را معتبر دانسته است.

English انگلیسی Specific presumption
Français فرانسوی Présomption spécifique
Deutsch آلمانی Spezifische Vermutung
العربية عربی الظن الخاص

مترادف: ظن معتبر · متضاد: ظن مطلق، ظن غیرمعتبر

متخاصم حقوقی

طرفی که در یک دعوا یا نزاع حقوقی یا کیفری در مقابل طرف دیگر قرار دارد و با او در حال منازعه است.

English انگلیسی Adversary, Litigant, Hostile party
Français فرانسوی Adversaire, Partie adverse
Deutsch آلمانی Gegner, Streitpartei
العربية عربی متخاصم، خصم

مترادف: طرف دعوا، خصم

محاصره حقوقی

احاطه کردن یک منطقه یا مکان توسط نیروهای نظامی یا انتظامی برای قطع ارتباط آن با دنیای خارج.

English انگلیسی Siege, Blockade
Français فرانسوی Siège, Blocus
Deutsch آلمانی Belagerung, Blockade
العربية عربی حصار، محاصرة

مترادف: حصار، محصور کردن · متضاد: آزادسازی، رفع محاصره

باصول و حقوقی

(اصطلاح ناقص است؛ احتمالاً منظور «باصول و فروع» یا «به اصول و...» بوده است)؛ در حقوق به معنای ارجاع به مبانی و کلیات یک موضوع.

English انگلیسی ≈ Principles and...
Français فرانسوی ≈ Principes et...
Deutsch آلمانی ≈ Prinzipien und...
العربية عربی ≈ بالأصول و...

مترادف: مبانی · متضاد: فروع (اگر منظور اصول و فروع باشد)

حجر خاص حقوقی

منع شخص از تصرف در برخی از اموال یا امور معین (مانند ورشکسته یا رهن‌گذار).

English انگلیسی Special interdiction, Special incapacity
Français فرانسوی Incapacité spéciale
Deutsch آلمانی Besondere Entmündigung / Beschränkung der Geschäftsfähigkeit
العربية عربی الحجر الخاص

مترادف: محجوریت خاص، محدودیت تصرف خاص · متضاد: اهلیت عام، آزادی تصرف

حد اصغر حقوقی

حداقل مجازات قانونی یا حداقل میزان تعیین‌شده برای یک جرم یا حق (نامطمئن در کاربرد دقیق حقوقی موضوعه).

English انگلیسی Minimum limit, Minimum penalty
Français فرانسوی Seuil minimal, Peine minimale
Deutsch آلمانی Mindestmaß, Mindeststrafe
العربية عربی الحد الأدنى، الحد الأصغر

مترادف: حداقل، کف مجازات · متضاد: حد اکبر، حداکثر

حق قصاص حقوقی

حقِ مجنی‌علیه یا اولیای دم برای درخواست مجازاتِ بدنیِ مرتکبِ جنایتِ عمدی.

English انگلیسی Right of retaliation (Qisas)
Français فرانسوی Droit de talion
Deutsch آلمانی Vergeltungsrecht
العربية عربی حق القصاص

مترادف: قصاص · متضاد: عفو، دیه

ظن خاصی حقوقی

صفت یا حالتی که به ظن خاص اشاره دارد؛ یعنی ظنی که دارای دلیل حجیت است.

العربية عربی ظنی خاص

مترادف: ظن معتبر · متضاد: ظن عامی

عرض خاص حقوقی

صفتی که مختص به یک ماهیت است و در سایر ماهیات یافت نمی‌شود (مانند «خندان بودن» برای انسان).

English انگلیسی Specific accident, Property
Français فرانسوی Accident spécifique, Propre
Deutsch آلمانی Spezifisches Akzidenz, Proprium
العربية عربی عَرَض خاص

مترادف: خاصه · متضاد: عرض عام

عرف خاص حقوقی

عرفی که تنها در میان گروه، صنف یا منطقه جغرافیایی خاصی رواج دارد و برای عموم مردم الزام‌آور نیست.

English انگلیسی Special custom, Particular usage
Français فرانسوی Usage spécial, Coutume particulière
Deutsch آلمانی Sondergewohnheit, Partikulargewohnheitsrecht
العربية عربی عُرف خاص

مترادف: عادت محلی، عرف صنفی · متضاد: عرف عام

وقف خاص حقوقی

وقفی که موقوف‌علیهم آن اشخاص معین و محصور باشند (مانند وقف بر اولاد).

English انگلیسی Private endowment, Private trust
Français فرانسوی Fondation privée
Deutsch آلمانی Private Stiftung
العربية عربی الوقف الخاص

مترادف: وقف اهلی · متضاد: وقف عام

ولی خاص حقوقی

ولی‌ای که به موجب قانون یا قرارداد (وصیت) تعیین شده است، شامل پدر، جد پدری و وصی منصوب از سوی آنان.

English انگلیسی Special guardian
Français فرانسوی Tuteur légal / Tuteur testamentaire
Deutsch آلمانی Gesetzlicher Vertreter / Testamentarischer Vormund
العربية عربی الولی الخاص

مترادف: ولی قهری و وصی · متضاد: ولی عام (حاکم)

اجیر خاص حقوقی

کسی که در مدت معین، تمام یا بخش عمده‌ای از منافع و کار خود را در اختیار یک نفر قرار می‌دهد و حق ندارد در آن مدت برای دیگری کار کند.

English انگلیسی Exclusive contractor, Specific hireling
Français فرانسوی Salarié exclusif
Deutsch آلمانی Exklusiver Dienstverpflichteter
العربية عربی الأجیر الخاص

مترادف: اجیر واحد · متضاد: اجیر مشترک

امام اصل حقوقی

اصطلاحی در حقوق اساسی و فقه سیاسی برای اشاره به رهبر یا ولی‌فقیه به عنوان رکن اصلی و بنیادین نظام سیاسی.

English انگلیسی Principal Imam, Supreme Leader
Français فرانسوی Imam principal, Guide suprême
Deutsch آلمانی Haupt-Imam, Oberhaupt
العربية عربی الإمام الأصل

مترادف: ولی‌فقیه، رهبر · متضاد: مأموم، رعیت

شاهد اصل حقوقی

کسی که خود مستقیماً واقعه‌ای را مشاهده کرده و برای ادای شهادت در دادگاه حاضر می‌شود.

English انگلیسی Eyewitness, Direct witness
Français فرانسوی Témoin direct
Deutsch آلمانی Augenzeuge
العربية عربی الشاهد العیان، الشاهد المباشر

مترادف: شاهد عیان · متضاد: شاهد فرع

ضابط خاص حقوقی

مأمورانی که به موجب قانون، در جرایم خاصی وظایف ضابطان دادگستری را بر عهده دارند (مانند مأموران منابع طبیعی).

English انگلیسی Special judicial officer
Français فرانسوی Officier de police judiciaire (spécial)
Deutsch آلمانی Besonderer Ermittlungsbeamter
العربية عربی مأمور الضبط القضائی الخاص

مترادف: ضابط ویژه · متضاد: ضابط عام

عام وخاص حقوقی

قاعده اصولی و منطقی بررسی تعارض یا رابطه میان مفاهیم کلی عام و خاص.

English انگلیسی General and specific
Français فرانسوی Général et spécial
Deutsch آلمانی Allgemein und Speziell
العربية عربی العام والخاص

مترادف: عموم و خصوص

علم اصول حقوقی

دانشی که قواعدِ استنباطِ احکامِ شرعی از منابعِ آن را بررسی می‌کند.

English انگلیسی Principles of Jurisprudence
Français فرانسوی Principes de la jurisprudence islamique
Deutsch آلمانی Prinzipien der islamischen Rechtswissenschaft
العربية عربی عِلمُ الأصول

مترادف: اصولِ فقه · متضاد: فقه (علمِ به احکامِ فرعی)

علم حاصل حقوقی

دانشی که از طریقِ واسطه (تصورات و تصدیقات) و مفاهیمِ ذهنی حاصل می‌شود.

English انگلیسی Acquired knowledge
Français فرانسوی Connaissance acquise
Deutsch آلمانی Erworbenes Wissen
العربية عربی العِلمُ الحُصولی

مترادف: علمِ اکتسابی · متضاد: علمِ حضوری

فقه اصغر حقوقی

اصطلاحی که به احکام شرعی مربوط به عبادات و معاملات (فقه عملی) اطلاق می‌شود.

English انگلیسی Jurisprudence of practical laws (≈)
Français فرانسوی Jurisprudence pratique (≈)
Deutsch آلمانی Praktische Rechtslehre (≈)
العربية عربی الفقه الأصغر

مترادف: فقه عملی · متضاد: فقه اکبر (عقاید)

فقه خاصه حقوقی

فقه مذهب تشیع (امامیه) که مبتنی بر قرآن، سنت (با تأکید بر روایات اهل بیت)، اجماع و عقل است.

English انگلیسی Shia Jurisprudence, Imami Jurisprudence
Français فرانسوی Jurisprudence chiite
Deutsch آلمانی Schiitische Rechtslehre
العربية عربی فقه الخاصّة

مترادف: فقه امامیه، فقه جعفری · متضاد: فقه عامه (اهل سنت)

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین