قاعدهای فقهی که بر اساسِ آن، حکمِ شرعی یا قانونی که موجبِ ضررِ غیرمتعارف به دیگری شود، جعل نشده است.
English انگلیسی
Rule of No-Harm (La Darar)
🔊
Français فرانسوی
Règle de non-nuisance
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz des Schadensverbots
🔊
العربية عربی
قاعدة لا ضرر ولا ضرار
🔊
مترادف: قاعدهٔ نفیِ ضرر
قاعدهای که به حقوق و تکالیف اصلی اشخاص و ماهیت حق میپردازد، نه نحوه اقامه دعوا.
English انگلیسی
Substantive rule
🔊
Français فرانسوی
Règle de fond
🔊
Deutsch آلمانی
Materielles Recht
🔊
العربية عربی
القاعدة الموضوعية
🔊
مترادف: قاعده ماهوی · متضاد: قاعده شکلی
قاعدهای که بیان میکند انجام بخشی از تکلیف که مقدور است، با عجز از بخش دیگر ساقط نمیشود.
English انگلیسی
Rule of feasibility (partial performance)
🔊
Français فرانسوی
Règle de la faisabilité partielle
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der teilweisen Erfüllbarkeit
🔊
العربية عربی
قاعدة المیسور
🔊
مترادف: قاعده میسور
قراری که برای آمادهسازی مقدمات صدور رأی نهایی صادر میشود و ماهیت دعوا را حل نمیکند.
English انگلیسی
Preparatory order (Interlocutory order)
🔊
Français فرانسوی
Ordonnance préparatoire
🔊
Deutsch آلمانی
Vorbereitender Beschluss
🔊
العربية عربی
القرار الإعدادي
🔊
مترادف: قرار مقدماتی · متضاد: قرار قاطع دعوا
هزینههایی که برای دادرسی و اجرای احکام در مراجع قضایی پرداخت میشود.
English انگلیسی
Court costs, Legal expenses
🔊
Français فرانسوی
Frais de justice
🔊
Deutsch آلمانی
Gerichtskosten
🔊
العربية عربی
مصاریف التقاضی
🔊
مترادف: هزینه دادرسی
توالی و تداوم انتقال حق یا مال به طبقات بعدی فرزندان و نوادگان (بطن بعد از بطن).
English انگلیسی
Generation after generation / Successive generations
🔊
Français فرانسوی
De génération en génération
🔊
Deutsch آلمانی
Generationenfolge
🔊
العربية عربی
طبقة بعد طبقة / بطناً بعد بطن
🔊
مترادف: بطناً بعد بطن
ازدواج با زنی که در عده طلاق یا وفات یا فسخ نکاح است؛ این نکاح باطل و در صورت علم به عده، موجب حرمت ابدی است.
English انگلیسی
Marriage during Iddah
🔊
Français فرانسوی
Mariage pendant la période de viduité
🔊
Deutsch آلمانی
Eheschließung während der Wartezeit (Idda)
🔊
العربية عربی
النکاح فی العدة
🔊
مترادف: تزویج در عده · متضاد: نکاح پس از انقضای عده
عنوان سنتی و قدیمی برای وزارت دادگستری در ایران.
English انگلیسی
Ministry of Justice (Historical)
🔊
Français فرانسوی
Ministère de la Justice
🔊
Deutsch آلمانی
Justizministerium
🔊
العربية عربی
وزارة العدلیة
🔊
مترادف: وزارت دادگستری
چکی که تاریخِ مندرج در آن، مؤخر بر تاریخِ واقعیِ صدور است.
English انگلیسی
Post-dated cheque
🔊
Français فرانسوی
Chèque postdaté
🔊
Deutsch آلمانی
Nachdatierter Scheck
🔊
العربية عربی
الصک المؤجل، شیک مؤجل التاریخ
🔊
مترادف: چکِ مدتدار · متضاد: چکِ حال (عندالمطالبه)
استصحابی که در آن بقای حالتِ «عدم» (نبودنِ چیزی) موردِ حکم قرار میگیرد.
English انگلیسی
Negative presumption of continuity
🔊
Français فرانسوی
Présomption négative de continuité
🔊
Deutsch آلمانی
Negative Vermutung der Fortgeltung
🔊
العربية عربی
الاستصحاب العدمی
🔊
مترادف: استصحاب عدم · متضاد: استصحاب وجودی
اصلی که بیان میکند هرگاه در حدوثِ امری شک شود، اصل بر عدمِ وقوعِ آن در گذشته است.
English انگلیسی
Principle of non-occurrence of an event
🔊
Français فرانسوی
Présomption de non-événement
🔊
Deutsch آلمانی
Vermutung der Nicht-Ereignis
🔊
العربية عربی
أصالة عدم الحدوث
🔊
مترادف: استصحاب عدم حادث · متضاد: اصل حدوث
تغییرِ مفادِ قرارداد به حکمِ مستقیمِ قانونگذار، بدونِ نیاز به مداخلهٔ قاضی یا توافقِ طرفین، معمولاً در شرایطِ بحرانی.
English انگلیسی
Statutory Adjustment
🔊
Français فرانسوی
Révision légale
🔊
Deutsch آلمانی
Gesetzliche Vertragsanpassung
🔊
العربية عربی
التعدیل القانونی
🔊
مترادف: تعدیل به حکم قانون · متضاد: تعدیل قضایی
مأمورانی که تحت نظارت و تعلیمات مقام قضایی در کشف جرم، حفظ آثار و علائم و جمعآوری ادله وقوع جرم و تعقیب متهم اقدام میکنند.
English انگلیسی
Judicial officers, Law enforcement officers
🔊
Français فرانسوی
Officiers de police judiciaire
🔊
Deutsch آلمانی
Ermittlungspersonen der Staatsanwaltschaft, Justizbeamte
🔊
العربية عربی
مامورو الضابطة القضائية
🔊
مترادف: ضابطان دادگستری، ضابطان قضایی
افرادی که به صورت متوالی یا همزمان مال غیر را غصب کردهاند و همگی در برابر مالک مسئولیت تضامنی دارند.
English انگلیسی
Multiple Tortfeasors (in conversion)
🔊
Français فرانسوی
Co-auteurs de l'usurpation
🔊
Deutsch آلمانی
Mehrere Entwender
🔊
العربية عربی
الغاصبون المتعددون
🔊
مترادف: غاصبان متوالی · متضاد: غاصب واحد
قاعدهای که بر اساس آن مال و جان و عرض مسلمان (و در حکم آن) محترم است و تعرض به آن بدون مجوز شرعی جایز نیست.
English انگلیسی
Rule of respect (sanctity of property/person)
🔊
Français فرانسوی
Règle du respect (des biens et des personnes)
🔊
Deutsch آلمانی
Respektgrundsatz
🔊
العربية عربی
قاعدة الاحترام
🔊
مترادف: قاعده حرمت · متضاد: اباحه تصرف
قاعدهای که برای تبیین و روشن کردن معنای مبهم یا مجمل در قانون یا قرارداد به کار میرود.
English انگلیسی
Interpretative rule
🔊
Français فرانسوی
Règle interprétative
🔊
Deutsch آلمانی
Auslegungsregel
🔊
العربية عربی
القاعدة التفسیرية
🔊
مترادف: قاعده تفسیری · متضاد: قاعده تأسیسی
قاعدهای که در صورت سکوت طرفین قرارداد، بر روابط آنها حاکم میشود و طرفین میتوانند بر خلاف آن توافق کنند.
English انگلیسی
Suppletive rule, Default rule
🔊
Français فرانسوی
Règle supplétive
🔊
Deutsch آلمانی
Dispositive Norm
🔊
العربية عربی
القاعدة التکمیلیة
🔊
مترادف: قاعده تکمیلی، قاعده تخییری · متضاد: قاعده آمره
قاعدهای که بیان میدارد هرگاه حکم شرعی ثابت شود، لوازم عقلی آن نیز ثابت است.
English انگلیسی
Principle of logical implication
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'implication logique
🔊
Deutsch آلمانی
Prinzip der logischen Implikation
🔊
العربية عربی
قاعدة الملازمة
🔊
مترادف: ملازمه حکم عقل و شرع
قواعدی که در صورت سکوت طرفین قرارداد، بر رابطه آنها حاکم میشوند و توافق برخلاف آنها جایز است.
English انگلیسی
Dispositive rules / Default rules
🔊
Français فرانسوی
Règles supplétives
🔊
Deutsch آلمانی
Dispositives Recht / Nachgiebiges Recht
🔊
العربية عربی
القواعد التکمیلیة
🔊
مترادف: قواعد تفسیری، قواعد تکمیلی · متضاد: قواعد آمره
مهلتهای قانونی که برای انجام اقدامات دادرسی (مانند تجدیدنظرخواهی) تعیین شده است.
English انگلیسی
Procedural deadlines, Time limits
🔊
Français فرانسوی
Délais de procédure
🔊
Deutsch آلمانی
Verfahrensfristen
🔊
العربية عربی
مواعید التقاضی، المهل الإجرائیة
🔊
مترادف: مهلتهای دادرسی
وصیتهای گوناگونی که موصی در زمانهای مختلف برای امور گوناگون یا به نفع اشخاص متعدد تنظیم کرده است.
English انگلیسی
multiple wills
🔊
Français فرانسوی
testaments multiples
🔊
Deutsch آلمانی
mehrere Testamente
🔊
العربية عربی
الوصايا المتعددة
🔊
مترادف: وصیتهای متعدد، تعدد وصایا · متضاد: وصیت واحد
تعهد اخلاقی یا قراردادی برای انعقاد عقد نکاح در آینده که الزامآور نیست.
English انگلیسی
Promise of marriage
🔊
Français فرانسوی
Promesse de mariage
🔊
Deutsch آلمانی
Eheversprechen
🔊
العربية عربی
وعد بالزواج
🔊
مترادف: وعده ازدواج · متضاد: عقد نکاح
توافقنامهای برای ارائه کمکهای مالی، فنی یا تسلیحاتی به یک کشور دیگر بدون لزوماً تشکیل اتحاد نظامی.
English انگلیسی
Treaty of Assistance
🔊
Français فرانسوی
Traité d'assistance
🔊
Deutsch آلمانی
Beistandsvertrag
🔊
العربية عربی
معاهدة المساعدة
🔊
مترادف: پیمان معاضدت · متضاد: پیمان عدم مداخله
اعتراض به اینکه شخصی که به عنوان نماینده (وکیل، قیم، مدیر) اقامه دعوا کرده، فاقد سمت قانونی برای این کار است.
English انگلیسی
Objection to lack of standing / Lack of authority
🔊
Français فرانسوی
Exception de défaut de qualité
🔊
Deutsch آلمانی
Rüge der fehlenden Prozessführungsbefugnis
🔊
العربية عربی
الدفع بعدم الصفة
🔊
مترادف: ایراد به سمت · متضاد: تأیید سمت
اعتراض به اینکه خواهان در دعوای مطروحه، نفع شخصی و مستقیم ندارد و دعوا بیمورد است.
English انگلیسی
Objection to lack of interest
🔊
Français فرانسوی
Exception de défaut d'intérêt
🔊
Deutsch آلمانی
Rüge des fehlenden Rechtsschutzbedürfnisses
🔊
العربية عربی
الدفع بعدم المصلحة
🔊
مترادف: ایراد به عدم مصلحت · متضاد: تأیید نفع
ارتکاب جرایم متعدد توسط یک شخص که هر یک از آنها دارای رفتار مجرمانه مستقل و جداگانه است.
English انگلیسی
Real concurrence
🔊
Français فرانسوی
Concours réel
🔊
Deutsch آلمانی
Tatmehrheit
🔊
العربية عربی
التعدد المادي
🔊
مترادف: تعدد واقعی · متضاد: تعدد معنوی
تغییرِ مفادِ قرارداد توسطِ دادگاه یا قانون به دلیلِ تغییرِ اوضاع و احوالِ زمانِ انعقاد که اجرای آن را دشوار یا غیرمنصفانه کرده است.
English انگلیسی
Contract Adjustment, Revision of Contract
🔊
Français فرانسوی
Révision du contrat
🔊
Deutsch آلمانی
Vertragsanpassung
🔊
العربية عربی
تعدیل العقد
🔊
مترادف: بازنگری قرارداد · متضاد: اجرای عینِ قرارداد (Pacta sunt servanda)
شرطی در قرارداد که به موجب آن یکی از طرفین متعهد میشود پس از پایان قرارداد، در حوزه جغرافیایی یا زمانی مشخص، با طرف دیگر رقابت نکند.
English انگلیسی
Non-compete clause
🔊
Français فرانسوی
Clause de non-concurrence
🔊
Deutsch آلمانی
Wettbewerbsverbot
🔊
العربية عربی
شرط عدم المنافسة
🔊
مترادف: شرط عدم رقابت تجاری · متضاد: شرط آزادی رقابت
قاعدهای فقهی و حقوقی که به موجب آن، هرگاه انجام تکلیفی برای مکلف یا اجرای قراردادی برای متعهد، موجب مشقت شدید و غیرقابل تحمل باشد، آن تکلیف یا قرارداد ساقط یا قابل فسخ است.
English انگلیسی
Rule of Hardship, Doctrine of Hardship
🔊
Français فرانسوی
Théorie de l'imprévision (در حقوق قراردادها)، Théorie de la contrainte
🔊
Deutsch آلمانی
Wegfall der Geschäftsgrundlage (در حقوق قراردادها)، Härtefallklausel
🔊
العربية عربی
قاعدة لا حرج، قاعدة نفی العسر والحرج
🔊
مترادف: قاعده نفی عسر و حرج · متضاد: قاعده وجوب وفای به عقد (در صورت عدم وجود حرج)
قواعد مربوط به حل و فصل اختلافات سرمایهگذاری بین دولتها و اتباع دولتهای دیگر (کنوانسیون ۱۹۶۵ ایکسید).
English انگلیسی
Washington Convention (ICSID)
🔊
Français فرانسوی
Convention de Washington
🔊
Deutsch آلمانی
Washingtoner Übereinkommen
🔊
العربية عربی
اتفاقیة واشنطن
🔊
مترادف: کنوانسیون ایکسید
نظام مالیاتی که در آن نرخ مالیات با افزایش پایه مالیاتی (درآمد یا ثروت) به صورت درصدی افزایش مییابد.
English انگلیسی
Progressive tax
🔊
Français فرانسوی
Impôt progressif
🔊
Deutsch آلمانی
Progressive Steuer
🔊
العربية عربی
ضريبة تصاعدية
🔊
مترادف: مالیات پلکانی · متضاد: مالیات تنازلی، مالیات مقطوع
تعهدی که به موجب آن شخصی متعهد میشود در آینده قرارداد معینی را با شرایط مشخص منعقد کند.
English انگلیسی
Promise to contract
🔊
Français فرانسوی
Promesse de contrat
🔊
Deutsch آلمانی
Vorvertragliche Verpflichtung
🔊
العربية عربی
الوعد بالعقد
🔊
مترادف: وعده بیع · متضاد: قرارداد قطعی
توافقی که به موجب آن طرفین یا یکی از آنها متعهد میشوند در آینده قرارداد اصلی را با شرایط معین منعقد کنند.
English انگلیسی
Preliminary contract, Pre-contract
🔊
Français فرانسوی
Avant-contrat, Promesse de contrat
🔊
Deutsch آلمانی
Vorvertrag
🔊
العربية عربی
الوعد بالتعاقد
🔊
مترادف: پیشقرارداد · متضاد: قرارداد قطعی
ارتکاب یک رفتار مجرمانه که در عین حال با عناوین متعدد کیفری قابل انطباق است.
English انگلیسی
Ideal concurrence
🔊
Français فرانسوی
Concours idéal
🔊
Deutsch آلمانی
Tateinheit
🔊
العربية عربی
التعدد المعنوي
🔊
مترادف: تعدد اعتباری · متضاد: تعدد مادی
تغییر دادن شرایط قرارداد توسط دادگاه یا توافق طرفین به دلیل حوادث پیشبینینشده که اجرای تعهد را دشوار ساخته است.
English انگلیسی
Contractual adjustment
🔊
Français فرانسوی
Révision contractuelle
🔊
Deutsch آلمانی
Vertraglich anpassung
🔊
العربية عربی
تعدیل العقد
🔊
مترادف: بازنگری قرارداد، تعدیل قضایی قرارداد · متضاد: ثبات قرارداد، لزوم قرارداد
شرطی که به طرفین اجازه میدهد در صورت تغییر شرایط اقتصادی (مانند تورم یا نوسانات ارزی)، قیمت قرارداد را بازنگری و تعدیل کنند.
English انگلیسی
Price adjustment clause, Hardship clause
🔊
Français فرانسوی
Clause de révision de prix
🔊
Deutsch آلمانی
Preisanpassungsklausel
🔊
العربية عربی
شرط تعدیل السعر
🔊
مترادف: شرط بازنگری قیمت · متضاد: شرط قیمت مقطوع (Fixed price clause)
قاعدهای که بیان میکند اگر مبیع پیش از قبض توسط بایع تلف شود، عقد بیع منفسخ و ثمن به مشتری مسترد میگردد.
English انگلیسی
Rule of destruction of the sold object (Res perit domino)
🔊
Français فرانسوی
Risque de la chose vendue
🔊
Deutsch آلمانی
Gefahrtragung beim Kaufvertrag
🔊
العربية عربی
قاعدة تلف المبیع قبل القبض
🔊
مترادف: انفساخ قهری بیع · متضاد: قبض مبیع
قاعدهای که بیان میکند هرکس مال دیگری را بدون مجوز قانونی تصرف کند، ضامن عین و منافع آن است.
English انگلیسی
Rule of liability for possession (Rule of the hand)
🔊
Français فرانسوی
Responsabilité du détenteur
🔊
Deutsch آلمانی
Haftung des Besitzers
🔊
العربية عربی
قاعدة علی الید (علی الید ما أخذت حتی تؤدی)
🔊
مترادف: ضمان ید · متضاد: امانت شرعی، امانت مالکی
قراری که دادگاه به دلیل موانع قانونی (مثل عدم اهلیت یا پیششرضهای قانونی)، قابلیت استماع دعوی را نمیپذیرد.
English انگلیسی
Order of inadmissibility
فرansوی: Ordonnance d'irrecevabilité
🔊
Deutsch آلمانی
Unzulässigkeitsbeschluss
🔊
العربية عربی
قرار عدم قبول الدَّعوى
🔊
مترادف: قرار عدم قبول دعوی
گواهی صادر شده توسط دفترخانه اسناد رسمی مبنی بر عدم حضور یکی از طرفین معامله در تاریخ و ساعت مقرر برای تنظیم سند رسمی.
English انگلیسی
Certificate of non-appearance
🔊
Français فرانسوی
Certificat de non-comparution
🔊
Deutsch آلمانی
Nichterscheinen-Bescheinigung
🔊
العربية عربی
شهادة عدم الحضور
🔊
مترادف: گواهی عدم حضور در دفترخانه · متضاد: گواهی حضور
سندی که شهرداری صادر میکند و تأیید مینماید عملیات ساختمانی انجامشده تا زمان صدور گواهی، مغایرتی با پروانه صادره یا ضوابط شهرسازی ندارد.
English انگلیسی
Certificate of Non-Violation, Compliance Certificate
🔊
Français فرانسوی
Certificat de conformité (≈)
🔊
Deutsch آلمانی
Unbedenklichkeitsbescheinigung (≈)
🔊
العربية عربی
شهادة عدم المخالفة
🔊
مترادف: گواهی پایان کار (در مرحله نهایی) · متضاد: گزارش تخلف
اعتراض به اینکه خواهان یا خوانده فاقد اهلیت قانونی (مانند صغر، جنون یا سفه) برای اقامه یا دفاع در دعوا است.
English انگلیسی
Objection to lack of capacity
🔊
Français فرانسوی
Exception d'incapacité
🔊
Deutsch آلمانی
Rüge der fehlenden Prozessfähigkeit
🔊
العربية عربی
الدفع بعدم الأهلية
🔊
مترادف: ایراد به اهلیت · متضاد: تأیید اهلیت
تغییر دادن میزان اجارهبها بر اساس نرخ تورم یا تغییر شرایط اقتصادی طبق قانون یا توافق طرفین.
English انگلیسی
Rent Adjustment, Rent Revision
🔊
Français فرانسوی
Révision du loyer
🔊
Deutsch آلمانی
Mietanpassung, Mietserhöhung
🔊
العربية عربی
تعدیل الأجرة، مراجعة بدل الإيجار
🔊
مترادف: تجدید نظر در اجارهبها، افزایش اجارهبها · متضاد: تثبیت اجارهبها
نخستین نهاد قضایی نوین به سبک جدید در ایران (دوره مشروطه) که به دعاوی رسیدگی میکرد.
English انگلیسی
Department of Justice / Court of Justice (Historical)
🔊
Français فرانسوی
Ministère de la Justice (historique)
🔊
Deutsch آلمانی
Justizministerium (historisch)
🔊
العربية عربی
وزارة العدل، ديوان العدلية
🔊
مترادف: عدلیه
شرطی در قرارداد که به موجب آن یکی از طرفین یا هر دو، خود را از مسئولیت مدنی ناشی از عدم اجرای تعهد یا نقض آن معاف میکنند.
English انگلیسی
Exemption clause, Disclaimer
🔊
Français فرانسوی
Clause de non-responsabilité
🔊
Deutsch آلمانی
Haftungsausschlussklausel
🔊
العربية عربی
شرط عدم المسؤولية
🔊
مترادف: شرط عدم ضمان، سلب مسئولیت · متضاد: مسئولیت تضامنی، مسئولیت مطلق
شرطی که انتقال حقوق و تعهدات قرارداد به شخص ثالث را بدون رضایت کتبی طرف دیگر ممنوع میکند.
English انگلیسی
Non-assignment clause
🔊
Français فرانسوی
Clause d'incessibilité
🔊
Deutsch آلمانی
Abtretungsverbot
🔊
العربية عربی
شرط عدم التنازل
🔊
مترادف: شرط عدم انتقال قرارداد · متضاد: شرط قابلیت انتقال (Assignability clause)
نظام دادرسی که در آن رسیدگی به دعوا توسط هیئتی از قضات (بیش از یک نفر) انجام میشود.
English انگلیسی
Collegiate court system, Panel of judges
🔊
Français فرانسوی
Collégialité
🔊
Deutsch آلمانی
Kollegialgerichtsbarkeit
🔊
العربية عربی
تعدد القضاة
🔊
مترادف: هیئت قضات، دادگاه جمعی · متضاد: طریقه وحدت قاضی
سند رسمی صادره از اداره ثبت مبنی بر غیرقابل افراز بودن ملک مشاع.
English انگلیسی
Certificate of impartibility
🔊
Français فرانسوی
Certificat de non-partageabilité
🔊
Deutsch آلمانی
Bescheinigung über die Unteilbarkeit
🔊
العربية عربی
شهادة عدم الافراز
🔊
مترادف: تصدیق عدم قابلیت افراز · متضاد: گواهی افراز
استصحابی که در آن عدمِ وقوعِ یک حادثه در گذشته، به زمانِ حال سرایت داده میشود.
English انگلیسی
Presumption of non-occurrence of an event
🔊
Français فرانسوی
Présomption de non-survenance d'un événement
🔊
Deutsch آلمانی
Vermutung des Nichteintritts eines Ereignisses
🔊
العربية عربی
استصحاب عدم الحادث
🔊
مترادف: استصحاب عدمی · متضاد: استصحاب وجود حادث
گواهیِ رسمیِ صادره از سویِ بانک یا دفترِ اسنادِ رسمی مبنی بر اینکه دارندهٔ چک یا سفته، وجهِ آن را مطالبه کرده اما پرداخت نشده است.
English انگلیسی
Protest for non-payment
🔊
Français فرانسوی
Protêt faute de paiement
🔊
Deutsch آلمانی
Protest wegen Nichtzahlung
🔊
العربية عربی
احتجاج عدم الدفع
🔊
مترادف: واخواست · متضاد: تادیه، پرداخت
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.