Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

2,000 مدخل برای «ت‌»

تغلیظ دیه حقوقی

افزایشِ مقدارِ دیه (معمولاً به میزانِ یک‌سوم) در مواردِ خاص، مانندِ ارتکابِ جنایت در ماه‌های حرام یا حرمِ مکه.

English انگلیسی Aggravation of Diya
Français فرانسوی Aggravation de la Diya
Deutsch آلمانی Erhöhung des Blutgeldes
العربية عربی تغلیظ الدية

مترادف: تشدیدِ دیه · متضاد: تخفیفِ دیه

تغییر شغل حقوقی

تغییر نوع فعالیت تجاری مستأجر در محل اجاره‌ای که برخلاف توافق اولیه یا ماهیت قرارداد است.

English انگلیسی Change of business use
Français فرانسوی Changement d'activité
Deutsch آلمانی Nutzungsänderung
العربية عربی تغییر النشاط التجاری

مترادف: تغییر شغل · متضاد: حفظ شغل

تفاضل دیه حقوقی

تفاوت میان دیهٔ دو عضو یا دو جراحت که در مواردی مانند قصاص عضو یا جراحت، اگر دیهٔ عضوِ موردِ قصاص بیشتر از دیهٔ عضوِ جنایت‌کار باشد، باید پرداخت شود.

English انگلیسی Difference of Diyah (Blood Money)
Français فرانسوی Différence de prix du sang (Diyah)
Deutsch آلمانی Differenz des Blutgeldes (Diyah)
العربية عربی تفاوت الدیة

مترادف: مابه‌التفاوت دیه

تفسیرغایی حقوقی

تفسیری که بر هدف، روح و غایت قانون (فلسفه وضع قانون) تمرکز دارد تا معنای آن را در شرایط کنونی دریابد.

English انگلیسی Teleological interpretation
Français فرانسوی Interprétation téléologique
Deutsch آلمانی Teleologische Auslegung
العربية عربی التفسیر الغائی

مترادف: تفسیر غایت‌گرا، تفسیر هدف‌شناسانه · متضاد: تفسیر لفظی

تفسیرلفظی حقوقی

تفسیری که صرفاً بر معنای لغوی و ظاهری کلمات قانون بدون توجه به قصد باطنی یا روح قانون تکیه دارد.

English انگلیسی Literal interpretation, Grammatical interpretation
Français فرانسوی Interprétation littérale, Interprétation grammaticale
Deutsch آلمانی Grammatikalische Auslegung, Wortlautauslegung
العربية عربی التفسیر اللفظی، التفسیر الحرفی

مترادف: تفسیر لغوی، تفسیر ظاهری · متضاد: تفسیر غایی، تفسیر منطقی

تفسیرمضیق حقوقی

تفسیری که دایره‌ی شمولِ قانون را محدود به نصِ صریح کرده و از توسعه‌ی آن خودداری می‌کند.

English انگلیسی Strict interpretation, Restrictive interpretation
Français فرانسوی Interprétation restrictive
Deutsch آلمانی Enge Auslegung
العربية عربی التفسیر الضیق

مترادف: تفسیر محدود · متضاد: تفسیر موسع

تفسیرموسع حقوقی

تفسیری که در آن دایره شمول حکم قانون‌گذار فراتر از معنای ظاهری و محدودِ واژگان، به موارد مشابه یا ملاک‌های مستنبط گسترش می‌یابد.

English انگلیسی Extensive interpretation, Liberal interpretation
Français فرانسوی Interprétation extensive
Deutsch آلمانی Extensive Auslegung
العربية عربی التفسیر التوسعی

مترادف: تفسیر موسع، تفسیر گسترده · متضاد: تفسیر مضیق

تفکیک قوا حقوقی

نظریه‌ای سیاسی-حقوقی که بر اساس آن برای جلوگیری از استبداد، وظایف حکومت میان سه قوهٔ مستقل تقسیم می‌شود.

English انگلیسی Separation of powers
Français فرانسوی Séparation des pouvoirs
Deutsch آلمانی Gewaltenteilung
العربية عربی فصل السلطات

مترادف: تفکیک قوا · متضاد: تمرکز قوا

تقاضانامه حقوقی

سند یا نوشته‌ای که در آن درخواستِ رسمی از مرجع ذی‌صلاح مکتوب شده باشد.

English انگلیسی Petition, Application form
Français فرانسوی Requête (écrite), Pétition
Deutsch آلمانی Antragsschrift, Gesuch
العربية عربی عریضه، طلب خطی

مترادف: عریضه، دادخواست (در معنای عام)

تقسیط ثمن حقوقی

پرداختِ ثمنِ معامله به صورتِ اقساط و در فواصلِ زمانیِ معین.

English انگلیسی Installment payment of price
Français فرانسوی Paiement du prix à tempérament
Deutsch آلمانی Ratenzahlung des Kaufpreises
العربية عربی تقسیط الثمن

مترادف: پرداختِ قسطی · متضاد: پرداختِ نقدی (کاش)

تقسیط دین حقوقی

صدورِ حکمِ دادگاه مبنی بر پرداختِ بدهیِ مدیون در فواصلِ زمانیِ معین.

English انگلیسی Installment payment of debt
Français فرانسوی Paiement échelonné
Deutsch آلمانی Ratenzahlung
العربية عربی تقسیط الدین

مترادف: قسط‌بندی · متضاد: پرداخت یک‌جا

تقصیرعمدی حقوقی

ارتکاب عملی که در آن فاعل، قصدِ ورودِ ضرر یا نقضِ تعهد را داشته باشد.

English انگلیسی Intentional fault / Willful misconduct
Français فرانسوی Faute intentionnelle
Deutsch آلمانی Vorsätzliches Verschulden
العربية عربی الخطأ العمدي

مترادف: تقصیر عمدی، سوءنیت · متضاد: تقصیر غیرعمدی (خطا)

تقصیرمسبب حقوقی

تقصیری که به واسطه ایجاد شرایط یا زمینه‌سازی، منجر به وقوع زیان شده است، هرچند فاعل مستقیماً آن را انجام نداده باشد.

English انگلیسی Indirect Fault / Contributory Fault
Français فرانسوی Faute indirecte
Deutsch آلمانی Mittelbares Verschulden
العربية عربی خطأ المتسبب

مترادف: تقصیر غیرمستقیم · متضاد: تقصیر مباشر

تلف مغصوب حقوقی

از بین رفتن یا ناقص شدن مال مغصوب در دست غاصب که موجب ضمان قهری اوست.

English انگلیسی Destruction of converted property
Français فرانسوی Destruction de la chose usurpée
Deutsch آلمانی Zerstörung der entwendeten Sache
العربية عربی تلف المغصوب

مترادف: نابودی مال مغصوب · متضاد: بقای عین مغصوب

تلف واقعی حقوقی

نابودی فیزیکی و مادی مال به‌گونه‌ای که عین آن دیگر وجود خارجی ندارد.

English انگلیسی Actual loss, Physical destruction
Français فرانسوی Perte matérielle
Deutsch آلمانی Tatsächlicher Untergang
العربية عربی التلف الحقیقی

مترادف: تلف مادی · متضاد: تلف حکمی

تمکین خاص حقوقی

فراهم کردن امکان برقراری رابطه زناشویی متعارف توسط زوجه برای زوج.

English انگلیسی Specific submission, Conjugal rights
Français فرانسوی Devoir conjugal
Deutsch آلمانی Ehelichkeit, Geschlechtliche Hingabe
العربية عربی التمکین الخاص

مترادف: تمکین جنسی · متضاد: نشوز خاص

تمکین عام حقوقی

حضور زن در اقامتگاه مشترک و پذیرش ریاست شوهر بر خانواده در حدود قانون و عرف.

English انگلیسی General obedience, General submission
Français فرانسوی Obéissance générale
Deutsch آلمانی Allgemeine Gehorsamspflicht
العربية عربی الطاعة العامة

مترادف: اطاعت عام · متضاد: نشوز عام

تنفیذلاحق حقوقی

رضایت بعدیِ شخصی که در زمان انعقاد قرارداد، فاقدِ صلاحیت یا نمایندگی بوده یا معامله‌ای که فضولی بوده است.

English انگلیسی Ratification
Français فرانسوی Ratification
Deutsch آلمانی Genehmigung
العربية عربی الإجازة اللاحقة

مترادف: اجازه، تنفیذ · متضاد: رد

تهاترقهری حقوقی

تهاتری که به حکمِ قانون و بدونِ نیاز به توافقِ طرفین، به محضِ اجتماعِ شرایط (اتحادِ جنس، زمان و مکان) حاصل می‌شود (ماده ۲۹۵ قانون مدنی).

English انگلیسی Automatic Set-off, Operation of Law Set-off
Français فرانسوی Compensation légale
Deutsch آلمانی Gesetzliche Aufrechnung
العربية عربی المقاصة القهریة

مترادف: تهاتر قانونی · متضاد: تهاتر قراردادی

توقف اجرا حقوقی

اقدامِ قانونی برای جلوگیریِ موقت از ادامهٔ عملیاتِ اجراییِ حکم به دلیلِ وجودِ جهاتِ قانونی.

English انگلیسی Stay of execution
Français فرانسوی Sursis à exécution
Deutsch آلمانی Vollstreckungsaufschub
العربية عربی وقف التنفیذ

مترادف: توقیف عملیات اجرایی · متضاد: اجرای حکم

توقیف مال حقوقی

حبس یا بازداشت کردن اموال مدیون یا خوانده به حکم قانون یا دادگاه جهت اجرای حکم یا حفظ حقوق خواهان.

English انگلیسی Attachment of property, Seizure of assets
Français فرانسوی Saisie de biens
Deutsch آلمانی Sachpfändung
العربية عربی الحجز على الأموال

مترادف: بازداشت مال · متضاد: رفع توقیف، آزادی مال

تکرار جرم حقوقی

ارتکاب جرم جدید توسط شخصی که پیش‌تر به موجب حکم قطعی برای جرم دیگری محکوم شده و محکومیت وی اجرا شده یا به جهتی اجرا نشده است.

English انگلیسی Recidivism
Français فرانسوی Récidive
Deutsch آلمانی Rückfall
العربية عربی العود

مترادف: عود جرم · متضاد: تعدد جرم

تأمین دلیل حقوقی

صورت‌برداری و ثبت مشاهدات و مدارک توسط دادگاه یا شورای حل اختلاف برای جلوگیری از زوال یا تغییر آن‌ها در آینده.

English انگلیسی Perpetuation of testimony, Preservation of evidence
Français فرانسوی Constat d'urgence, Mesure d'instruction in futurum
Deutsch آلمانی Beweissicherung
العربية عربی إثبات الحالة

مترادف: صورت‌برداری، ثبت وضعیت

تاخیرتادیه حقوقی

خسارتی که به دلیل دیرکرد در پرداخت دینِ پولی به طلبکار تعلق می‌گیرد (خسارت تأخیر تأدیه).

English انگلیسی Late payment damages, Interest on arrears
Français فرانسوی Dommages-intérêts moratoires
Deutsch آلمانی Verzugsschaden
العربية عربی تعویض عن التأخیر فی الأداء

مترادف: خسارت دیرکرد · متضاد: پرداخت به موقع

تاخیرپرواز حقوقی

عدم انجام پرواز در زمان مقرر در بلیت که موجب مسئولیت متصدی حمل‌ونقل هوایی در قبال مسافر می‌شود.

English انگلیسی Flight delay
Français فرانسوی Retard de vol
Deutsch آلمانی Flugverspätung
العربية عربی تأخير الرحلة

مترادف: تأخیر در حمل‌ونقل هوایی · متضاد: پرواز به‌موقع

تادیهٔ ثمن حقوقی

پرداخت مبلغی که در عقد بیع به عنوان عوض مبیع تعیین شده است.

English انگلیسی Payment of the price
Français فرانسوی Paiement du prix
Deutsch آلمانی Kaufpreiszahlung
العربية عربی أداء الثمن

مترادف: پرداخت بها، پرداخت ثمن · متضاد: استنکاف از تأدیه ثمن

تاریخ توقف حقوقی

تاریخی که در آن تاجر یا شرکت تجاری از پرداخت دیون خود ناتوان شده است و مبنای ابطال معاملات بعدی قرار می‌گیرد.

English انگلیسی Date of cessation of payments
Français فرانسوی Date de cessation des paiements
Deutsch آلمانی Zeitpunkt der Zahlungsunfähigkeit
العربية عربی تاریخ التوقف عن الدفع

مترادف: تاریخ توقف پرداخت‌ها · متضاد: تاریخ اعسار (در حقوق مدنی)

تامین ترکه حقوقی

اقداماتی که برای حفظ و نگهداری اموال متوفی از سوی مراجع قضایی یا ذینفعان تا زمان تعیین تکلیف نهایی صورت می‌گیرد.

English انگلیسی Preservation of the estate
Français فرانسوی Conservation de la succession
Deutsch آلمانی Sicherung des Nachlasses
العربية عربی حفظ التركة

مترادف: حفظ ترکه · متضاد: تقسیم ترکه، تصرف در ترکه

تامین نامه حقوقی

سندی که در آن دستور یا گواهیِ برقراریِ یک تأمین (مانند تأمین خواسته) صادر شده است.

English انگلیسی Attachment order, Writ of attachment
Français فرانسوی Ordonnance de saisie
Deutsch آلمانی Arrestbefehl
العربية عربی أمر الحجز

مترادف: قرار تأمین

تبدیل تعهد حقوقی

جایگزین کردنِ تعهدِ جدید به جای تعهدِ سابق که موجبِ سقوطِ تعهدِ نخستین می‌شود.

English انگلیسی Novation
Français فرانسوی Novation
Deutsch آلمانی Schuldumwandlung, Novation
العربية عربی تجدید الالتزام

مترادف: تجدیدِ دین · متضاد: بقای تعهد

تجزیه پذیر حقوقی

وصفِ چیزی که قابلیت تقسیم شدن به اجزای کوچک‌تر بدون از دست دادن ماهیت یا ارزش متناسب را دارد.

English انگلیسی Divisible
Français فرانسوی Divisible
Deutsch آلمانی Teilbar
العربية عربی قابل للتجزئة

مترادف: قابل تقسیم · متضاد: تجزیه‌ناپذیر

تحدید حدود حقوقی

عملیات فنی و حقوقی برای تعیین دقیق مرزها و حدود اربعه ملک با حضور همسایگان و نماینده ثبت جهت جلوگیری از تداخل و تعارض.

English انگلیسی Demarcation, Boundary Determination
Français فرانسوی Bornage
Deutsch آلمانی Grenzfeststellung, Vermessung
العربية عربی تحدید الحدود، مسح الأراضي

مترادف: میخ‌کوبی، تعیین مرز · متضاد: رفع حدود (در معنای حقوقی)

تحریر ترکه حقوقی

تعیین مقدار دارایی و دیون متوفی توسط دادگاه یا شورای حل اختلاف جهت حفظ ماترک.

English انگلیسی Inventory of the estate
Français فرانسوی Inventaire de la succession
Deutsch آلمانی Nachlassverzeichnis
العربية عربی تحریر التركة

مترادف: صورت‌برداری از ترکه

تحقیق محلی حقوقی

بررسی وضعیت یا واقعه‌ای در محل وقوع جرم یا مورد اختلاف توسط مقام قضایی یا کارشناس برای کشف حقیقت.

English انگلیسی Local investigation, Site inspection
Français فرانسوی Enquête sur les lieux, Constat des lieux
Deutsch آلمانی Ortsbesichtigung, Augenscheinseinnahme
العربية عربی المعاينة الموضعية، التحقيق الميداني

مترادف: معاینه محل

تحویل قطعی حقوقی

مرحله‌ای پس از دورهٔ تضمین در قراردادهای پیمانکاری که در آن نواقصِ احتمالی رفع شده و مسئولیتِ نهایی به کارفرما منتقل می‌شود.

English انگلیسی Final Acceptance, Final Completion
Français فرانسوی Réception définitive
Deutsch آلمانی Endgültige Abnahme
العربية عربی الاستلام النهائي

مترادف: تحویل نهایی · متضاد: تحویل موقت

تحویل موقت حقوقی

مرحله‌ای در قراردادهای پیمانکاری که در آن عملیاتِ موضوعِ پیمان تکمیل شده و برای بهره‌برداریِ آزمایشی به کارفرما تحویل داده می‌شود.

English انگلیسی Provisional Acceptance, Substantial Completion
Français فرانسوی Réception provisoire
Deutsch آلمانی Vorläufige Abnahme
العربية عربی الاستلام المؤقت

مترادف: تحویل اولیه · متضاد: تحویل قطعی

تحویل واحد حقوقی

عملِ تسلیمِ کلید و تصرفِ واحدِ ساخته‌شده توسط فروشنده به خریدار پس از تکمیل عملیات ساختمانی.

English انگلیسی Delivery of unit, Handover
Français فرانسوی Livraison du bien
Deutsch آلمانی Übergabe der Immobilie
العربية عربی تسلیم الوحدة

مترادف: تحویل کلید، تسلیم مبیع · متضاد: عدم تحویل

تخریب داده حقوقی

حذف، تغییر، یا غیرقابل استفاده کردن داده‌های موجود در سامانه رایانه‌ای به صورت غیرمجاز.

English انگلیسی Data destruction
Français فرانسوی Destruction de données
Deutsch آلمانی Datenzerstörung
العربية عربی تدمیر البیانات

مترادف: امحای داده · متضاد: حفظ داده

تدلیس مدنی حقوقی

عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود و او را به انعقاد قرارداد ترغیب کند (ماده ۴۳۸ قانون مدنی).

English انگلیسی Fraudulent misrepresentation
Français فرانسوی Dol
Deutsch آلمانی Arglistige Täuschung
العربية عربی التدلیس

مترادف: فریب در معامله · متضاد: صداقت در معامله

ترخیص کالا حقوقی

فرآیند انجام تشریفات گمرکی برای خروج کالا از گمرک و ورود آن به قلمرو گمرکی کشور.

English انگلیسی Customs Clearance
Français فرانسوی Dédouanement
Deutsch آلمانی Zollabfertigung
العربية عربی التخلیص الجمرکی

مترادف: ترخیص کالا از گمرک · متضاد: توقیف کالا

ترک تابعیت حقوقی

سلب ارادی تابعیت ایران توسط فرد که مستلزم رعایت تشریفات قانونی و موافقت دولت است (ماده ۹۸۸ قانون مدنی).

English انگلیسی Renunciation of Nationality, Expatriation
Français فرانسوی Renonciation à la nationalité
Deutsch آلمانی Verzicht auf die Staatsangehörigkeit
العربية عربی التخلي عن الجنسية

مترادف: سلب تابعیت (در معنای عام)، خروج از تابعیت · متضاد: تحصیل تابعیت

تسلیم مبیع حقوقی

قراردادن مبیع در اختیار خریدار به نحوی که امکان انتفاع از آن برای وی فراهم شود.

English انگلیسی Delivery of goods, Handing over
Français فرانسوی Délivrance de la chose
Deutsch آلمانی Übergabe der Sache
العربية عربی تسلیم المبیع

مترادف: تحویل مبیع · متضاد: حبس مبیع

تصدیق نامه حقوقی

سند رسمی یا عادی که در آن مقام صلاحیت‌دار یا شخص حائز صلاحیت، وقوع امری یا صحت مدرکی را گواهی می‌کند.

English انگلیسی Certificate, Attestation
Français فرانسوی Certificat, Attestation
Deutsch آلمانی Bescheinigung, Zertifikat
العربية عربی شهادة، صك تصدیق

مترادف: گواهی‌نامه، سند گواهی

تصرف حقوقی حقوقی

انجام اعمال حقوقی (مانند بیع یا اجاره) بر روی مال بدون نیاز به استیلای فیزیکی بر آن.

English انگلیسی Legal possession / Constructive possession
Français فرانسوی Possession juridique
Deutsch آلمانی Rechtlicher Besitz
العربية عربی التصرف القانونی

مترادف: تصرف اعتباری · متضاد: تصرف مادی

تصویب نامه حقوقی

مصوبه‌ای که توسط هیئت وزیران در اجرای وظایف اجرایی یا تفویضات قانونی صادر می‌شود.

English انگلیسی Executive Order, Decree, Cabinet Resolution
Français فرانسوی Décret, Arrêté (du conseil des ministres)
Deutsch آلمانی Rechtsverordnung, Regierungsbeschluss
العربية عربی قَرار مَجلِس الوُزَراء

مترادف: مصوبه هیئت وزیران · متضاد: قانون (مصوب مجلس)

تعدیل شاهد حقوقی

اثبات عدالت و صلاحیت شاهد توسط طرف مقابل یا دادگاه در پاسخ به جرح شاهد.

English انگلیسی Rehabilitation of a witness, Credibility verification
Français فرانسوی Réhabilitation du témoin
Deutsch آلمانی Zeugenbestätigung
العربية عربی تعدیل الشاهد

مترادف: اثبات عدالت شاهد · متضاد: جرح شاهد

تعلیق اجرا حقوقی

به تأخیر انداختنِ اجرایِ مجازات یا حکم برای مدتی معین، مشروط به رعایتِ شرایطی خاص (معمولاً در امور کیفری).

English انگلیسی Suspension of sentence
Français فرانسوی Sursis
Deutsch آلمانی Strafaussetzung
العربية عربی تعلیق التنفیذ

مترادف: تعویق · متضاد: اجرای فوری

تعلیق تعهد حقوقی

توقف موقت اجرای تعهدات قراردادی به دلیل بروز حوادث غیرمترقبه یا توافق طرفین.

English انگلیسی Suspension of obligation
Français فرانسوی Suspension de l'obligation
Deutsch آلمانی Aussetzung der Leistungspflicht
العربية عربی تعلیق الالتزام

مترادف: توقف اجرای تعهد · متضاد: اجرای تعهد

تعلیق ساده حقوقی

تعویق اجرای تمام یا بخشی از مجازات بدون نظارت خاص، مشروط به عدم ارتکاب جرم در مدت معین.

English انگلیسی Simple suspension (of sentence)
Français فرانسوی Sursis simple
Deutsch آلمانی Einfache Strafaussetzung (zur Bewährung)
العربية عربی وقف التنفیذ البسیط

مترادف: تعلیق اجرای مجازات · متضاد: اجرای فوری مجازات

تعهدیکطرفه حقوقی

عقدی یا ایقاعی که در آن تنها یک طرف ملزم به انجامِ تعهد است و طرفِ دیگر تعهدی ندارد.

English انگلیسی Unilateral Obligation, Unilateral Contract
Français فرانسوی Engagement unilatéral
Deutsch آلمانی Einseitige Verpflichtung
العربية عربی الالتزام من جانب واحد

مترادف: تعهد یک‌جانبه · متضاد: تعهد متقابل (Bilateral Obligation)

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین