شاخهای از حقوق عمومی که قواعد حاکم بر سازمان، وظایف و اختیارات دستگاههای اجرایی و روابط آنها با شهروندان را تنظیم میکند.
English انگلیسی
Administrative Law
🔊
Français فرانسوی
Droit administratif
🔊
Deutsch آلمانی
Verwaltungsrecht
🔊
العربية عربی
القانون الإداری
🔊
مترادف: حقوق عمومی اداری · متضاد: حقوق خصوصی
وقایع طبیعی یا اجتماعی خارج از اراده طرفین که مانع اجرای قرارداد میشود.
English انگلیسی
Acts of God, Events of force majeure
🔊
Français فرانسوی
Cas de force majeure
🔊
Deutsch آلمانی
Höhere Gewalt
🔊
العربية عربی
الحوادث القهریة
🔊
مترادف: حوادث غیرمترقبه · متضاد: حوادث ناشی از تقصیر
زیانی که به اموال، دارایی یا منافعِ اقتصادیِ شخص وارد میشود (در مقابلِ خسارتِ معنوی).
English انگلیسی
Material damage, Pecuniary loss
🔊
Français فرانسوی
Dommage matériel
🔊
Deutsch آلمانی
Sachschaden, Vermögensschaden
🔊
العربية عربی
الضرر المادی
🔊
مترادف: خسارت مالی · متضاد: خسارت معنوی
هرگونه اطلاعات مربوط به یک شخص حقیقی که هویت او را مشخص یا قابل شناسایی میکند.
English انگلیسی
Personal Data
🔊
Français فرانسوی
Données à caractère personnel
🔊
Deutsch آلمانی
Personenbezogene Daten
🔊
العربية عربی
البیانات الشخصیة
🔊
مترادف: اطلاعات هویتی · متضاد: دادههای ناشناس (Anonymized data)
دادگاهی که در بخشهای تابعه شهرستان تشکیل میشود و صلاحیت رسیدگی به امور حقوقی و کیفری محدودی را دارد.
English انگلیسی
District court (small scale)
🔊
Français فرانسوی
Tribunal de section
🔊
Deutsch آلمانی
Amtsgericht
🔊
العربية عربی
محكمة الناحية
🔊
مترادف: دادگاه عمومی بخش · متضاد: دادگاه شهرستان
دادگاهی که بر اساس موازین شرعی به دعاوی رسیدگی میکند و در نظامهای حقوقی اسلامی یا تاریخی ایران وجود داشته است.
English انگلیسی
Sharia court
🔊
Français فرانسوی
Tribunal de la Charia
🔊
Deutsch آلمانی
Scharia-Gericht
🔊
العربية عربی
المحكمة الشرعية
🔊
مترادف: محکمه شرع · متضاد: دادگاه عرفی
مرجع قضایی بدوی که در کنار دادگاههای عمومی برای رسیدگی به دعاوی با نصاب مالی مشخص یا دعاوی با اهمیت کمتر پیشبینی شده است.
English انگلیسی
Peace Court
🔊
Français فرانسوی
Tribunal de paix
🔊
Deutsch آلمانی
Friedensgericht
🔊
العربية عربی
محكمة الصلح
🔊
مترادف: محکمه صلح · متضاد: دادگاه عالی
رأی مثبت مجلس شورای اسلامی به وزرای پیشنهادی رئیسجمهور یا هیئت وزیران که شرط لازم برای تصدی مسئولیت آنان است.
English انگلیسی
Vote of confidence
🔊
Français فرانسوی
Vote de confiance
🔊
Deutsch آلمانی
Vertrauensvotum
🔊
العربية عربی
تصويت الثقة
🔊
مترادف: تنفیذ مجلس، تأیید صلاحیت · متضاد: رأی عدم اعتماد
واحد اندازهگیری وزن در فقه و معاملات سنتی، معادل ۱۲۸ و ۴/۷ درهم شرعی (تقریباً ۴۰۸ گرم).
English انگلیسی
Baghdad Ratl
🔊
Français فرانسوی
Ratl de Bagdad
🔊
Deutsch آلمانی
Bagdad-Ratl
🔊
العربية عربی
الرطل البغدادی
🔊
موعد یا سررسیدی که تعهد باید در آن زمان ایفا شود (ماده ۲۸۰ قانون مدنی).
English انگلیسی
Time of performance
🔊
Français فرانسوی
Temps du paiement
🔊
Deutsch آلمانی
Leistungszeit
🔊
العربية عربی
زمان الوفاء
🔊
مترادف: موعد پرداخت، سررسید
در حقوق مدنی، به افزایشِ ارزشِ مالِ موردِ تعهد یا مالِ موردِ اختلاف که ناشی از عملِ شخص یا عواملِ خارجی باشد و به عینِ مال افزوده شود.
English انگلیسی
Objective increase, Accretion
🔊
Français فرانسوی
Augmentation objective
🔊
Deutsch آلمانی
Objektive Werterhöhung
🔊
العربية عربی
الزيادة العينية
🔊
مترادف: افزایش عینی · متضاد: نقصان عینی
شهادتی که شرایط مقرر در شرع (مانند بلوغ، عقل، ایمان، عدالت و طهارت مولد) را دارا باشد و نصاب آن برای اثبات جرم کافی باشد.
English انگلیسی
≈ Sharia-compliant testimony
🔊
Français فرانسوی
≈ Témoignage conforme à la Charia
🔊
Deutsch آلمانی
≈ Scharia-konforme Zeugenaussage
🔊
العربية عربی
الشهادة الشرعیة
🔊
مترادف: بینه شرعی · متضاد: شهادت غیرشرعی
اخبارِ شخصی به وقوعِ امری به نفعِ یکی از اصحابِ دعوا و به ضررِ دیگری نزدِ مقامِ قضایی.
English انگلیسی
Testimony, Witness testimony
🔊
Français فرانسوی
Témoignage
🔊
Deutsch آلمانی
Zeugenaussage
🔊
العربية عربی
شهادة الشهود
🔊
مترادف: گواهی · متضاد: اقرار، انکار
شهادتی که بر عدم وقوع یک امر یا عدم وجود یک حق یا واقعیت دلالت دارد.
English انگلیسی
Negative testimony
🔊
Français فرانسوی
Témoignage négatif
🔊
Deutsch آلمانی
Negative Zeugenaussage
🔊
العربية عربی
الشهادة السلبية، شهادة النفی
🔊
مترادف: شهادت نفی · متضاد: شهادت وجودی، شهادت اثباتی
سند کتبی حاوی اظهارات و گواهی شاهد که معمولاً امضا یا مهر میشود.
English انگلیسی
Affidavit, Witness statement, Certificate of testimony
🔊
Français فرانسوی
Attestation testimoniale, Certificat de témoignage
🔊
Deutsch آلمانی
Zeugenerklärung, eidesstattliche Erklärung (≈)
🔊
العربية عربی
إشهار الشهادة، وثيقة الشهادة، إفادة خطية
🔊
مترادف: گواهینامه شهادت، اظهارنامه شهادت
نظریهای در اصول فقه که بر اساس آن، در صورت انسداد باب علم و علمی به احکام شرعی، عمل به ظن مطلق (حتی ظن غیرمعتبر) واجب میشود.
العربية عربی
الظن الانسدادی
🔊
مترادف: ظن مطلق · متضاد: ظن خاص
رویهای که میان دو یا چند نفر یا در یک صنف خاص به طور مشترک و مکرر انجام میشود.
English انگلیسی
Common practice, Common habit
🔊
Français فرانسوی
Pratique commune
🔊
Deutsch آلمانی
Gemeinsame Gewohnheit
🔊
العربية عربی
العادة المشترکة
🔊
مترادف: عرف خاص، رویه مشترک · متضاد: عادت فردی
عامی که افراد و اشخاص را در بر میگیرد در برابر عام احوالی یا ازمنی.
English انگلیسی
Generic term regarding persons
🔊
Français فرانسوی
Généralité relative aux personnes
🔊
Deutsch آلمانی
Personenbezogener Allgemeinbegriff
🔊
العربية عربی
العام الأفرادی
🔊
مترادف: عام اشخاص · متضاد: عام احوالی، عام ازمنی
سوءاستفاده از قدرت عمومی یا موقعیت شغلی در دستگاههای دولتی برای کسب منافع شخصی یا گروهی.
English انگلیسی
Administrative corruption
🔊
Français فرانسوی
Corruption administrative
🔊
Deutsch آلمانی
Verwaltungskorruption
🔊
العربية عربی
الفساد الإداری
🔊
مترادف: سوءاستفاده از مقام · متضاد: سلامت اداری
امری خارج از روال عادی، یا مزایا و پرداختیهای مازاد بر حقوق پایه کارمندان و کارگران.
English انگلیسی
Extraordinary / Overtime / Allowance
🔊
Français فرانسوی
Extraordinaires / Indemnité
🔊
Deutsch آلمانی
Außerordentlich / Zuschlag
🔊
العربية عربی
فوق العادة / استثنائي
🔊
مترادف: استثنایی، مازاد · متضاد: عادی، پایه
قانونی که به دلیل اهمیت، گستردگی و شمول آن، مبنای سایر قوانین در یک حوزه خاص قرار میگیرد و قوانین دیگر در راستای آن تفسیر یا وضع میشوند.
English انگلیسی
Framework Law, Parent Law, Enabling Act
🔊
Français فرانسوی
Loi-cadre
🔊
Deutsch آلمانی
Rahmengesetz
🔊
العربية عربی
القانون الإطاري، القانون الأم
🔊
مترادف: قانون پایه، قانون اساسی (در معنای عام) · متضاد: قانون فرعی
قراردادی کتبی یا شفاهی که به موجب آن کارگر در قبال دریافت حقالسعی، کاری را برای مدت موقت یا غیرموقت برای کارفرما انجام میدهد.
English انگلیسی
Employment contract, Labor contract
🔊
Français فرانسوی
Contrat de travail
🔊
Deutsch آلمانی
Arbeitsvertrag
🔊
العربية عربی
عقد العمل
🔊
مترادف: قرارداد استخدامی · متضاد: قرارداد پیمانکاری (مستقل)
زنی که طفلِ غیر را با شرایطِ معین شیر داده و به آن واسطه مادرِ رضاعیِ او محسوب میشود.
English انگلیسی
Foster mother
🔊
Français فرانسوی
Mère nourricière / Mère de lait
🔊
Deutsch آلمانی
Mütterlicherseits durch Milch / Stiefmutter (milchverwandt)
🔊
العربية عربی
الأم الرضاعیة
🔊
مترادف: زنِ شیردهنده (با شرایط) · متضاد: مادرِ نسبی
حوادثی که صرفاً جنبه مادی دارند و بدون قصد ایجاد اثر حقوقی رخ میدهند، هرچند قانونگذار بر آنها اثر حقوقی بار میکند.
English انگلیسی
Material facts
🔊
Français فرانسوی
Faits matériels
🔊
Deutsch آلمانی
Tatsächliche Vorgänge
🔊
العربية عربی
الوقائع المادیة
🔊
مترادف: اعمال مادی · متضاد: اعمال حقوقی
بخشی از پلیس که وظایف اداری و انتظامی (غیرکیفری) را برای حفظ نظم عمومی بر عهده دارد.
English انگلیسی
Administrative police
🔊
Français فرانسوی
Police administrative
🔊
Deutsch آلمانی
Verwaltungspolizei
🔊
العربية عربی
الشرطة الإداریة
🔊
مترادف: پلیس انتظامی · متضاد: پلیس قضایی
شخصی که در ازای دریافت حقالسعی، به دستور کارفرما در امور عمومی و غیرتخصصی کار میکند.
English انگلیسی
Ordinary Worker, Unskilled Worker
🔊
Français فرانسوی
Ouvrier ordinaire, Manœuvre
🔊
Deutsch آلمانی
Ungelernter Arbeiter
🔊
العربية عربی
العامل العادی
🔊
مترادف: کارگر ساده · متضاد: کارگر متخصص
اصل حقوق بینالملل مبنی بر اینکه آبهای بینالمللی و آزاد متعلق به هیچ کشوری نبوده و همه دولتها حق کشتیرانی و بهرهبرداری صلحآمیز از آن را دارند.
English انگلیسی
Freedom of the seas
🔊
Français فرانسوی
Liberté des mers
🔊
Deutsch آلمانی
Freiheit der Meere
🔊
العربية عربی
حرية البحار
🔊
مترادف: آزادی کشتیرانی در دریاهای آزاد · متضاد: کنترل انحصاری دریاها، حاکمیت بر تمام دریاها
حق شهروندان در مشارکت در حاکمیت، تعیین سرنوشت سیاسی، انتخابات، انتقاد از حکومت و فعالیتهای سیاسی.
English انگلیسی
Political freedom
🔊
Français فرانسوی
Liberté politique
🔊
Deutsch آلمانی
Politische Freiheit
🔊
العربية عربی
حرية سياسية
🔊
مترادف: حقوق سیاسی · متضاد: استبداد، سلب حقوق سیاسی، دیکتاتوری
مصونیتِ اندیشه و باورهای درونی انسان از تعرض و اجبار.
English انگلیسی
Freedom of belief, Freedom of thought
🔊
Français فرانسوی
Liberté de pensée, Liberté de conviction
🔊
Deutsch آلمانی
Glaubensfreiheit, Gedankenfreiheit
🔊
العربية عربی
حریة الاعتقاد، حریة الفکر
🔊
مترادف: آزادی اندیشه · متضاد: تفتیش عقاید
≈ آزادیِ گردشِ پول و ارز و ضربِ سکه (در حقوقِ ایران، این موضوع تحتِ حاکمیتِ انحصاریِ دولت/بانک مرکزی است و «آزادی» به معنایِ مطلقِ آن وجود ندارد).
English انگلیسی
≈ Freedom of coinage, Freedom of currency
🔊
Français فرانسوی
≈ Liberté de frappe monétaire
🔊
Deutsch آلمانی
≈ Münzfreiheit
🔊
العربية عربی
≈ حریة صک العملة
🔊
متضاد: انحصارِ ضربِ سکه
آزادیِ محکوم به حبس پیش از پایان دوره محکومیت، مشروط به رعایت دستورات دادگاه و عدم ارتکاب جرم در دوره آزمایشی.
English انگلیسی
Parole, Conditional release
🔊
Français فرانسوی
Libération conditionnelle
🔊
Deutsch آلمانی
Bedingte Entlassung
🔊
العربية عربی
الإفراج الشرطی
🔊
مترادف: آزادی تحت نظارت · متضاد: حبس کامل
مجموعه قواعد و مقرراتی که نحوه رسیدگی مراجع قضایی به دعاوی و شکایات را تعیین میکند.
English انگلیسی
Procedural law / Law of procedure
🔊
Français فرانسوی
Droit procédural / Procédure
🔊
Deutsch آلمانی
Verfahrensrecht
🔊
العربية عربی
قانون المرافعات / أصول المحاكمات
🔊
مترادف: حقوق شکلی · متضاد: حقوق ماهوی
قصد واقعی و درونی شخص که ممکن است با آنچه ابراز کرده متفاوت باشد.
English انگلیسی
Inner will, Real intention
🔊
Français فرانسوی
Volonté réelle, Volonté interne
🔊
Deutsch آلمانی
Innerer Wille
🔊
العربية عربی
الإرادة الباطنة
🔊
مترادف: اراده حقیقی، قصد واقعی · متضاد: اراده انشایی، اراده ظاهری
همان اراده باطنی و واقعی شخص که مبنای اصلی تعهدات است.
English انگلیسی
Actual intention, Real will
🔊
Français فرانسوی
Volonté réelle
🔊
Deutsch آلمانی
Tatsächlicher Wille
🔊
العربية عربی
الإرادة الحقيقية
🔊
مترادف: اراده باطنی · متضاد: اراده ظاهری
ارادهای که از ظاهر رفتار یا گفتار شخص استنباط میشود، حتی اگر با قصد واقعی او متفاوت باشد.
English انگلیسی
Apparent will, Ostensible intention
🔊
Français فرانسوی
Volonté apparente
🔊
Deutsch آلمانی
Scheinbarer Wille
🔊
العربية عربی
الإرادة الظاهرة
🔊
مترادف: اراده انشایی · متضاد: اراده باطنی، اراده حقیقی
بازگرداندنِ مبلغی که خریدار به عنوان ثمن به فروشنده پرداخت کرده است، معمولاً در صورت فسخ یا بطلان معامله.
English انگلیسی
Restitution of price
🔊
Français فرانسوی
Restitution du prix
🔊
Deutsch آلمانی
Rückgewähr des Kaufpreises
🔊
العربية عربی
استرداد الثمن
🔊
مترادف: بازگرداندن ثمن
بازگرداندن مهلت قانونی از دست رفته به دلیل وجود عذر موجه برای انجام یک عمل حقوقی یا قضایی.
English انگلیسی
Restitution of time limit, Reinstatement of time limit
🔊
Français فرانسوی
Restitution de délai
🔊
Deutsch آلمانی
Wiedereinsetzung in den vorigen Stand
🔊
العربية عربی
إعادة المیعاد، رد المیعاد
🔊
مترادف: تجدید مهلت · متضاد: سقوط حق، مرور زمان
حمایت قانونی از اتکا و اعتماد اشخاص به رفتار، اعمال یا ظاهراً قانونی دولت یا طرف مقابل.
English انگلیسی
Legitimate expectation, Protection of legitimate confidence
🔊
Français فرانسوی
Confiance légitime
🔊
Deutsch آلمانی
Vertrauensschutz
🔊
العربية عربی
الثقة المشروعة
🔊
مترادف: حفظ اعتماد عمومی، اتکای مشروع · متضاد: فریب، تقلب، سوءاستفاده از اعتماد
هرگونه فعل یا عملی که توسط مأموران یا دستگاههای اداری در راستای انجام وظایف قانونی صورت میگیرد و لزوماً ماهیتِ تصمیمِ حقوقیِ الزامآور ندارد.
English انگلیسی
Administrative Act, Administrative Action
🔊
Français فرانسوی
Acte administratif (مفهوم عام)
🔊
Deutsch آلمانی
Verwaltungshandeln
🔊
العربية عربی
الإجراء الإداری
🔊
مترادف: عمل اداری، فعالیت اداری · متضاد: ترک فعل اداری
شخصی که دین را پرداخت میکند (اعم از مدیون یا ثالث).
English انگلیسی
Payer
🔊
Français فرانسوی
Solvens
🔊
Deutsch آلمانی
Leistender
🔊
العربية عربی
الموفّی
🔊
مترادف: پرداختکننده · متضاد: دریافتکننده تأدیه
مرحلهای در دادرسی مدنی که طی آن دادخواست و ضمائم آن به خوانده ابلاغ شده و پس از پاسخ خوانده، دفاعیه او نیز به خواهان ابلاغ میگردد.
English انگلیسی
Exchange of pleadings
🔊
Français فرانسوی
Échange des écritures
🔊
Deutsch آلمانی
Schriftsatzwechsel
🔊
العربية عربی
تبادل اللوائح
🔊
مترادف: تبادل دادخواست و دفاعیه
ارادهٔ یکجانبه و الزامآور مقام اداری که در راستای اجرای وظایف قانونی، وضعیت حقوقی خاصی را برای اشخاص ایجاد، تغییر یا زائل میکند.
English انگلیسی
Administrative Decision
🔊
Français فرانسوی
Décision administrative
🔊
Deutsch آلمانی
Verwaltungsakt
🔊
العربية عربی
القرار الإداری
🔊
مترادف: تصمیم اجرایی، حکم اداری · متضاد: قرارداد اداری (به اعتبارِ ماهیتِ توافقی)
تناسب و تعادل اقتصادی میان ارزش دو عوض در قراردادهای معاوضی.
English انگلیسی
Equivalence of consideration
🔊
Français فرانسوی
Équivalence des prestations
🔊
Deutsch آلمانی
Äquivalenzverhältnis
🔊
العربية عربی
التوازن العوضی
🔊
مترادف: توازن معاوضی، برابری عوضین · متضاد: غبن، عدم تعادل قراردادی
انتقال مال مغصوب از یک غاصب به غاصب دیگر به صورت متوالی.
English انگلیسی
Successive Possession (of stolen property)
🔊
Français فرانسوی
Succession des mains (possession)
🔊
Deutsch آلمانی
Sukzessiver Besitz
🔊
العربية عربی
تعاقب الأيادي
🔊
مترادف: توالی ایادی · متضاد: استقرار ید
اطمینان از اینکه دادهها در حین ذخیرهسازی یا انتقال، بدون مجوز تغییر نیافته یا تخریب نشدهاند.
English انگلیسی
Data integrity
🔊
Français فرانسوی
Intégrité des données
🔊
Deutsch آلمانی
Datenintegrität
🔊
العربية عربی
سلامة البیانات
🔊
مترادف: صحت داده، یکپارچگی داده · متضاد: تغییر داده، تخریب داده
توقف موقت جریان دادرسی به دلیل بروز مانعی قانونی یا حادثهای که مانع ادامه رسیدگی است.
English انگلیسی
Stay of proceedings
🔊
Français فرانسوی
Suspension de l'instance
🔊
Deutsch آلمانی
Aussetzung des Verfahrens
🔊
العربية عربی
وقف الخصومة
🔊
مترادف: توقیف دادرسی · متضاد: جریان دادرسی
بازداشتِ آن بخش از اموالِ مدیون که پس از کسرِ حقوقِ بستانکارِ مقدم، باقی میماند.
English انگلیسی
Attachment of surplus
🔊
Français فرانسوی
Saisie du surplus
🔊
Deutsch آلمانی
Pfändung des Überschusses
🔊
العربية عربی
حجز الفائض
🔊
مترادف: بازداشت مازاد
جرمی که تحقق آن منوط به تکرارِ فعل یا استمرارِ آن در طول زمان است (مانند تکدیگری یا ولگردی).
English انگلیسی
Habitual crime
🔊
Français فرانسوی
Infraction d'habitude
🔊
Deutsch آلمانی
Gewohnheitsverbrechen
🔊
العربية عربی
جریمة الاعتياد
🔊
مترادف: جرمِ عادت · متضاد: جرمِ آنی
اختلال روانی که در فواصل زمانی مشخص یا نامشخص بروز میکند و در فواصل بین آن، فرد دارای قوه تمیز است.
English انگلیسی
Intermittent insanity
🔊
Français فرانسوی
Aliénation mentale intermittente
🔊
Deutsch آلمانی
Periodische Geisteskrankheit
🔊
العربية عربی
الجنون الأدوار
🔊
مترادف: جنون متناوب · متضاد: جنون دائمی
رسیدگیِ قضایی که با تقدیمِ دادخواست و طیِ تشریفاتِ کاملِ آیینِ دادرسی (تبادلِ لوایح، جلسهٔ رسیدگی و غیره) انجام میشود.
English انگلیسی
Ordinary proceedings
🔊
Français فرانسوی
Procédure ordinaire
🔊
Deutsch آلمانی
Ordentliches Verfahren
🔊
العربية عربی
الدعوى العادية
🔊
مترادف: دادرسیِ ترافعیِ کامل · متضاد: دادرسیِ اختصاری، دادرسیِ فوری
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.