Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

2,000 مدخل برای «ت‌»

تفاهم نامه حقوقی

سندی که حاویِ توافقاتِ اولیه و غیرالزام‌آور (یا در مواردی الزام‌آور) طرفین در خصوصِ یک موضوعِ مشترک است.

English انگلیسی Memorandum of Understanding (MoU)
Français فرانسوی Protocole d'accord
Deutsch آلمانی Absichtserklärung
العربية عربی مذکرة تفاهم

مترادف: یادداشتِ تفاهم · متضاد: قراردادِ قطعی (در صورتِ غیرالزام‌آور بودن)

تفسیر مضیق حقوقی

تفسیرِ قانون به نحوی که دایرهٔ شمولِ آن محدود به نصِ صریح باشد و از توسعهٔ آن پرهیز شود (به‌ویژه در قوانینِ کیفری).

English انگلیسی Strict interpretation, Restrictive interpretation
Français فرانسوی Interprétation stricte
Deutsch آلمانی Enge Auslegung
العربية عربی التفسیر الضیق

مترادف: تفسیر محدود · متضاد: تفسیر موسع

تفسیر موسع حقوقی

تفسیرِ قانون به نحوی که دایرهٔ شمولِ آن فراتر از نصِ صریح و با توجه به روحِ قانون گسترش یابد.

English انگلیسی Broad interpretation, Liberal interpretation
Français فرانسوی Interprétation extensive
Deutsch آلمانی Weite Auslegung
العربية عربی التفسیر الموسع

مترادف: تفسیر گسترده · متضاد: تفسیر مضیق

تفسیرقانون حقوقی

فرایندِ کشفِ معنا و مقصودِ واقعیِ قانون‌گذار از متنِ قانون برای اجرای آن در مواردِ خاص.

English انگلیسی Interpretation of law, Statutory interpretation
Français فرانسوی Interprétation de la loi
Deutsch آلمانی Gesetzesauslegung
العربية عربی تفسیر القانون

مترادف: تأویل قانون

تفسیرمنطقی حقوقی

تفسیری که با استفاده از قواعد منطق و استدلال عقلی، برای کشف اراده قانون‌گذار و رفع ابهام از قانون به کار می‌رود.

English انگلیسی Logical interpretation
Français فرانسوی Interprétation logique
Deutsch آلمانی Logische Auslegung
العربية عربی التفسیر المنطقی

مترادف: تفسیر عقلی · متضاد: تفسیر لفظی

تقسیم ترکه حقوقی

تعیین سهم هر یک از وراث از ماترک متوفی پس از کسر دیون و وصایا.

English انگلیسی Partition of the estate
Français فرانسوی Partage de la succession
Deutsch آلمانی Erbauseinandersetzung
العربية عربی قسمة التركة

مترادف: افراز ترکه · متضاد: اشاعه ترکه

تقسیم نامه حقوقی

سندی که در آن نحوه و چگونگی تقسیم مال مشاع بین شرکا تعیین و به امضای آنان رسیده است.

English انگلیسی Partition deed, Deed of partition
Français فرانسوی Acte de partage
Deutsch آلمانی Teilungsvertrag, Auseinandersetzungsvertrag
العربية عربی عقد القسمة، وثیقة القسمة

مترادف: صورت‌جلسه تقسیم

تقصیراداری حقوقی

خطای مأمور دولت در انجام وظایف اداری که موجب ورود خسارت به اشخاص می‌شود.

English انگلیسی Administrative Fault, Service Fault
Français فرانسوی Faute de service
Deutsch آلمانی Amtspflichtverletzung
العربية عربی الخطأ المرفقي

مترادف: خطای اداری · متضاد: تقصیر شخصی

تقصیرسنگین حقوقی

خطایی که به دلیل بی‌مبالاتی شدید یا بی‌توجهی فاحش به اصول ایمنی و عرفی، از حد یک خطای معمولی فراتر می‌رود.

English انگلیسی Gross Negligence
Français فرانسوی Faute lourde
Deutsch آلمانی Grobe Fahrlässigkeit
العربية عربی الخطأ الجسیم

مترادف: تقصیر فاحش · متضاد: تقصیر سبک

تقصیرمباشر حقوقی

تقصیری که مستقیماً و بدون واسطه توسط فاعل زیان به دیگری وارد شده است.

English انگلیسی Direct Fault
Français فرانسوی Faute directe
Deutsch آلمانی Unmittelbares Verschulden
العربية عربی خطأ المباشر

مترادف: تقصیر مستقیم · متضاد: تقصیر مسبب

تقصیرمشترک حقوقی

وضعیتی که در آن هم زیان‌دیده و هم زیان‌زننده در وقوع حادثه یا تشدید خسارت نقش داشته‌اند.

English انگلیسی Contributory negligence
Français فرانسوی Faute commune
Deutsch آلمانی Mitverschulden
العربية عربی الخطأ المشترك

مترادف: تقصیر توأم · متضاد: تقصیر انحصاری

تمرکززدایی حقوقی

انتقال بخشی از اختیارات و وظایف از مرکز به سطوح پایین‌تر یا محلی.

English انگلیسی Decentralization
Français فرانسوی Décentralisation
Deutsch آلمانی Dezentralisierung
العربية عربی لا مرکزة

مترادف: عدم تمرکز · متضاد: تمرکز

تمکن عاقله حقوقی

توانایی مالی عاقله برای پرداخت دیه که شرطِ مسئولیتِ عاقله در پرداخت دیهٔ جنایتِ خطای محض است.

English انگلیسی Financial capacity of the Aqilah
Français فرانسوی Capacité financière de l'Aqilah
Deutsch آلمانی Finanzielle Leistungsfähigkeit der Aqilah
العربية عربی تمکن العاقلة

مترادف: توانگری عاقله · متضاد: اعسار عاقله

تناقض گویی حقوقی

اظهارات یا مواضع متناقض یک شخص در روند دادرسی یا روابط حقوقی که به حقوق دیگران خلل وارد کند.

English انگلیسی Contradiction, Inconsistency
Français فرانسوی Contradiction
Deutsch آلمانی Widerspruch
العربية عربی التناقض فی الاقوال یا المواقف

مترادف: تناقض، ناسازگاری اظهارات · متضاد: انسجام، سازگاری، وحدت رویه شخصی

تنوع زیستی حقوقی

گوناگونی و تنوع موجودات زنده در سطوح ژنتیکی، گونه‌ای و اکوسیستمی.

English انگلیسی Biodiversity
Français فرانسوی Biodiversité
Deutsch آلمانی Biodiversität
العربية عربی التنوع البيولوجي

مترادف: تنوع زیستی · متضاد: یکنواختی زیستی

تهاتر قهری حقوقی

ساقط شدن دو دین متقابل میان دو نفر به خودی خود و به حکم قانون، بدون نیاز به رضایت طرفین.

English انگلیسی Legal Set-off, Automatic Compensation
Français فرانسوی Compensation légale
Deutsch آلمانی Gesetzliche Aufrechnung
العربية عربی المقاصة الجبرية (القانونية)

مترادف: تهاتر قانونی · متضاد: تهاتر قراردادی، تهاتر قضایی

تهاترقضایی حقوقی

سقوط دو دین متقابل تا میزان کمترین آن‌ها به حکم دادگاه در صورت اختلاف یا انکار.

English انگلیسی Judicial set-off
Français فرانسوی Compensation judiciaire
Deutsch آلمانی Gerichtliche Aufrechnung
العربية عربی المقاصة القضائیة

مترادف: تهاتر قضایی · متضاد: تهاتر قهری، تهاتر قراردادی

توافق نامه حقوقی

سندی کتبی که مفاد یک توافق را میان طرفین ثبت و تثبیت می‌کند.

English انگلیسی Agreement, Accord
Français فرانسوی Accord, Convention
Deutsch آلمانی Vereinbarung, Abkommen
العربية عربی اتفاقیة، معاهدة

مترادف: قرارداد، عهدنامه، مقاوله‌نامه

توصیه نامه حقوقی

سندی که در آن پیشنهاد یا نظری مشورتی برای انجام کاری یا انتصاب شخصی ارائه می‌شود.

English انگلیسی Recommendation, Reference letter
Français فرانسوی Recommandation
Deutsch آلمانی Empfehlung
العربية عربی توصیة

مترادف: سفارش‌نامه، توصیه، معرفی‌نامه · متضاد: دستور، الزام

توقیف ثبتی حقوقی

اقدام قانونی برای جلوگیری از نقل‌وانتقال یا تغییر وضعیت حقوقی یک ملک یا مال ثبت‌شده در دفتر املاک به نفع طلبکار یا دستور مقام قضایی.

English انگلیسی Registration attachment, Registration seizure
Français فرانسوی Saisie immobilière (auprès du registre foncier)
Deutsch آلمانی Grundbuchliche Beschlagnahme
العربية عربی الحجز التسجیلی

مترادف: بازداشت ثبتی · متضاد: رفع توقیف ثبتی

تولیدکننده حقوقی

شخص حقیقی یا حقوقی که کالا را تولید، استخراج یا مونتاژ می‌کند تا به بازار عرضه نماید.

English انگلیسی Producer, Manufacturer
Français فرانسوی Producteur, Fabricant
Deutsch آلمانی Hersteller, Produzent
العربية عربی المنتج

مترادف: سازنده، صنعتگر · متضاد: مصرف‌کننده

تابعیت اصلی حقوقی

تابعیتی که فرد از بدو تولد به واسطه رابطه خون یا خاک به دست می‌آورد (ماده ۹۷۶ قانون مدنی).

English انگلیسی Original nationality / Nationality by birth
Français فرانسوی Nationalité d'origine
Deutsch آلمانی Ursprüngliche Staatsangehörigkeit
العربية عربی الجنسیة الأصلیة

مترادف: تابعیت تحمیلی (در برخی متون) · متضاد: تابعیت اکتسابی

تابعیت تبعی حقوقی

تابعیتی که شخص به تبعیت از وضعیت تابعیت شخص دیگری (مانند پدر، شوهر یا خوانده) به‌دست می‌آورد.

English انگلیسی Derivative nationality, Derived nationality
Français فرانسوی Nationalité dérivée
Deutsch آلمانی Abgeleitete Staatsangehörigkeit
العربية عربی الجنسية التبعية

مترادف: تابعیت مشتق · متضاد: تابعیت اصلی، تابعیت ذاتی

تابعیت مشتق حقوقی

تابعیتی که پس از تولد و بر اثر رویدادی بعدی (مانند ازدواج، فرزندخواندگی، اقامت یا تابعیت والدین) به فرد اعطا می‌شود.

English انگلیسی Derived nationality, Naturalization
Français فرانسوی Nationalité acquise
Deutsch آلمانی Erworbene Staatsangehörigkeit
العربية عربی الجنسية المكتسبة، الجنسية المشتقة

مترادف: تابعیت اکتسابی، تابعیت تبعی · متضاد: تابعیت اصلی

تاجرورشکسته حقوقی

تاجری که از پرداخت وجوهی که بر عهده دارد متوقف شده و حکم ورشکستگی او صادر شده است.

English انگلیسی Bankrupt trader
Français فرانسوی Commerçant en faillite
Deutsch آلمانی Insolvente Kaufmann
العربية عربی التاجر المفلس

مترادف: ورشکسته · متضاد: تاجر عادی

تاخیردراجرا حقوقی

عدم انجام تعهد در موعد مقرر توسط متعهد.

English انگلیسی Delay in performance, Default
Français فرانسوی Retard dans l'exécution, Demeure
Deutsch آلمانی Leistungsverzug
العربية عربی التأخیر فی التنفیذ

مترادف: تأخیر در ایفای تعهد، دیرکرد · متضاد: اجرای به‌موقع

تادیه کننده حقوقی

شخصی که دین را پرداخت می‌کند (اعم از مدیون یا ثالث).

English انگلیسی Payer
Français فرانسوی Solvens
Deutsch آلمانی Leistender
العربية عربی الموفّی

مترادف: پرداخت‌کننده · متضاد: دریافت‌کننده تأدیه

تاریخ تقاضا حقوقی

تاریخی که در آن اظهارنامه ثبت اختراع به صورت رسمی به مرجع ثبت تسلیم شده و مبنای تعیین حق تقدم قرار می‌گیرد.

English انگلیسی Filing Date
Français فرانسوی Date de dépôt
Deutsch آلمانی Anmeldetag
العربية عربی تاريخ الإيداع

مترادف: تاریخ تسلیم اظهارنامه · متضاد: تاریخ ثبت نهایی

تبادل لوایح حقوقی

مرحله‌ای در دادرسی مدنی که طی آن دادخواست و ضمائم آن به خوانده ابلاغ شده و پس از پاسخ خوانده، دفاعیه او نیز به خواهان ابلاغ می‌گردد.

English انگلیسی Exchange of pleadings
Français فرانسوی Échange des écritures
Deutsch آلمانی Schriftsatzwechsel
العربية عربی تبادل اللوائح

مترادف: تبادل دادخواست و دفاعیه

تبانی تجاری حقوقی

توافق پنهانی میان دو یا چند فعال اقتصادی برای محدود کردن رقابت، تعیین قیمت یا تقسیم بازار که موجب اخلال در نظام اقتصادی می‌شود.

English انگلیسی Collusion, Commercial conspiracy
Français فرانسوی Entente illicite, Collusion
Deutsch آلمانی Kartellabsprache, Kollusion
العربية عربی التواطؤ التجاری

مترادف: تبانی در معاملات، توافق ضد رقابتی · متضاد: رقابت آزاد

تبدیل مدیون حقوقی

جایگزینی مدیون جدید به جای مدیون سابق با رضایت داین که منجر به بری شدن مدیون اول می‌شود.

English انگلیسی Novation by change of debtor
Français فرانسوی Novation par changement de débiteur
Deutsch آلمانی Schuldübernahme (در قالب نوواسیون)
العربية عربی تجدید الالتزام بتغییر المدین

مترادف: تبدیل تعهد شخصی (مدیون) · متضاد: بقای مدیون سابق

تبعهٔ ایران حقوقی

شخصی که به موجب قانون تابعیت ایران را داراست و از حقوق و تکالیف شهروندی ایران برخوردار است (ماده ۹۷۶ قانون مدنی).

English انگلیسی Iranian national / Iranian citizen
Français فرانسوی Ressortissant iranien / Citoyen iranien
Deutsch آلمانی Iranischer Staatsangehöriger
العربية عربی التابع الإیرانی

مترادف: شهروند ایران · متضاد: تبعهٔ خارجی

تبعهٔ خارجی حقوقی

شخصی که تابعیت دولت ایران را ندارد و تابع دولت دیگری است.

English انگلیسی Foreign National, Alien
Français فرانسوی Étranger
Deutsch آلمانی Ausländer
العربية عربی أجنبي

مترادف: تبعه بیگانه، خارجی · متضاد: تبعه ایران

تجارت خارجی حقوقی

مبادلات تجاری یک کشور با سایر کشورهای جهان (صادرات و واردات).

English انگلیسی Foreign trade
Français فرانسوی Commerce extérieur
Deutsch آلمانی Außenhandel
العربية عربی التجارة الخارجیة

مترادف: تجارت بین‌الملل · متضاد: تجارت داخلی

تجارت داخلی حقوقی

مبادلات کالا و خدمات در داخل مرزهای جغرافیایی یک کشور.

English انگلیسی Domestic trade, Internal trade
Français فرانسوی Commerce intérieur
Deutsch آلمانی Binnenhandel
العربية عربی التجارة الداخلیة

مترادف: بازرگانی داخلی · متضاد: تجارت خارجی

تجمیع دعاوی حقوقی

رسیدگی همزمان به دو یا چند دعوای مرتبط در یک جلسه دادرسی توسط دادگاه واحد.

English انگلیسی Consolidation of actions
Français فرانسوی Jonction d'instances
Deutsch آلمانی Klagehäufung, Verbindung von Prozessen
العربية عربی ضم الدعاوى

مترادف: توأم کردن دعاوی · متضاد: تفکیک دعاوی

تحت الحمایه حقوقی

کشوری که تحت حمایت و نظارت سیاسی یا نظامی یک دولت قدرتمندتر قرار دارد.

English انگلیسی Protectorate
Français فرانسوی Protectorat
Deutsch آلمانی Protektorat
العربية عربی محمية

مترادف: تحت‌الحمایه · متضاد: دولت مستقل، دولت حامی

تحقیق وتفحص حقوقی

حق مجلس برای بررسی و بازرسی در کلیه امور کشور که در چارچوب قانون اساسی انجام می‌شود.

English انگلیسی Parliamentary inquiry, Investigation
Français فرانسوی Enquête parlementaire
Deutsch آلمانی Parlamentarische Untersuchung
العربية عربی التحقيق والاستقصاء

مترادف: بازرسی پارلمانی · متضاد: نظارت قضایی (در مفهوم تفکیک قوا)

تراضی ثانوی حقوقی

توافق بعدی طرفین یک عقد یا تعهد برای تغییر، تعدیل یا انحلال رابطه حقوقی ایجاد شده پیشین.

English انگلیسی Subsequent agreement, Secondary consensus
Français فرانسوی Accord subséquent
Deutsch آلمانی Nachträgliche Einigung
العربية عربی التراضي اللاحق

مترادف: توافق بعدی · متضاد: تراضی اولیه

تشابه علامت حقوقی

شباهتِ به اندازه‌ای که موجب گمراهی مصرف‌کننده در تشخیص منشأ کالا یا خدمات شود (مبنای رد تقاضای ثبت).

English انگلیسی Trademark Similarity / Likelihood of Confusion
Français فرانسوی Similitude de marque
Deutsch آلمانی Markenähnlichkeit
العربية عربی تشابه العلامة

مترادف: مشابهت علامت · متضاد: تمایز علامت

تصرف عدوانی حقوقی

بیرون کردن دیگری از تصرف مال غیرمنقول بدون رضایت او و به زور یا قانون‌شکنی.

English انگلیسی Possessory dispossession, Forcible entry
Français فرانسوی Troubles de possession, Voie de fait
Deutsch آلمانی Verbotene Eigenmacht, Besitzstörung
العربية عربی الغصب، الاغتصاب، التصرف العدوانی

مترادف: غصب، استیلای غیرقانونی · متضاد: تصرف قانونی، تصرف مجاز

تصفیه اموال حقوقی

فرآیند قانونی تبدیل اموال تاجر ورشکسته به وجه نقد و تقسیم آن میان بستانکاران.

English انگلیسی Liquidation of assets
Français فرانسوی Liquidation des biens
Deutsch آلمانی Vermögensverwertung, Liquidation
العربية عربی تصفیة الأموال

مترادف: تصفیه ورشکستگی · متضاد: ادامه فعالیت تجاری

تصفیهٔ ترکه حقوقی

فرآیند پرداخت دیون و بدهی‌های متوفی از محل ماترک و اجرای وصایای او.

English انگلیسی Liquidation of the estate
Français فرانسوی Liquidation de la succession
Deutsch آلمانی Nachlassabwicklung
العربية عربی تصفیة التركة

مترادف: تسویه ترکه

تصفیهٔ شرکت حقوقی

فرآیند خاتمه دادن به عملیات شرکت، وصول مطالبات، پرداخت دیون و تقسیم دارایی باقی‌مانده میان شرکا.

English انگلیسی Liquidation of a company
Français فرانسوی Liquidation d'une société
Deutsch آلمانی Liquidation einer Gesellschaft
العربية عربی تصفیة الشرکة

مترادف: انحلال و تصفیه · متضاد: تأسیس شرکت

تصمیم اداری حقوقی

ارادهٔ یک‌جانبه و الزام‌آور مقام اداری که در راستای اجرای وظایف قانونی، وضعیت حقوقی خاصی را برای اشخاص ایجاد، تغییر یا زائل می‌کند.

English انگلیسی Administrative Decision
Français فرانسوی Décision administrative
Deutsch آلمانی Verwaltungsakt
العربية عربی القرار الإداری

مترادف: تصمیم اجرایی، حکم اداری · متضاد: قرارداد اداری (به اعتبارِ ماهیتِ توافقی)

تضمین کیفیت حقوقی

تعهد عرضه‌کننده به مطابقت کالا یا خدمات با مشخصات فنی و استانداردهای اعلام‌شده یا عرفی.

English انگلیسی Quality Assurance
Français فرانسوی Assurance qualité
Deutsch آلمانی Qualitätssicherung
العربية عربی ضمان الجودة

مترادف: تضمین کیفیت کالا · متضاد: نقص کیفیت

تضمین گمرکی حقوقی

وجه نقد، ضمانت‌نامه بانکی یا اوراق بهاداری که برای تأمین حقوق ورودی یا سایر بدهی‌های گمرکی سپرده می‌شود.

English انگلیسی Customs Guarantee, Customs Security
Français فرانسوی Garantie douanière, Cautionnement douanier
Deutsch آلمانی Zollbürgschaft, Zollsicherheit
العربية عربی ضمان جمركي، كفالة جمركية

مترادف: سپرده گمرکی، تأمین گمرکی

تعادل عوضین حقوقی

تناسب و تعادل اقتصادی میان ارزش دو عوض در قراردادهای معاوضی.

English انگلیسی Equivalence of consideration
Français فرانسوی Équivalence des prestations
Deutsch آلمانی Äquivalenzverhältnis
العربية عربی التوازن العوضی

مترادف: توازن معاوضی، برابری عوضین · متضاد: غبن، عدم تعادل قراردادی

تعاقب ایادی حقوقی

انتقال مال مغصوب از یک غاصب به غاصب دیگر به صورت متوالی.

English انگلیسی Successive Possession (of stolen property)
Français فرانسوی Succession des mains (possession)
Deutsch آلمانی Sukzessiver Besitz
العربية عربی تعاقب الأيادي

مترادف: توالی ایادی · متضاد: استقرار ید

تعدی مستاجر حقوقی

انجام عملی غیرمجاز توسط مستأجر نسبت به عین مستأجره که موجب ورود خسارت یا خروج از حدود اذن مالک می‌شود (ماده ۴۹۳ قانون مدنی).

English انگلیسی Transgression, Abuse
Français فرانسوی Abus de jouissance
Deutsch آلمانی Überschreitung des Gebrauchs
العربية عربی تعدّی المستأجر

مترادف: تجاوز · متضاد: استفاده متعارف

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین