Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

2,000 مدخل برای «ری»

اراده ظاهری حقوقی

اراده‌ای که از ظاهر رفتار یا گفتار شخص استنباط می‌شود، حتی اگر با قصد واقعی او متفاوت باشد.

English انگلیسی Apparent will, Ostensible intention
Français فرانسوی Volonté apparente
Deutsch آلمانی Scheinbarer Wille
العربية عربی الإرادة الظاهرة

مترادف: اراده انشایی · متضاد: اراده باطنی، اراده حقیقی

اسرار تجاری حقوقی

اطلاعات، فرمول‌ها، روش‌ها یا داده‌های تجاری که به دلیل محرمانه بودن، ارزش اقتصادی دارند و صاحب آن اقدامات معقولی برای حفظ محرمانگی‌شان انجام داده است.

English انگلیسی Trade Secret
Français فرانسوی Secret commercial
Deutsch آلمانی Geschäftsgeheimnis
العربية عربی الأسرار التجارية

مترادف: اسرار کسب‌وکار · متضاد: اطلاعات عمومی

اصل پیشگیری حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن در صورت وجود احتمال خطر جدی یا غیرقابل جبران برای محیط زیست، فقدان قطعیت علمی نباید مانع از اتخاذ تدابیر پیشگیرانه شود.

English انگلیسی Precautionary Principle
Français فرانسوی Principe de précaution
Deutsch آلمانی Vorsorgeprinzip
العربية عربی مبدأ الحيطة (أو مبدأ الاحتراز)

مترادف: اصل احتیاط · متضاد: اصل واکنش پس از وقوع

اعتراض طاری حقوقی

اعتراضی که در اثنایِ رسیدگی به دعوایی دیگر، از سویِ اصحابِ دعوا یا ثالث نسبت به سندی یا حقی مطرح می‌شود که در آن دعوا موثر است.

English انگلیسی Incidental objection
Français فرانسوی Exception incidente
Deutsch آلمانی Zwischeneinrede
العربية عربی الاعتراض الطارئ

مترادف: ایراد طاری · متضاد: اعتراض اصلی

اقدام اداری حقوقی

هرگونه فعل یا عملی که توسط مأموران یا دستگاه‌های اداری در راستای انجام وظایف قانونی صورت می‌گیرد و لزوماً ماهیتِ تصمیمِ حقوقیِ الزام‌آور ندارد.

English انگلیسی Administrative Act, Administrative Action
Français فرانسوی Acte administratif (مفهوم عام)
Deutsch آلمانی Verwaltungshandeln
العربية عربی الإجراء الإداری

مترادف: عمل اداری، فعالیت اداری · متضاد: ترک فعل اداری

اقرار کیفری حقوقی

اخبار شخص به ارتکاب جرم توسط خود، که علیه او در دادگاه کیفری معتبر است.

English انگلیسی Criminal confession
Français فرانسوی Aveu pénal
Deutsch آلمانی Strafrechtliches Geständnis
العربية عربی الإقرار الجنائي

مترادف: اعتراف · متضاد: انکار

اقرباء پدری حقوقی

خویشاوندانی که از طریقِ پدر با یکدیگر پیوندِ خونی دارند (ممکن است مادرشان متفاوت باشد).

English انگلیسی Paternal relatives (half-blood)
Français فرانسوی Parents consanguins
Deutsch آلمانی Halbgeschwister (väterlicherseits)
العربية عربی الأقرباء لأب

مترادف: خویشان پدری · متضاد: اقرباء امی

اناطه کیفری حقوقی

اصطلاحی عام برای اشاره به مواردی که رسیدگی کیفری به دلیل وجود یک مسئله مقدماتی (حقوقی یا کیفری دیگر) متوقف می‌شود.

English انگلیسی Criminal stay of proceedings
Français فرانسوی Sursis pénal
Deutsch آلمانی Strafrechtliche Aussetzung
العربية عربی الإناطة الجزائیة

مترادف: قرار اناطه کیفری · متضاد: رسیدگی فوری

انتقال قهری حقوقی

انتقال حق یا مال بدون اراده مستقیم مالک، مانند انتقال قهریِ ارث (ماده ۸۶۷ قانون مدنی).

English انگلیسی Involuntary transfer, Transfer by operation of law
Français فرانسوی Transmission forcée, Transfert légal
Deutsch آلمانی Gesetzlicher Übergang
العربية عربی انتقال قهری

مترادف: انتقالِ قانونی · متضاد: انتقال قراردادی

انحلال قهری حقوقی

پایان یافتن یک رابطه حقوقی (مانند نکاح یا شرکت) به دلیل وقوع یک حادثه قانونی بدون نیاز به اراده طرفین.

English انگلیسی Automatic dissolution, Dissolution by operation of law
Français فرانسوی Dissolution de plein droit
Deutsch آلمانی Auflösung von Rechts wegen
العربية عربی الانحلال القهري

مترادف: انحلال قانونی · متضاد: انحلال ارادی (فسخ، طلاق)

انگشت نگاری حقوقی

ثبت خطوط سرانگشتان اشخاص به منظور شناسایی هویت آنان در امور کیفری و اداری.

English انگلیسی Fingerprinting / Dactyloscopy
Français فرانسوی Dactyloscopie / Prise d'empreintes digitales
Deutsch آلمانی Fingerabdruckverfahren / Daktyloskopie
العربية عربی بصمة الإصبع / التبصیم

مترادف: ثبت اثر انگشت، داکتیلوسکوپی

اهلیت کیفری حقوقی

توانایی قانونی شخص برای دارا بودن مسئولیت کیفری که ناشی از رشد عقلی و بلوغ است.

English انگلیسی Criminal capacity, Capacity for criminal responsibility
Français فرانسوی Capacité pénale
Deutsch آلمانی Strafmündigkeit
العربية عربی الأهلية الجنائية

مترادف: اهلیت جزایی · متضاد: عدم اهلیت کیفری

اواری عمومی حقوقی

همان خسارت مشترک (General Average) در حقوق دریایی.

English انگلیسی General Average
Français فرانسوی Avarie commune
Deutsch آلمانی Große Haverei
العربية عربی العوارية العامة

مترادف: خسارت مشترک · متضاد: آواری اختصاصی

اکثریت مطلق حقوقی

آرایی که بیش از نصف کل آرا (نصف به علاوه یک) را شامل شود.

English انگلیسی Absolute majority
Français فرانسوی Majorité absolue
Deutsch آلمانی Absolute Mehrheit
العربية عربی الأغلبية المطلقة

مترادف: اکثریت عددی · متضاد: اکثریت نسبی

بهره برداری حقوقی

استفاده و انتفاع از مال یا حق، اعم از اینکه توسط مالک یا غیرمالک (با اذن یا قانون) صورت گیرد.

English انگلیسی Exploitation, Utilization, Use
Français فرانسوی Exploitation, Jouissance
Deutsch آلمانی Nutzung, Ausbeutung
العربية عربی استغلال، انتفاع

مترادف: استفاده، انتفاع · متضاد: تضییع، تعطیل

بیمه باربری حقوقی

بیمه‌ای که خسارات وارده به کالا در حین حمل‌ونقل دریایی، زمینی یا هوایی را پوشش می‌دهد.

English انگلیسی Cargo Insurance
Français فرانسوی Assurance maritime sur facultés
Deutsch آلمانی Transportversicherung
العربية عربی تأمین البضائع

مترادف: بیمه حمل‌ونقل کالا

تاریخ تقاضا حقوقی

تاریخی که در آن اظهارنامه ثبت اختراع به صورت رسمی به مرجع ثبت تسلیم شده و مبنای تعیین حق تقدم قرار می‌گیرد.

English انگلیسی Filing Date
Français فرانسوی Date de dépôt
Deutsch آلمانی Anmeldetag
العربية عربی تاريخ الإيداع

مترادف: تاریخ تسلیم اظهارنامه · متضاد: تاریخ ثبت نهایی

تبانی تجاری حقوقی

توافق پنهانی میان دو یا چند فعال اقتصادی برای محدود کردن رقابت، تعیین قیمت یا تقسیم بازار که موجب اخلال در نظام اقتصادی می‌شود.

English انگلیسی Collusion, Commercial conspiracy
Français فرانسوی Entente illicite, Collusion
Deutsch آلمانی Kartellabsprache, Kollusion
العربية عربی التواطؤ التجاری

مترادف: تبانی در معاملات، توافق ضد رقابتی · متضاد: رقابت آزاد

تصمیم اداری حقوقی

ارادهٔ یک‌جانبه و الزام‌آور مقام اداری که در راستای اجرای وظایف قانونی، وضعیت حقوقی خاصی را برای اشخاص ایجاد، تغییر یا زائل می‌کند.

English انگلیسی Administrative Decision
Français فرانسوی Décision administrative
Deutsch آلمانی Verwaltungsakt
العربية عربی القرار الإداری

مترادف: تصمیم اجرایی، حکم اداری · متضاد: قرارداد اداری (به اعتبارِ ماهیتِ توافقی)

تعقیب کیفری حقوقی

اقدام مقام قضایی برای پیگرد قانونی متهم پس از احراز وقوع جرم و انتساب آن به وی جهت رسیدگی و صدور حکم.

English انگلیسی Criminal Prosecution
Français فرانسوی Poursuite pénale
Deutsch آلمانی Strafverfolgung
العربية عربی الملاحقة الجزائیة

مترادف: پیگرد قانونی، اقامه دعوای عمومی · متضاد: توقف تعقیب، بایگانی پرونده

تغییرکاربری حقوقی

تبدیل نوع استفاده از زمین از کاربری مجازِ تعیین‌شده در طرح‌های توسعه شهری به کاربری دیگر، که نیازمند مجوز کمیسیون ماده ۵ قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری است.

English انگلیسی Change of Land Use
Français فرانسوی Changement d'affectation des sols
Deutsch آلمانی Nutzungsänderung
العربية عربی تغییر استعمال الأرض

مترادف: تغییر نوع استفاده

تفسیرتاریخی حقوقی

تفسیری که با بررسی اسناد، مذاکرات مجلس و شرایط اجتماعی-سیاسی زمان تصویب قانون، قصد قانون‌گذار را کشف می‌کند.

English انگلیسی Historical interpretation
Français فرانسوی Interprétation historique
Deutsch آلمانی Historische Auslegung
العربية عربی التفسیر التاریخی

مترادف: تفسیر مبتنی بر سوابق · متضاد: تفسیر غایی (در برخی مکاتب)

تقصیر کیفری حقوقی

ارتکاب فعل یا ترک فعلی که قانون آن را منع کرده و ناشی از بی‌احتیاطی، بی‌مبالاتی، عدم مهارت یا عدم رعایت نظامات دولتی است.

English انگلیسی Criminal fault, Culpability
Français فرانسوی Faute pénale
Deutsch آلمانی Verschulden (strafrechtlich)
العربية عربی الخطأ الجنائي

مترادف: خطای کیفری · متضاد: قوه قاهره (فورس ماژور)

جریمه تاخیر حقوقی

مبلغی که پیمانکار به دلیل تأخیر در انجام تعهدات نسبت به برنامه زمان‌بندی، ملزم به پرداخت آن به کارفرماست.

English انگلیسی Liquidated damages (for delay)
Français فرانسوی Pénalités de retard
Deutsch آلمانی Verzugsschaden, Vertragsstrafe
العربية عربی غرامة التأخیر

مترادف: خسارت تأخیر · متضاد: پاداش تسریع

جلسهٔ داوری حقوقی

نشست یا جلساتی که داور یا هیئت داوری برای استماع اظهارات طرفین یا رسیدگی به ادله تشکیل می‌دهد.

English انگلیسی Hearing
Français فرانسوی Audience
Deutsch آلمانی Verhandlung
العربية عربی جلسة التحكيم

مترادف: جلسه رسیدگی

جنون ادواری حقوقی

اختلال روانی که در فواصل زمانی مشخص یا نامشخص بروز می‌کند و در فواصل بین آن، فرد دارای قوه تمیز است.

English انگلیسی Intermittent insanity
Français فرانسوی Aliénation mentale intermittente
Deutsch آلمانی Periodische Geisteskrankheit
العربية عربی الجنون الأدوار

مترادف: جنون متناوب · متضاد: جنون دائمی

حق کار فکری حقوقی

حقی که برای پدیدآورنده نسبت به اثرِ علمی، ادبی یا هنری خود ایجاد می‌شود.

English انگلیسی Intellectual property right
Français فرانسوی Droit de propriété intellectuelle
Deutsch آلمانی Recht am geistigen Eigentum
العربية عربی حق الملکیة الفکریة

مترادف: مالکیت فکری

حقوق سایبری حقوقی

مجموعه‌ای از قواعد حقوقی حاکم بر فضای مجازی، فعالیت‌های رایانه‌ای و ارتباطات الکترونیکی که به جرایم، قراردادها و حقوق کاربران در این بستر می‌پردازد.

English انگلیسی Cyber Law
Français فرانسوی Droit du cyberespace
Deutsch آلمانی Cyberrecht
العربية عربی القانون السیبرانی

مترادف: حقوق فضای مجازی، حقوق فناوری اطلاعات · متضاد: حقوق سنتی (در معنای تقابلی)

خریدار شرطی حقوقی

خریداری که در عقد بیع شرط، حق فسخ یا خیار برای فروشنده یا شخص ثالث پیش‌بینی شده است.

English انگلیسی Conditional buyer
Français فرانسوی Acheteur sous condition
Deutsch آلمانی Käufer unter Bedingung
العربية عربی المشتری بشرط

متضاد: فروشنده شرطی

دادرسی فوری حقوقی

رسیدگی سریع و خارج از نوبت به امور فوری که تأخیر در آن موجب ورود خسارت جبران‌ناپذیر می‌شود.

English انگلیسی Summary proceedings, Interim relief
Français فرانسوی Procédure d'urgence, Référé
Deutsch آلمانی Einstweilige Verfügung
العربية عربی القضاء المستعجل

مترادف: دستور موقت، دادرسی اختصاری · متضاد: دادرسی عادی

داوری موردی حقوقی

داوری که توسط طرفین برای یک اختلاف خاص تنظیم شده و تحت نظارت هیچ سازمان دائمی نیست.

English انگلیسی Ad hoc Arbitration
Français فرانسوی Arbitrage ad hoc
Deutsch آلمانی Ad-hoc-Schiedsverfahren
العربية عربی التحکیم الخاص (أو الحر)

مترادف: داوری آزاد · متضاد: داوری نهادی

داوری نهادی حقوقی

داوری که تحت نظارت و طبق قواعدِ یک سازمان یا مرکز دائمی داوری انجام می‌شود.

English انگلیسی Institutional Arbitration
Français فرانسوی Arbitrage institutionnel
Deutsch آلمانی Institutionelle Schiedsgerichtsbarkeit
العربية عربی التحکیم المؤسسی

مترادف: داوری سازمانی · متضاد: داوری موردی

دشواری اجرا حقوقی

وضعیتی که در آن اجرای تعهد برای متعهد غیرممکن نیست، اما به دلیل تغییر اوضاع و احوال، بسیار پرهزینه یا طاقت‌فرسا شده است.

English انگلیسی Hardship
Français فرانسوی Imprévision (در حقوق فرانسه)، Hardship
Deutsch آلمانی Störung der Geschäftsgrundlage
العربية عربی الظروف الطارئة، الإرهاق

مترادف: سختی اجرای قرارداد · متضاد: امکان اجرای قرارداد

رهن اعتباری حقوقی

نوعی رهن که در آن مال مرهون بدون انتقال قبض در تصرف راهن باقی می‌ماند (مانند رهن مال در توثیق تسهیلات بانکی یا رهن دفتری).

English انگلیسی Non-possessory pledge / Equitable pledge فرansوی: Gage sans dessaisissement
Deutsch آلمانی Pfandrecht ohne Besitzübertragung
العربية عربی الرهن الرسمي / الرهن دون حيازة

مترادف: رهن بدون قبض، رهن دفتری · متضاد: رهن حیازی

رویه اصراری حقوقی

رویه‌ای که دیوان عالی کشور در صورت اصرار دادگاه‌های تالی بر رای نقض‌شده، اتخاذ می‌کند و هیئت عمومی دیوان عالی کشور آن را صادر می‌نماید.

English انگلیسی Precedent of insistence (by Supreme Court)
Français فرانسوی Jurisprudence de cassation avec renvoi (insistance)
Deutsch آلمانی Beharrende Rechtsprechung
العربية عربی الاجتهاد القضائي الإصراري

مترادف: رای اصراری · متضاد: رویه عادی

سازش کارگری حقوقی

توافق میان کارگر و کارفرما برای حل‌وفصل اختلافات ناشی از روابط کار، که معمولاً در مراجع حل اختلاف کار صورت می‌گیرد.

English انگلیسی Labor Conciliation, Labor Settlement
Français فرانسوی Conciliation du travail
Deutsch آلمانی Arbeitsrechtliche Schlichtung
العربية عربی الصلح العمالی

مترادف: مصالحه کارگری، حل اختلاف کارگری · متضاد: اختلاف کارگری، دعوای کارگری

سرقت تعزیری حقوقی

سرقتی که فاقد یکی از شرایط سرقت حدی باشد و مجازات آن تعزیر (حبس، شلاق و...) است.

English انگلیسی Discretionary theft, Ta'zir theft
Français فرانسوی Vol punissable par le Ta'zir
Deutsch آلمانی Ta'zir-Diebstahl
العربية عربی السرقة التعزیریة

مترادف: دزدی تعزیری · متضاد: سرقت حدی

سوگند کیفری حقوقی

قسم خوردن به خداوند یا مقدسات برای اثبات یا نفی وقوع جرم در مواردی که ادله دیگر کافی نیست (قسامه).

English انگلیسی Criminal oath
Français فرانسوی Serment pénal
Deutsch آلمانی Strafrechtlicher Eid
العربية عربی الیمین الجنائیة

مترادف: قسم

شلاق تعزیری حقوقی

ضربات شلاق به عنوان مجازات تعزیری که تعداد آن در قانون مشخص شده است.

English انگلیسی Discretionary flogging
Français فرانسوی Flagellation discrétionnaire
Deutsch آلمانی Auspeitschung (als Ermessensstrafe)
العربية عربی الجلد التعزیری

مترادف: تازیانه تعزیری · متضاد: شلاق حدی

شهادت تعریف حقوقی

شهادتی که در آن شاهد، موضوع مورد اختلاف را برای دادگاه تشریح و تعریف می‌کند.

English انگلیسی ≈ Descriptive testimony
Français فرانسوی ≈ Témoignage descriptif
Deutsch آلمانی ≈ Beschreibende Zeugenaussage
العربية عربی شهادة التعریف

مترادف: گواهی توصیفی

شهادت کیفری حقوقی

گواهی شخصی (غیر از طرفین دعوا) که از وقوع جرم یا وقایع مرتبط با آن آگاهی دارد و در دادگاه بیان می‌کند.

English انگلیسی Witness testimony (criminal)
Français فرانسوی Témoignage pénal
Deutsch آلمانی Zeugenaussage (Strafrecht)
العربية عربی الشهادة الجنائیة

مترادف: گواهی

شکایت اداری حقوقی

درخواستِ تظلم‌خواهیِ ذی‌نفع از دیوان عدالت اداری علیه تصمیمات یا اقدامات مراجع اداری.

English انگلیسی Administrative Complaint, Administrative Appeal
Français فرانسوی Recours administratif
Deutsch آلمانی Verwaltungsklage
العربية عربی الشکوى الإداریة

مترادف: دادخواهی اداری

شکایت کیفری حقوقی

اعلام وقوع جرم توسط بزه دیده یا نماینده قانونی او به مراجع قضایی برای تعقیب کیفری مرتکب.

English انگلیسی Criminal complaint
Français فرانسوی Plainte
Deutsch آلمانی Strafanzeige
العربية عربی الشکوی الجزائیة

مترادف: اعلام جرم (توسط شاکی) · متضاد: دادخواست حقوقی

صاحب مستمری حقوقی

شخصی که به موجب قانون یا قرارداد، حق دریافت مبلغی مستمر (مستمری) را دارد.

English انگلیسی Pensioner, Annuitant
Français فرانسوی Pensionné, Renteur
Deutsch آلمانی Rentenempfänger
العربية عربی صاحب المعاش، صاحب الراتب

مترادف: مستمری‌بگیر · متضاد: پرداخت‌کننده مستمری

ضمان تقدیری حقوقی

ضمانی که تحقق آن منوط به تحقق شرط یا حادثه آینده است و فعلاً مستقر نشده است.

English انگلیسی Contingent liability, Potential liability
Français فرانسوی Responsabilité éventuelle
Deutsch آلمانی Eventualhaftung
العربية عربی الضمان التقدیرัต (الضمان الاحتماعی/التقديري)

مترادف: ضمان احتمالی، ضمان معلق · متضاد: ضمان منجز، ضمان حال

ضمانت تجاری حقوقی

تعهدی که شخص ثالث (ضامن) برای پرداخت تمام یا بخشی از مبلغ سند تجاری در صورت عدم پرداخت توسط مدیون اصلی بر عهده می‌گیرد.

English انگلیسی Aval, Commercial guarantee
Français فرانسوی Aval
Deutsch آلمانی Wechselbürgschaft, Aval
العربية عربی الضمان الاحتیاطی

مترادف: ضمانت، پشت‌نویسی ضمانتی

طبریه خفیفه حقوقی

نامطمئن (اصطلاح نام آشنا در حقوق موضوعه ایران نیست).

العربية عربی طبرية خفيفة

طریقه عقلاء حقوقی

رویه و عرفِ خردمندان و عقلا که در نبودِ نصِ صریح، به عنوانِ کاشفِ حکمِ شرعی یا مبنایِ حقوقی مورد استناد قرار می‌گیرد.

English انگلیسی Rationality of the wise, Custom of the reasonable persons
Français فرانسوی Raison pratique, Coutume des gens raisonnables
Deutsch آلمانی Vernunft der Vernünftigen, Rechtsgefühl
العربية عربی سیرة العقلاء

مترادف: سیره عقلا، بنای عقلا

عشریه اجراء حقوقی

مبلغی که در برخی نظام‌های حقوقی یا رویه‌های ثبتی، به عنوان حق‌الزحمه یا هزینه اجرای حکم یا سند، معادل یک‌دهم مبلغ مورد اجرا اخذ می‌شود.

English انگلیسی Execution fee (≈ 10% levy)
Français فرانسوی Frais d'exécution (≈ Droit proportionnel)
Deutsch آلمانی Vollstreckungsgebühr
العربية عربی رُسوم التنفیذ

مترادف: حق‌الاجرا

عقود اضراری حقوقی

عقودی که هدف یا نتیجه اصلی آن‌ها ورود ضرر به شخص ثالث یا فرار از دین است (مانند معامله به قصد فرار از دین).

English انگلیسی Harmful contracts, fraudulent conveyances
Français فرانسوی Contrats préjudiciables
Deutsch آلمانی Schadensverträge
العربية عربی العقود الإضراریة

مترادف: معاملات صوری، معاملات به قصد فرار از دین · متضاد: عقود متعارف

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین