دعوای پرداخت حق الوکاله — به زبانِ ساده
دعوای مطالبه حقالوکاله، دادخواستی است که از سوی وکیل یا کارآموز وکالت به منظور دریافت دستمزد و زحمات حرفه‌ای خود علیه موکل طرح میشود. این دعوا زمانی اقامه می‌گردد که وکیل موضوع وکالت را انجام داده یا اقدامات قانونی لازم را به عمل آورده، اما موکل از پرداخت اجرت‌المثل یا حقالوکاله طبق قرارداد یا تعرفه قانونی خودداری می‌کند. همچنین در صورت عزل وکیل یا استعفای او پس از انجام مقدمات کار، وکیل مستحق دریافت حقالوکاله اقدامات انجام‌شده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: وکیل یا کارآموز وکالت (یا ورثه او) / خوانده: موکل (یا ورثه او)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی / ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف (اگر خواسته تا مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان باشد) یا دادگاه عمومی حقوقی (اگر خواسته بیش از ۲۰۰ میلیون تومان باشد) محل اقامت خوانده (موکل) یا محل انعقاد قرارداد وکالت.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
- ۱. تصویر مصدق قرارداد وکالت (مالی یا غیرمالی)
- ۲. وکالت‌نامه ثبت‌شده در سامانه عدل ایران
- ۳. مدارک و آرای قضایی نشان‌دهنده اقدامات وکیل
- ۴. گواهی قطعیت یا پیشرفت کار
- ۵. کارت ملی خواهان.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت عمومی مرور زمان مطالبه دیون (طبق مقررات عمومی)؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای (برای اشخاص مقیم ایران).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس هزینه دادرسی دعاوی مالی: در مرحله بدوی تا ۲۰ میلیون تومان ۲.۵ درصد و مازاد بر آن ۳.۵ درصد ارزش خواسته (در شورای حل اختلاف معادل ۵۰ درصد هزینه دادرسی دادگاه‌ها).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت اظهارنامه رسمی برای موکل (اختیاری اما توصیه میشود)
- ۲. تنظیم و ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. حضور در جلسه دادرسی و ارائه ادله
- ۵. صدور رای بدوی و طی مرحله تجدیدنظر
- ۶. صدور اجراییه و وصول محکوم‌به از طریق اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
قرارداد حقالوکاله باید در سامانه ثنا ثبت شود تا در صورت اختلاف، دادگاه به آن استناد کند؛ در غیر این صورت، تعرفه قانونی (آیین‌نامه تعرفه حقالوکاله) ملاک عمل خواهد بود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مطالبه حقالوکاله مازاد بر تعرفه در صورت عدم ثبت قرارداد / دیدگاه ۱: دادگاه‌ها صرفاً بر اساس تعرفه مصوب رأی می‌دهند / دیدگاه ۲: اگر قرارداد کتبی بین وکیل و موکل وجود داشته باشد، حتی بدون ثبت در سامانه، معتبر و لازم‌الاجراست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان واقعی کار انجام شده توسط وکیل، وجود یا عدم وجود رسید پرداخت، تفسیر قاضی از «توافق شفاهی» در صورت نبود قرارداد کتبی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه مبلغ [مبلغ به ریال] بابت اصل حقالوکاله موضوع قرارداد وکالت شماره [شماره قرارداد] به انضمام خسارت تاخیر تادیه و کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر موکل وسط پرونده وکیل را عزل کند، آیا حقالوکاله به وکیل تعلق می‌گیرد؟
بله، نسبت به اقداماتی که وکیل تا زمان عزل انجام داده، مستحق دریافت حقالوکاله است.
اگر قرارداد کتبی حقالوکاله نداشته باشیم، چطور باید مطالبه کنیم؟
در صورت عدم وجود قرارداد کتبی، میزان حقالوکاله بر اساس تعرفه قانونی وکالت یا نظر کارشناس رسمی تعیین میشود.
آیا خسارت تاخیر تادیه به حقالوکاله تعلق می‌گیرد؟
بله، در صورت مطالبه و واجد شرایط بودن ماده ۵۲۲ قانون آئین دادرسی مدنی تعلق می‌گیرد.
مرجع رسیدگی به این دعوا شورای حل اختلاف است یا دادگاه؟
بستگی به میزان خواسته دارد؛ تا مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان در صلاحیت شورای حل اختلاف و مازاد آن در صلاحیت دادگاه حقوقی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقالوکاله و هزینه دادرسی در دعاوی حقوقی و کیفری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای پرداخت حق الوکاله ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.