دعوای ابطال اجرائیه (موضوع اجراییه غیر مالی است) — به زبانِ ساده
دعوای ابطال اجرائیه در صورتی طرح میشود که اجرائیه‌ای (اعم از اجرائیه دادگاه، ثبت یا اسناد رسمی) صادر شده باشد اما متعهد مدعی باشد که شرایط صدور آن وجود نداشته، متعهدٌبه ساقط شده یا اجرائیه برخلاف قانون صادر شده است. این دعوا در فرضی که موضوع اجرائیه امر غیرمالی باشد (مانند تخلیه، تحویل مبیع یا انجام فعل) اقامه می‌گردد. هدف از این دعوا بی‌اثر کردن اجرائیه صادرشده و جلوگیری از ادامه عملیات اجرایی است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: متعهدِ اجرائیه (کسی که اجرائیه علیه او صادر شده)؛ خوانده: متعهدٌلهِ اجرائیه (دائن یا کسی که اجرائیه به نفع او صادر شده است).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی، ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی صادرکننده اجرائیه یا دادگاهی که مرجع صدور اجرائیه ثبتی در حوزه آن قرار دارد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کپی شناسنامه و کارت ملی، تصویر اجرائیه مورد اعتراض، مدارک مثبتِ بطلان اجرائیه (مانند مفاصاحساب، رضایت‌نامه، یا اسناد عدم تحقق شرط).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت زمانی خاصی برای اصل دعوا پیش‌بینی نشده تا زمانی که عملیات اجرایی خاتمه نیافته باشد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی محاسبه و دریافت میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست ابطال اجرائیه و تقاضای صدور دستور موقت مبنی بر توقیف عملیات اجرایی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.
- ۲. ارجاع پرونده به شعب دادگاه و ارزیابی فوری درخواست دستور موقت.
- ۳. ابلاغ دادخواست و صدور قرار توقیف عملیات اجرایی (در صورت سپردن خسارت احتمالی).
- ۴. رسیدگی ماهوی دادگاه و صدور حکم.
- ۵. قطعیت رای و ابطال اجرائیه توسط واحد اجرای احکام یا ثبت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا در خصوص آرای داوری، تصمیمات نهادهای اداری یا اسناد رسمی با موضوعات غیرمالی (مانند الزام به انجام تعهد غیرمالی) مطرح میشود و هزینه دادرسی آن تابع دعاوی غیرمالی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مرجع صالح برای ابطال اجرائیه ثبتی یا داوری غیرمالی / دیدگاه ۱: دادگاه محل وقوع اداره ثبت صادرکننده اجرائیه صالح است / دیدگاه ۲: دادگاه محل اقامت خوانده یا محل انجام تعهد صالح است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص مالی یا غیرمالی بودن ماهیت اصلی تعهد موضوع اجرائیه، پذیرش دستور موقت مبنی بر توقیف عملیات اجرایی با توجه به فوریت و فورس‌ماژور بودن شرایط.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر ابطال اجرائیه شماره [شماره اجرائیه] مورخ [تاریخ] موضوع پرونده اجرایی [شماره پرونده] و صدور دستور موقت مبنی بر توقیف عملیات اجرایی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با ثبت دادخواست ابطال اجرائیه، عملیات اجرایی خود‌به‌خود متوقف میشود؟
خیر، حتماً باید تقاضای دستور موقت مبنی بر توقیف عملیات اجرایی صورت گیرد.
آیا اداره ثبت هم باید بهعنوان خوانده طرف دعوا قرار گیرد؟
خیر، مرجع مجری (ثبت یا دادگاه) خوانده دعوا محسوب نمیشود.
اگر موضوع اجرائیه تخلیه باشد، هزینه دادرسی چگونه است؟
در این کد موضوع غیرمالی فرض شده و هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی پرداخت میشود.
آیا برای توقیف عملیات اجرایی خسارت احتمالی اخذ میشود؟
بله، دادگاه معمولاً مبلّغی را بهعنوان خسارت احتمالی تعیین میکند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مراحل اجرای احکام مدنی و حقوقی در دادگاه ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال اجرائیه (موضوع اجراییه غیر مالی است) ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.