دعوای درخواست اعاده دادرسی — به زبانِ ساده
اعاده دادرسی یکی از طرق فوق‌العاده شکایت از احکام قطعی است که در موارد حصری قانون آیین دادرسی مدنی مطرح می‌شود. این درخواست زمانی پذیرفته است که پس از صدور حکم قطعی، دلایل جدیدی کشف شود یا مشخص گردد حکم بر پایه اسناد مجعول یا شهادت دروغ صادر شده است. این اقدام باعث نقض حکم قطعی و رسیدگی مجدد در همان دادگاه صادرکننده حکم می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
درخواست‌کننده (محکوم‌علیه حکم قطعی) علیه طرف مقابل (محکوم‌له).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در ماهیتِ دعوای اصلی تأثیر دارد)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صادرکننده حکم قطعی.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دادخواست اعاده دادرسی، رونوشت حکم قطعی، مدارک و مستندات اثبات‌کننده یکی از جهات اعاده دادرسی (مثلاً حکم کیفری مبنی بر جعلی بودن سند).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
۲۰ روز برای اشخاص مقیم ایران و ۲ ماه برای اشخاص مقیم خارج از کشور از تاریخ ابلاغ حکم قطعی یا اطلاع از جهات اعاده دادرسی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست با ذکر دقیق جهت اعاده دادرسی
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه صادرکننده حکم قطعی
- ۴. بررسی اولیه جهت پذیرش یا رد قرار
- ۵. در صورت پذیرش، رسیدگی ماهوی مجدد.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اعاده دادرسی فوق‌العاده است و صرفاً در جهات احصا شده در قانون (مانند جعل سند، شهادت دروغ شهود یا کشف دلیل جدید) قابل پذیرش در دیوان عالی کشور یا دادگاه هم‌عرض است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: آیا آرای صادره از شورای حل اختلاف مشمول اعاده دادرسی مدنی می‌شوند؟ / دیدگاه ۱: بله، با توجه به عموم مقررات آیین دادرسی / دیدگاه ۲: خیر، مرجع رسیدگی به اعتراض به آرای شورا دادگاه عمومی است و اعاده دادرسی مختص احکام دادگاه‌هاست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز اینکه دلیل جدید واقعاً مکتوم بوده و در جریان دادرسی سابق وجود نداشته است، میزان تأثیرگذاری جهت ادعایی در تغییر سرنوشت رأی قطعی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره ... صادره از شعبه ... دادگاه ... به دلیل [ذکر جهت قانونی، مثلاً کشف سند جدید].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اعاده دادرسی مانع اجرای حکم می‌شود؟
خیر، مگر اینکه دادگاه قرار توقف اجرای حکم را صادر کند.
آیا می‌توانم برای هر حکمی اعاده دادرسی کنم؟
خیر، فقط در موارد حصری ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی.
اگر دادگاه درخواست را رد کند، می‌توانم اعتراض کنم؟
قرار رد اعاده دادرسی قطعی است.
آیا اعاده دادرسی هزینه دارد؟
بله، هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
راهنمای کامل: راهنمای جامع طرق شکایت از رأی در حقوق ایران (اعتراض به احکام دادگاه‌ها) ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای درخواست اعاده دادرسی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.