دعوای مطالبه سهم الشرکه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شریک یا سهامدار یک شرکت، سهم خود از سود یا سرمایه شرکت را مطالبه می‌کند اما سایر شرکا یا مدیران شرکت از پرداخت آن خودداری می‌نمایند. این دعوا معمولاً ناشی از اختلاف در صورت‌های مالی یا عدم تقسیم سود مصوب مجمع عمومی است. این دعوا برای احقاق حقوق مالی شریک در شرکت‌های تجاری یا مشارکت‌های مدنی به کار می‌رود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان، شریک یا سهامدار؛ خوانده، شرکت (شخص حقوقی) یا سایر شرکا (بسته به نوع شرکت).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامتگاه شرکت (مرکز اصلی شرکت).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اساسنامه شرکت، صورت‌جلسات مجمع عمومی (برای اثبات سود مصوب)، مدارک اثبات شراکت (سند رسمی یا عادی)، اظهارنامه رسمی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس مبلغ خواسته (درصد مشخصی از مبلغ مطالبه‌شده) محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. بررسی اساسنامه و صورت‌جلسات
- ۲. ارسال اظهارنامه جهت مطالبه سهم‌الشرکه
- ۳. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی
- ۴. رسیدگی دادگاه (ممکن است نیاز به ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری برای محاسبه سود باشد)
- ۵. صدور حکم و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزومِ اثباتِ وجودِ شرکت (قرارداد مشارکت) و تصفیهٔ حسابِ دقیق؛ معمولاً نیازمندِ ارجاع به کارشناسِ حسابداری است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مطالبه سهم‌الشرکه قبل از انحلال شرکت / دیدگاه ۱: مطالبه سهم‌الشرکه بدون انحلال و تصفیه امکان‌پذیر نیست / دیدگاه ۲: در صورتِ وجودِ سودِ قطعی و مشخص، مطالبهٔ آن بدون انحلال بلامانع است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ مفادِ قراردادِ مشارکت، نحوهٔ محاسبهٔ سود و زیان، پذیرشِ دفاترِ تجاری یا اسنادِ حسابداریِ ارائه‌شده توسطِ طرفین.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه سهم‌الشرکه/سود سهام به مبلغ ... ریال به انضمام خسارت تأخیر تأدیه و کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای مطالبه سهم‌الشرکه حتماً باید شرکت منحل شود؟
خیر، اگر سود مصوب شده باشد یا حق خروج از شرکت طبق اساسنامه وجود داشته باشد، می‌توان بدون انحلال نیز اقدام کرد.
اگر شرکت زیان‌ده باشد، می‌توانم سود مطالبه کنم؟
خیر، سود تنها زمانی قابل مطالبه است که در مجمع عمومی تصویب شده باشد.
آیا می‌توانم علیه مدیر شرکت شخصاً شکایت کنم؟
خیر، طرف دعوا باید شخصیت حقوقی شرکت باشد، مگر اینکه مدیر مرتکب تقصیر شخصی شده باشد.
آیا دادگاه برای محاسبه سهم من کارشناس تعیین می‌کند؟
بله، در صورت اختلاف در محاسبات مالی، دادگاه موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع می‌دهد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ثبت و انواع شرکت‌های تجاری در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه سهم الشرکه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.