دعوای الزام به ایفای تعهد (مالی) مبنی بر — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که طرف مقابل قرارداد (متعهد)، از انجام تعهد مالی که در قرارداد بر عهده گرفته است (مانند پرداخت وجه، تحویل کالا، انجام خدمات مالی) خودداری میکند. خواهان با طرح این دعوا از دادگاه می‌خواهد که متعهد را به انجام دقیق مفاد قرارداد مجبور کند. این دعوا یکی از رایج‌ترین دعاوی قراردادی است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان، متعهدله (کسی که تعهد به نفع اوست)؛ خوانده، متعهد (کسی که باید تعهد را انجام دهد).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد قرارداد یا محل اجرای تعهد (بسته به انتخاب خواهان).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد (سند عادی یا رسمی)، مدارک اثبات عدم انجام تعهد، اظهارنامه رسمی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس مبلغ خواسته (درصد مشخصی از مبلغ مطالبه‌شده) محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه برای ایفای تعهد
- ۲. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. رسیدگی دادگاه
- ۴. صدور حکم مبنی بر الزام به ایفای تعهد
- ۵. صدور اجراییه و در صورت عدم انجام، تبدیل تعهد به خسارت یا انجام توسط شخص ثالث به هزینه متعهد.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ وقوعِ قرارداد و احرازِ تعهدِ دقیقِ طرفِ مقابل (موضوعِ تعهد باید منجز و معین باشد) و همچنین اثباتِ عدمِ انجامِ تعهد در موعدِ مقرر.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ دادگاه در صورتِ وجودِ شرطِ داوری / دیدگاه ۱: دادگاه باید قرارِ عدمِ استماع صادر کند / دیدگاه ۲: اگر داور مشخص نباشد یا امتناع کند، دادگاه صالح است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ مفادِ قرارداد، احرازِ فورس‌ماژور (قوه قهریه)، تشخیصِ اینکه آیا تعهدِ نقض‌شده، تعهدِ اصلی بوده یا فرعی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به ایفای تعهد قراردادی مبنی بر ... (مثلاً پرداخت مبلغ ... ریال / تحویل کالا) به انضمام کلیه خسارات دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر خوانده تعهد را انجام ندهد، آیا دادگاه می‌تواند او را زندانی کند؟
خیر، در دعاوی حقوقی الزام به ایفای تعهد، حبس وجود ندارد، اما می‌توان اموال او را توقیف کرد.
آیا می‌توانم همزمان با الزام به ایفای تعهد، خسارت تأخیر هم بگیرم؟
بله، اگر در قرارداد وجه التزام تعیین شده باشد یا طبق قانون خسارت تأخیر تأدیه قابل مطالبه باشد.
اگر تعهد غیرمالی باشد، هزینه دادرسی چگونه است؟
اگر تعهد مالی باشد هزینه بر اساس مبلغ است، اگر غیرمالی باشد هزینه دادرسی ثابت (غیرمالی) دارد.
اگر خوانده بگوید توانایی مالی ندارم، آیا دادگاه حکم را صادر نمیکند؟
دادگاه حکم را صادر میکند؛ اعسار از پرداخت تنها در مرحله اجرای حکم و برای تقسیط مطرح میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دعوای الزام به ایفای تعهد در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به ایفای تعهد (مالی) مبنی بر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.