دعوای صدور حکم ورشکستگی — به زبانِ ساده
صدور حکم ورشکستگی زمانی مطرح می‌شود که یک تاجر یا شرکت تجاری قادر به پرداخت دیون و تعهدات مالی خود در سررسید مقرر نباشد. این دعوا توسط خود تاجر یا طلبکاران او برای تعیین تکلیف اموال و تقسیم عادلانه آن میان طلبکاران اقامه می‌شود. هدف از آن، جلوگیری از تضییع حقوق طلبکاران و تصفیه امور مالی تاجر تحت نظارت دادگاه است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: تاجر (ورشکسته) یا یک یا چند نفر از طلبکاران. خوانده: در صورت طرح توسط طلبکار، تاجر (شرکت)؛ در صورت طرح توسط تاجر، طلبکاران (یا اداره تصفیه امور ورشکستگی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (از حیث هزینه دادرسی)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت تاجر (مرکز اصلی شرکت).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دفاتر تجاری، صورت‌حساب دارایی و بدهی، لیست طلبکاران، مدارک اثبات توقف (عدم پرداخت دیون)، اساسنامه (برای شرکت‌ها).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تاجر مکلف است ظرف ۳ روز از تاریخ توقف اعلام ورشکستگی کند. برای طلبکاران مهلت خاصی وجود ندارد اما باید در زمان توقف اقدام کنند.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست
- ۲. رسیدگی دادگاه و احراز توقف
- ۳. صدور حکم ورشکستگی و تعیین تاریخ توقف
- ۴. تعیین مدیر تصفیه یا ارجاع به اداره تصفیه
- ۵. مهر و موم اموال و تصفیه دیون.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ توقفِ تاجر از تأدیهٔ دیون (نه صرفاً اعسار) و لزومِ رسیدگیِ خارج از نوبت و بدونِ تشریفاتِ آیینِ دادرسیِ مدنی (ماده ۴۱۵ قانون تجارت).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزومِ اثباتِ توقفِ تاجر در دادگاه یا کفایتِ اقرارِ تاجر / دیدگاه ۱: دادگاه باید مستقلاً تحقیق و احراز کند / دیدگاه ۲: اقرارِ تاجر به توقف کافی است و دادگاه تکلیفی به تحقیقِ بیشتر ندارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ اینکه آیا وضعیتِ مالیِ تاجر «توقف» است یا صرفاً «اعسار»، ارزیابیِ دفاترِ تجاری، تعیینِ تاریخِ دقیقِ توقف.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم ورشکستگی [نام تاجر/شرکت] به انضمام تعیین تاریخ توقف.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اشخاص غیرتاجر هم می‌توانند ورشکسته شوند؟
خیر، ورشکستگی مخصوص تجار است و اشخاص عادی باید دادخواست اعسار بدهند. / پرسش: تاریخ توقف چیست؟ پاسخ: تاریخی است که دادگاه تشخیص می‌دهد تاجر از آن زمان دیگر قادر به پرداخت دیون خود نبوده است. / پرسش: آیا حکم ورشکستگی قابل تجدیدنظر است؟ پاسخ: بله، طبق قانون آیین دادرسی مدنی قابل تجدیدنظرخواهی است. / پرسش: مدیر تصفیه چه وظیفه‌ای دارد؟ پاسخ: شناسایی اموال، فروش آن‌ها و پرداخت دیون طلبکاران.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ورشکستگی و توقف شرکت‌ها و تجار در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای صدور حکم ورشکستگی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.