دعوای تحریر ترکه — به زبانِ ساده
تحریر ترکه به معنای تعیین و صورتبرداری از اموال و دارایی‌های متوفی است که توسط شورای حل اختلاف انجام میشود. این اقدام زمانی صورت می‌گیرد که ورثه یا سایر ذی‌نفعان برای مشخص شدن دقیق ماترک و تفکیک آن از دیون متوفی، نیاز به صورت‌جلسه رسمی دارند. هدف اصلی، حفظ اموال متوفی و جلوگیری از تضییع حقوق ورثه یا بستانکاران است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان، یکی از ورثه یا نماینده قانونی آنها یا بستانکار متوفی است. خوانده، سایر ورثه یا اشخاصی هستند که ترکه نزد آن‌هاست.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
امور حسبی (غیرترافعی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت متوفی در ایران.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی فوت، شناسنامه متوفی، شناسنامه ورثه، گواهی انحصار وراثت (در صورت اخذ)، لیست اموال (در صورت اطلاع).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای درخواست تحریر ترکه وجود ندارد، اما بهتر است در اسرع وقت انجام شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (طبق تعرفه سالانه).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تقدیم درخواست به شورای حل اختلاف -> تعیین وقت رسیدگی -> ابلاغ به ورثه و ذی‌نفعان -> حضور در محل ترکه و صورتبرداری توسط مدیر دفتر شورا -> تنظیم صورت‌جلسه تحریر ترکه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزومِ دعوتِ تمامی وراث و ذی‌نفعانِ شناخته‌شده و مجهول‌الورثه، و مشخص کردنِ دقیقِ تمامیِ اموالِ متوفی (منقول و غیرمنقول) به همراهِ بدهی‌ها و مطالبات.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ شورای حل اختلاف یا دادگاه در تحریرِ ترکه / دیدگاه ۱: مطلقاً در صلاحیتِ شورای حل اختلافِ آخرین اقامتگاهِ متوفی است / دیدگاه ۲: در صورتِ بروزِ اختلافِ در عینِ ترکه، پرونده باید به دادگاه ارجاع شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرشِ اقلامِ جدیدِ معرفی‌شده از سوی برخی وراث، نحوهٔ ارزیابیِ اموالِ خاص مانند سهامِ شرکت‌ها یا آثارِ هنری، تعیینِ هزینه‌های کففن و دفن و دیونِ متوفی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
درخواست تحریر ترکه مرحوم [نام متوفی] به شماره شناسنامه [شماره] و کد ملی [کد ملی].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای تحریر ترکه نیاز به وکیل است؟
خیر، الزامی نیست اما توصیه میشود.
اگر ورثه در تحریر ترکه همکاری نکنند چه میشود؟
شورا بدون حضور آنها یا با حضور نماینده دادستان اقدام میکند.
آیا تحریر ترکه همان تقسیم ارث است؟
خیر، تحریر فقط صورتبرداری است و تقسیم مرحلهای جداگانه است.
هزینه تحریر ترکه بر عهده کیست؟
معمولاً از محل ترکه پرداخت میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ارث و ترکه در حقوق ایران: از انحصار وراثت تا تقسیم اموال ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تحریر ترکه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.