دعوای افراز ملک (بدون اختلاف در مالکیت) — به زبانِ ساده
افراز ملک به معنای جدا کردن سهم مشاعی شریک از سایر شرکا در ملک مشاع است که در آن اختلافی در اصل مالکیت وجود ندارد. اگر ملک قابل تقسیم باشد، سهم هر شریک مشخص و جدا میشود. این اقدام زمانی انجام میشود که شرکا قصد پایان دادن به حالت اشاعه را دارند اما بر سر نحوه تقسیم توافق ندارند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان، یکی از مالکین مشاعی است. خوانده، سایر مالکین مشاعی هستند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در صلاحیت اداره ثبت) یا ترافعی (در صلاحیت دادگاه در صورت عدم امکان افراز ثبتی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
اداره ثبت محل وقوع ملک (در صورت عدم جریان ثبتی یا عدم صدور سند مالکیت، دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت مشاعی، کارت ملی، استعلام ثبتی، نقشه تفکیکی (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (در دادگاه) یا هزینه‌های ثبتی (در اداره ثبت).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تقدیم درخواست به اداره ثبت -> بررسی توسط نقشه‌بردار ثبت -> صدور تصمیم مبنی بر قابل افراز بودن یا نبودن -> در صورت عدم امکان افراز، صدور گواهی عدم افراز -> تقدیم دادخواست دستور فروش به دادگاه (در صورت عدم امکان افراز).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در افراز ملک مشاعی، اگر ملک دارای سند رسمی باشد، مرجع اولیه «اداره ثبت» است و دادگاه تنها در صورتی صلاحیت رسیدگی دارد که اداره ثبت گواهی عدم افراز صادر کرده باشد (قانون افراز و فروش املاک مشاع).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت افراز املاک دارای سند مالکیت مشاعی / دیدگاه ۱: دادگاه باید مستقیماً وارد رسیدگی شود / دیدگاه ۲: دادگاه باید قرار عدم استماع صادر کند و خواهان را به اداره ثبت ارجاع دهد (رویه غالب).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا ملک با توجه به ضوابط شهرداری و طرح‌های تفصیلی قابل افراز است یا خیر، آیا افراز موجب نقصان فاحش قیمت ملک میشود یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای افراز سهم مشاعی از پلاک ثبتی [شماره پلاک] واقع در [آدرس].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر ملک غیرقابل افراز باشد چه باید کرد؟
باید گواهی عدم افراز گرفته و دادخواست دستور فروش به دادگاه داد.
آیا افراز ملک مشاعی نیاز به رضایت همه شرکا دارد؟
خیر، هر شریک میتواند مستقلاً درخواست کند.
هزینه افراز چقدر است؟
بستگی به تعرفههای ثبتی یا هزینه دادرسی دادگاه دارد.
آیا میتوان در حین افراز، ملک را فروخت؟
بله، اما خریدار قائممقام شریک قبلی میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع افراز، تقسیم و تعیین تکلیف مشاعات در املاک مشاع ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای افراز ملک (بدون اختلاف در مالکیت) ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.