دعوای کفالت — به زبانِ ساده
کفالت قراردادی است که به موجب آن شخصی (کفیل) در برابر دیگری (مکفول‌له) تعهد می‌کند که شخصی (مکفول) را در زمان و مکان معین نزد مقام قضایی حاضر نماید. این دعوا زمانی مطرح میشود که مکفول در موعد مقرر حاضر نشده و مکفول‌له تقاضای صدور دستور احضار یا جلب کفیل و یا مطالبه وجهالکفاله را دارد. در امور کیفری، این نهاد برای تضمین حضور متهم در مراحل دادرسی به کار می‌رود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (مکفول‌له یا مقام قضایی) و خوانده (کفیل).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری (در صورت عدم حضور متهم) یا حقوقی (در صورت قراردادهای خصوصی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا یا دادگاهی که پرونده اصلی در آن مفتوح است (صلاحیت محلی تابع محل رسیدگی به پرونده اصلی است).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند کفالت، اخطاریه ابلاغ‌شده به کفیل، صورت‌جلسه عدم حضور مکفول، کارت ملی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به قرار وجهالکفاله ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
در امور کیفری هزینه دادرسی ندارد؛ در امور حقوقی تابع تعرفه دعاوی مالی است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. صدور اخطاریه برای کفیل جهت احضار مکفول
- ۲. عدم حضور مکفول
- ۳. صدور دستور ضبط وجهالکفاله
- ۴. ابلاغ به کفیل
- ۵. مهلت ۲۰ روزه برای معرفی مکفول یا ارائه عذر موجه
- ۶. صدور دستور اجرای ضبط در صورت عدم معرفی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تفاوت کفالت کیفری (ماده ۲۱۷ قانون آیین دادرسی کیفری) با کفالت مدنی؛ در کفالت کیفری، مسئولیتِ اصلی، حاضر کردنِ متهم است و در صورت عدم حضور، وجهالکفاله ضبط میشود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکانِ پذیرشِ کفیلِ کارمندِ دولت با فیش حقوقی / دیدگاه ۱: فیش حقوقی به تنهایی کافی نیست و باید گواهی کسر از حقوق یا ضمانتِ معتبر ارائه شود / دیدگاه ۲: فیش حقوقیِ معتبر، کفایت می‌کند و نیازی به سخت‌گیریِ مضاعف نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا کفیل توانایی مالیِ کافی برای پرداخت وجهالکفاله را دارد، آیا متهم سابقه کیفری دارد، آیا نوعِ جرمِ ارتکابی، قاضی را نسبت به فرارِ متهم حساس کرده است.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور دستور ضبط وجهالکفاله به مبلغ ... ریال به دلیل عدم حضور مکفول در موعد مقرر.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کفیل میتواند از کفالت انصراف دهد؟
بله، کفیل میتواند با معرفی مکفول به مقام قضایی، تقاضای رفع مسئولیت کند.
اگر مکفول فوت کند، آیا وجهالکفاله ضبط میشود؟
خیر، با اثبات فوت مکفول، قرار کفالت منتفی میشود.
آیا ضبط وجهالکفاله به معنای پایان پرونده است؟
خیر، ضبط وجهالکفاله مجازات کفیل است و پرونده اصلی متهم همچنان مفتوح میماند.
آیا میتوان به دستور ضبط وجهالکفاله اعتراض کرد؟
بله، کفیل میتواند ظرف ۲۰ روز به دستور دادگاه اعتراض کند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع صلاحیت دادگاه‌ها و احاله پرونده‌های قضایی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای کفالت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.