دعوای تقسیط نفقه فرزند — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی طرح میشود که محکوم‌علیه (پدر یا جد مادری/پدری) به پرداخت نفقه فرزند محکوم شده اما توانایی پرداخت یکجای نوقات معوقه یا تغییر در وضعیت مالی دارد. هدف اصلی آن تقسیم بدهی نفقه گذشته به اقساط متناسب با درآمد فعلی محکوم‌علیه است. همچنین ممکن است نسبت به نفقه جاری نیز درخواست تعدیل یا تقسیط بدهی ناشی از آن صورت گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: متعهد پرداخت نفقه (معمولاً پدر)؛ خوانده: دریافت‌کننده نفقه به نمایندگی از فرزند (معمولاً مادر یا قیم/ولی)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
حقوقی، مالی، ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل اقامت خواهان (طبق ماده ۱۲ قانون حمایت خانواده)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دادنامه محکومیت به نفقه، اجراییه صادره، فیش حقوقی یا استشهادیه شهود مبنی بر عدم توانایی مالی، گواهی حساب‌های بانکی، مدارک هویتی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد و پس از صدور حکم محکومیت یا قطعی شدن آن و صدور اجراییه قابل طرح است. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دعوای غیرمالی محسوب میشود (بر اساس قوانین فعلی اعسار و تقسیط) و هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی دریافت میگردد.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به شعبه دادگاه خانواده
- ۳. تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ به طرفین
- ۴. استماع شهادت شهود و استعلامات مالی
- ۵. صدور رای تقسیط
- ۶. امکان تجدیدنظرخواهی
- ۷. اجرای حکم در اجرای احکام مدنی
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
نفقه فرزند (برخلافِ نفقه زوجه) ماهیتِ استمراری دارد و تقسیطِ آن در رویه قضایی با چالشِ جدی مواجه است؛ زیرا نفقه باید «فعلی» باشد تا نیازِ کودک تأمین شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکانِ تقسیطِ نفقه فرزند / دیدگاه ۱: نفقه فرزندِ معوقه قابل تقسیط است اما نفقه جاری خیر / دیدگاه ۲: به دلیلِ ماهیتِ حمایتیِ نفقه فرزند، اصولاً تقسیطِ آن (حتی معوقه) با روحِ قانون حمایت خانواده در تضاد است و نباید پذیرفته شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ درآمدِ واقعیِ پدر، تشخیصِ نیازِ ضروریِ کودک، اعتبارِ ادعایِ اعسارِ پدر در برابرِ نیازِ فوریِ فرزند.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقسیط محکوم‌به موضوع دادنامه شماره [شماره دادنامه] مورخ [تاریخ] صادره از شعبه [شماره شعبه] دادگاه خانواده [نام شهر] به علت اعسار و عدم تمکن مالی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا تقسیط نفقه شامل نفقه جاریه فرزند هم میشود؟
خیر، نفقه جاریه قابل تقسیط نیست و باید ماهانه پرداخت شود؛ تقسیط مربوط به نفقه معوقه (دیون گذشته) است.
آیا با تقسیط نفقه، حکم جلب پدر لغو میشود؟
بله، با صدور حکم تقسیط و پرداخت پیشپرداخت و اقساط، دستور جلب رفع میگردد.
تعداد شهود برای اثبات اعسار چند نفر است؟
شهادت حداقل دو نفر شاهد مطلع از وضعیت مالی و معیشتی مدعی اعسار لازم است.
اگر درآمد پدر افزایش یابد مادر چه اقدامی میتواند انجام دهد؟
مادر میتواند دادخواست تعدیل اقساط (افزایش میزان اقساط) را به دادگاه ارائه دهد.
راهنمای کامل: راهنمای کامل مطالبه مهریه، نفقه، جهیزیه و اجرت‌المثل در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقسیط نفقه فرزند ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.