دعوای تنفیذ فسخ قرارداد مالی غیرمنقول — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که یکی از طرفین قرارداد (معمولاً فروشنده یا خریدار)، قرارداد را به دلیل خیارات قانونی یا شرط قراردادی فسخ کرده و اکنون برای تثبیت این فسخ و آثار آن (مانند بازگشت مالکیت) به دادگاه مراجعه می‌کند. این دعوا در مورد اموال غیرمنقول (ملک) بسیار شایع است. هدف، گرفتن حکم قضایی مبنی بر تأیید صحت فسخ صورت‌گرفته است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (فسخ‌کننده قرارداد) و خوانده (طرف دیگر قرارداد).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد (مبایعه‌نامه)، اظهارنامه رسمی مبنی بر اعلام فسخ، مدارک اثبات‌کننده حق فسخ (مانند گواهی عدم پرداخت چک، گزارش کارشناسی و غیره).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
اعمال حق فسخ باید «فوری» باشد (به محض اطلاع از خیار). مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش معاملاتی ملک (در دعاوی مالی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ارسال اظهارنامه فسخ -> تقدیم دادخواست تنفیذ فسخ -> رسیدگی دادگاه -> صدور حکم مبنی بر تنفیذ فسخ -> اجرای حکم (در صورت نیاز به خلع ید یا ابطال سند).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تنفیذ فسخ، دعوایی اعلامی است؛ یعنی دادگاه صرفاً وقوعِ فسخ را تأیید می‌کند. اگر فسخ به دلیلِ خیارِ شرط یا تخلف از شرط باشد، باید دقیقاً در دادخواست قید شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزومِ تقدیمِ دادخواستِ «تأیید فسخ» یا «اعلام فسخ» / دیدگاه ۱: عنوانِ خواسته باید «تأیید فسخ» باشد / دیدگاه ۲: عنوانِ خواسته باید «اعلام فسخ» باشد (چون فسخ ایقاع است و نیاز به تنفیذ ندارد).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ فوریتِ اعمالِ خیار (خیارِ فوری)، نحوه ابلاغِ اظهارنامه فسخ به طرف مقابل، اعتبارِ اسنادِ عادی در اثباتِ حقِ فسخ.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تنفیذ فسخ قرارداد مورخ [تاریخ] به شماره [شماره قرارداد] به دلیل [ذکر خیار، مثلاً خیار غبن یا تخلف از شرط] و استرداد مبیع/ثمن.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا بدون اظهارنامه می‌توان دادخواست داد؟
بله، اما ارسال اظهارنامه بهترین راه برای اثبات تاریخ فسخ و فوریت آن است.
اگر در قرارداد حق فسخ ساقط شده باشد چه؟
در صورت اسقاط کافه خیارات، امکان فسخ وجود ندارد مگر در موارد خاص قانونی.
آیا تنفیذ فسخ به معنای ابطال سند رسمی است؟
خیر، پس از تنفیذ فسخ، باید دادخواست ابطال سند رسمی نیز تقدیم شود.
آیا این دعوا مالی است؟
بله، چون مستقیماً با مالکیت ملک در ارتباط است، مالی محسوب می‌شود.
راهنمای کامل: تفاوت فسخ، ابطال، تنفیذ و بطلان قرارداد؛ راهنمای جامع حقوقی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تنفیذ فسخ قرارداد مالی غیرمنقول ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.