دعوای استرداد جهیزیه — به زبانِ ساده
استرداد جهیزیه دعوایی است که زوجه برای بازپس‌گیری اموالی که در زمان ازدواج به عنوان جهیزیه به منزل مشترک آورده است، مطرح می‌کند. این دعوا معمولاً در زمان بروز اختلاف یا طلاق صورت می‌گیرد. زوجه باید مالکیت خود بر این اموال را اثبات کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه. خوانده: زوج.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف (اگر ارزش جهیزیه تا ۲۰ میلیون تومان باشد) یا دادگاه خانواده (اگر بیش از ۲۰ میلیون تومان باشد).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سیاهه جهیزیه (امضا شده توسط زوج)، فاکتورهای خرید، استشهادیه محلی، سند ازدواج.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی ندارد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی (۳.۵ درصد ارزش خواسته).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه
- ۴. رسیدگی و احراز مالکیت
- ۵. صدور حکم
- ۶. صدور اجراییه
- ۷. تحویل جهیزیه با حضور مأمور اجرا.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ارائه سیاهه جهیزیه اماره است و در صورت انکار زوج، اثبات مالکیت زوجه بر اقلام موجود یا ادعای تلف آن‌ها با رعایت قواعد ادله اثبات دعوا (مانند فاکتور یا شهادت شهود) اهمیت دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تعلق خسارت تاخیر تادیه به ارزش روز جهیزیه در صورت تلف یا استهلاک / دیدگاه ۱: محکوم‌علیه صرفاً ملزم به استرداد عین یا مثل/قیمت روز است / دیدگاه ۲: خسارت تاخیر تادیه از تاریخ تقدیم دادخواست یا مطالبه تعلق می‌گیرد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش اعتبار سیاهه بدون امضای زوج یا شهود، نحوه ارزیابی اقلام مستعمل جهیزیه توسط کارشناس.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر استرداد جهیزیه به شرح لیست پیوست به انضمام کلیه خسارات دادرسی و حق‌الوکاله وکیل.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر سیاهه نداشته باشم چه کنم؟
میتوانید از طریق شهادت شهود، فاکتورهای خرید یا استشهادیه مالکیت خود را اثبات کنید.
آیا زوج میتواند مانع خروج جهیزیه شود؟
خیر، جهیزیه متعلق به زوجه است و زوج حق ممانعت ندارد.
آیا برای استرداد جهیزیه باید طلاق بگیریم؟
خیر، در هر زمانی زوجه میتواند جهیزیه خود را مطالبه کند.
اگر اموال جهیزیه مستهلک شده باشند چه؟
زوجه حق دارد عین اموال را مطالبه کند، حتی اگر مستهلک شده باشند.
راهنمای کامل: راهنمای کامل مطالبه مهریه، نفقه، جهیزیه و اجرت‌المثل در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استرداد جهیزیه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.