دعوای حجر — به زبانِ ساده
حجر به معنای ممنوعیت از تصرف در اموال و حقوق مالی است که به دلیل صغر، جنون یا سفه ایجاد میشود. درخواست صدور حکم حجر برای اثبات وضعیتِ فردی است که توانایی عقلی یا سنی برای اداره امور خود را ندارد. این حکم برای ابطال معاملات احتمالی فرد محجور و تعیین قیم ضروری است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: دادستان، بستگان یا اشخاص ذی‌نفع. خوانده: فردی که ادعای حجر او مطرح است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت فرد محجور.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک شناسایی، گواهی پزشکی قانونی (در صورت وجود)، استشهادیه محلی، مدارک اثبات رابطه خویشاوندی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی امور غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت درخواست
- ۲. ارجاع به دادگاه خانواده
- ۳. ارجاع به پزشکی قانونی برای معاینه فرد
- ۴. صدور حکم حجر
- ۵. ابلاغ حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ضرورت اخذ نظریه پزشکی قانونی و استعلام از ثبت احوال؛ تفاوت حجرِ ناشی از صغر (که با شناسنامه ثابت میشود) با حجر ناشی از جنون یا سفه (که نیاز به حکم دادگاه دارد).
⚖جاهایی که دادگاهها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تاریخ شروع حجر / دیدگاه ۱: تاریخ صدور حکم دادگاه / دیدگاه ۲: تاریخِ وقوعِ جنون یا سفه (حتی قبل از صدور حکم) که در نظریه پزشکی قانونی قید شده است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا قاضی به نظریه پزشکی قانونی اکتفا میکند یا تحقیقات محلی و شهادت شهود را نیز برای احراز وضعیت روانی فرد ضروری می‌داند، آیا قاضی در جلسه رسیدگی شخصاً با محجور ملاقات میکند یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم حجر [نام فرد] به دلیل [جنون/سفه] از تاریخ [تاریخ].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا حکم حجر عطف به ماسبق میشود؟
بله، دادگاه تاریخ شروع حجر را تعیین میکند که میتواند قبل از تاریخ صدور حکم باشد.
آیا فرد محجور میتواند ازدواج کند؟
ازدواج محجور شرایط خاصی دارد و معمولاً نیاز به اجازه دادگاه دارد.
تفاوت سفیه و مجنون چیست؟
مجنون فاقد عقل است، اما سفیه عقل دارد ولی در امور مالی عقل معاش ندارد.
آیا حکم حجر قابل تجدیدنظر است؟
بله، مانند سایر احکام دادگاهها قابل تجدیدنظرخواهی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حجر، قیمومت، امین و غایب در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای حجر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.