دعوای ابطال وصیت نامه — به زبانِ ساده
ابطال وصیتنامه دعوایی است که در آن ورثه یا ذینفعان مدعی می‌شوند وصیتنامه متوفی به دلایل قانونی (مانند عدم اهلیتِ وصیت‌کننده، تجاوز از ثلثِ اموال بدون اجازه ورثه، یا جعل) باطل است. این دعوا زمانی مطرح میشود که وصیتنامه تنظیم شده با قوانینِ ارث یا شرایطِ صحتِ وصیت در تضاد باشد. هدف از این دعوا، بی‌اثر کردنِ وصیتنامه و بازگشتِ اموال به روالِ قانونیِ ارث است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: ورثه یا ذینفعانِ وصیت. خوانده: موصی‌له (کسی که به نفع او وصیت شده) یا وصی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (اگر به اموال مربوط باشد)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی آخرین محل اقامتِ متوفی.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی حصر وراثت، تصویرِ وصیتنامه (در صورت وجود)، مدارکِ اثباتِ ادعا (مانند گواهی پزشکی مبنی بر عدم اهلیت، یا مدارکِ اثباتِ جعل).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد، اما هرچه سریع‌تر اقدام شود بهتر است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی (بر اساس ارزشِ اموالِ مورد وصیت).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی
- ۲. ارجاع به دادگاه
- ۳. رسیدگی و بررسی مدارک (در صورت نیاز ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری برای خط‌شناسی یا پزشکی قانونی برای اهلیت)
- ۴. صدور حکم مبنی بر ابطال یا صحتِ وصیتنامه
- ۵. اجرای حکم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم مبنی بر ابطالِ وصیتنامه مورخ [تاریخ] به دلیل [عدم اهلیت متوفی/تجاوز از ثلث/جعل].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا میتوان وصیتنامه رسمی را باطل کرد؟
بله، در صورت اثباتِ عدم اهلیت یا جعل، امکان ابطالِ وصیتنامه رسمی نیز وجود دارد.
اگر وصیتنامه بیش از ثلث باشد، کل آن باطل است؟
خیر، فقط نسبت به مازادِ بر ثلث، در صورتی که ورثه اجازه ندهند، غیرنافذ و قابل ابطال است.
آیا برای ابطال وصیتنامه باید حتماً وکیل داشت؟
خیر، الزامی نیست اما به دلیل پیچیدگیهای اثباتِ اهلیت یا جعل، توصیه میشود.
آیا ورثه می‌توانند قبل از فوتِ متوفی برای ابطال وصیت اقدام کنند؟
خیر، وصیت تا زمانِ فوتِ موصی، قابلیتِ رجوع دارد و دعوای ابطال پس از فوت مطرح میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع وصیت، وقف و تولیت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال وصیت نامه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.