دعوای تحویل اصل اسناد مالکیت - مالی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شخصی (مانند امانت‌دار، شریک یا وکیل) اصل سند مالکیت (تک‌برگ یا دفترچه‌ای) را در اختیار دارد و با وجود مطالبه مالک، از استرداد و تحویل آن خودداری می‌کند. مالک برای اثبات مالکیت و انجام امور ثبتی یا معاملاتی نیاز به در اختیار داشتن اصل سند دارد. این دعوا الزام خوانده به تحویل سند را هدف قرار می‌دهد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (مالک رسمی سند) و خوانده (شخصی که سند در تصرف اوست).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (به دلیل ارزش سند و منافع مترتب بر آن)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع ملک (در صورت غیرمنقول بودن).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت (یا استعلام ثبتی)، مدارک اثبات‌کننده تصرف خوانده بر سند (مانند رسید، اقرارنامه یا شهادت شهود)، کارت ملی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد (مرور زمان در حقوق ایران جاری نیست).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی (بر اساس ارزش معاملاتی ملک یا ارزش سند).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای تحویل سند
- ۲. تنظیم دادخواست الزام به استرداد سند
- ۳. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۴. رسیدگی در دادگاه
- ۵. صدور حکم و صدور اجراییه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات مالکیت یا ذینفع بودن خواهان شرط اصلی است و اگر سند در دست شخص ثالث باشد، جلب او به دادرسی ضرورت دارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش دعوای تحویل سند به صورت مستقل پیش از اثبات قطعی مالکیت، نحوه اجرای حکم در صورت مفقود شدن یا تلف شدن سند.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به استرداد و تحویل اصل سند مالکیت پلاک ثبتی ... به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر خوانده ادعا کند سند را گم کرده است چه باید کرد؟
باید دعوای ابطال سند قبلی و صدور سند المثنی مطرح شود.
آیا می‌توان همزمان خسارت تأخیر در تحویل سند را خواست؟
بله، اگر خسارتی ناشی از عدم دسترسی به سند به شما وارد شده باشد.
آیا این دعوا در شورای حل اختلاف قابل طرح است؟
خیر، به دلیل مالی بودن و ارزش ملک، در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است.
آیا برای اثبات امانت بودن سند نیاز به قرارداد کتبی است؟
قرارداد کتبی بهترین دلیل است، اما شهادت شهود یا امارات دیگر نیز قابل استناد است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ابطال، اصلاح و استرداد سند رسمی و عادی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تحویل اصل اسناد مالکیت - مالی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.