دعوای بطلان نکاح — به زبانِ ساده
دعوای بطلان نکاح زمانی مطرح میشود که عقد نکاح از ابتدا به دلیل فقدان یکی از شرایط اساسی صحت عقد (مانند عدم اهلیت، وجود موانع نکاح، یا عدم رعایت شرایط صحت عقد) باطل بوده باشد. این دعوا به معنای انحلال عقد از زمان وقوع است، به طوری که گویی هرگز نکاحی صورت نگرفته است. این دعوا با طلاق که ناظر به انحلال عقد صحیح است، تفاوت ماهوی دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان (یکی از زوجین یا ذینفع) علیه خوانده (زوج یا زوجه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند نکاحنامه، شناسنامه و کارت ملی، ادله اثبات بطلان (مانند گواهی پزشکی، شهادت شهود، یا اسناد دال بر وجود مانع نکاح).
مهلتها چیست؟
مهلتها
محدودیت زمانی ندارد (چون عقد از ابتدا باطل بوده است).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی -> ارجاع به شعبه دادگاه خانواده -> تعیین وقت رسیدگی -> بررسی ادله و صدور حکم -> تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض) -> صدور اجراییه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر بطلان عقد نکاح دائم مورخ ... به شماره ثبت ... به دلیل ... (ذکر علت بطلان).
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسشهای متداول
آیا در بطلان نکاح مهریه تعلق میگیرد؟
اگر نزدیکی صورت نگرفته باشد، مهریهای تعلق نمیگیرد؛ اگر نزدیکی صورت گرفته باشد، زن مستحق مهرالمثل است.
آیا برای بطلان نکاح نیاز به طلاق است؟
خیر، حکم بطلان به معنای عدم وجود عقد است و نیازی به اجرای صیغه طلاق نیست.
آیا فرزندان حاصل از نکاح باطل، مشروع هستند؟
بله، اگر زوجین در زمان نزدیکی جاهل به بطلان عقد بوده باشند، فرزندان مشروع محسوب میشوند.
آیا دادستان میتواند دعوای بطلان نکاح مطرح کند؟
بله، در مواردی که نکاح برخلاف موازین شرعی و قانونی باشد، دادستان به عنوان مدعیالعموم میتواند ورود کند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع نکاح، طلاق و رجوع در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای بطلان نکاح ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
