دعوای تقسیط نفقه معوقه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که زوجه بابت نفقه معوقه (نفقه گذشته) حکم قطعی دریافت کرده باشد اما به دلیل عدم توانایی مالی زوج در پرداخت یکجای آن، زوج درخواست می‌کند که مبلغ محکومبه به صورت اقساط پرداخت شود. این دعوا در واقع راهکاری برای جلوگیری از بازداشت زوج در صورت عدم توانایی در پرداخت دفعی است. دادگاه با بررسی وضعیت مالی زوج، در صورت احراز اعسار، حکم به تقسیط می‌دهد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (زوج) علیه خوانده (زوجه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت زوجه (صلاحیت محلی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دادنامه قطعی محکومیت به پرداخت نفقه، استشهادیه محلی، لیست اموال و دارایی‌ها، صورت‌حساب‌های بانکی، مدارک مربوط به درآمد و هزینه‌های زندگی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای طرح دعوای اعسار وجود ندارد اما بهتر است بلافاصله پس از ابلاغ اجراییه مطرح شود تا از صدور حکم جلب جلوگیری گردد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (طبق تعرفه سالانه).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. دریافت اجراییه نفقه
- ۲. ثبت دادخواست اعسار از پرداخت محکومبه
- ۳. تعیین وقت رسیدگی
- ۴. حضور شهود در جلسه دادگاه
- ۵. صدور حکم تقسیط
- ۶. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
نفقه معوقه دین ممتازه محسوب نمی‌شود و اثبات آن بر عهده زوجه است، برخلاف نفقه ایام حال که تمکین شرط پرداخت آن است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان تقسیط نفقه معوقه با توجه به ماهیت دینی آن / دیدگاه ۱: نفقه معوقه چون دین است مشمول مقررات تقسیط و اعسار می‌شود / دیدگاه ۲: با توجه به اینکه نفقه ایام گذشته است و زوجه در تنگنا بوده، تقسیط آن به دفعات طولانی با فلسفه حمایت از زوجه در تضاد است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
توان مالی واقعی زوج، مدت زمان معوق ماندن نفقه، وضعیت اقتصادی زوج در زمان تعلق نفقه و زمان صدور حکم
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر اعسار از پرداخت محکومبه موضوع دادنامه شماره ... مورخ ... و تقسیط آن به صورت ... (تعداد اقساط).
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با ثبت دادخواست اعسار، حکم جلب متوقف می‌شود؟
صرف ثبت دادخواست کافی نیست، باید دستور توقف عملیات اجرایی از دادگاه اخذ شود.
آیا نفقه جاریه هم قابل تقسیط است؟
خیر، اعسار فقط برای محکومبه (نفقه معوقه) است و نفقه جاریه باید ماهانه پرداخت شود.
اگر زوجه اموالی از زوج معرفی کند چه می‌شود؟
در صورت اثبات مالکیت، دادگاه اعسار را رد کرده و اموال توقیف می‌شود.
آیا شهود باید حتماً کارمند باشند؟
خیر، شهود باید از وضعیت مالی زوج مطلع باشند و عادل باشند.
راهنمای کامل: راهنمای کامل مطالبه مهریه، نفقه، جهیزیه و اجرت‌المثل در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقسیط نفقه معوقه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.