دعوای اعلام فوت فرضی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شخصی غایب مفقودالاثر شده و مدت زیادی از او خبری نیست و اموال او بلاتکلیف مانده است. پس از گذشت مدت قانونی (معمولاً ۴ سال از آخرین خبر)، ورثه یا ذی‌نفعان میتوانند درخواست صدور حکم فوت فرضی کنند. این حکم باعث انحلال نکاح و تقسیم اموال بین ورثه می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان، ورثه یا ذی‌نفعان؛ خوانده، غایب (که در دادگاه توسط امین یا دادستان نمایندگی می‌شود).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی (امور حسبی) آخرین اقامتگاه غایب.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک اثبات غیبت (گزارش پلیس، استشهادیه)، مدارک اثبات ذی‌نفع بودن (شناسنامه ورثه)، گواهی عدم حضور غایب.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
پس از ۴ سال از تاریخ آخرین خبر (در شرایط خاص مانند جنگ یا حوادث، مهلتهای کوتاهتری وجود دارد).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تقدیم دادخواست، انتشار آگهی در روزنامه‌های کثیرالانتشار (در ۳ نوبت)، رسیدگی دادگاه، صدور حکم فوت فرضی، تقسیم ترکه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم فوت فرضی [نام غایب] به دلیل غیبت طولانی‌مدت و عدم اطلاع از حیات وی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر غایب پس از صدور حکم بازگردد چه می‌شود؟
حکم فوت فرضی باطل شده و اموال باید به او مسترد شود.
آیا برای همه موارد غیبت، ۴ سال زمان لازم است؟
خیر، در مواردی مثل سقوط هواپیما یا جنگ، مهلتهای کوتاهتری (مانند ۶ ماه یا ۲ سال) پیشبینی شده است.
آیا همسر غایب می‌تواند بلافاصله ازدواج کند؟
خیر، پس از صدور حکم فوت فرضی و طی عده وفات، امکان ازدواج مجدد وجود دارد.
آیا ورثه میتوانند اموال را بفروشند؟
تا قبل از صدور حکم قطعی فوت فرضی، ورثه فقط میتوانند اموال را اداره کنند و حق تصرف مالکانه ندارند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حجر، قیمومت، امین و غایب در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعلام فوت فرضی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.