دعوای استرداد لاشه چک — به زبانِ ساده
دعوای استرداد لاشه چک زمانی مطرح می‌شود که تعهد اصلی (مثلاً قرارداد یا قرض) که چک بابت آن صادر شده، پایان یافته یا فسخ شده است، اما دارنده چک از بازگرداندن آن خودداری می‌کند. این دعوا برای جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی دارنده از چک (مانند اقدام برای وصول یا شکایت کیفری) ضروری است. خواهان باید ثابت کند که چک دیگر فاقد پشتوانه تعهدی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
صادرکننده چک (خواهان) علیه دارنده چک (خوانده).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل صدور چک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل قرارداد (در صورت وجود)، رسیدهای پرداخت، اظهارنامه ارسالی برای استرداد، کپی چک (در صورت دسترسی).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد، اما بهتر است بلافاصله پس از انجام تعهد اقدام شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس مبلغ چک (به عنوان ارزش خواسته) محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای استرداد چک
- ۲. تنظیم دادخواست
- ۳. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۴. رسیدگی در دادگاه
- ۵. صدور حکم به استرداد لاشه چک.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در دعوای استرداد لاشه چک، خواهان باید ادعای خود را مبنی بر پرداخت وجه یا انیش و انحلال دین (به واسطه تهاتر، فسخ، اقاله یا عدم تحقق شرط) به اثبات برساند و صدور حکم منوط به احراز فراغ ذیل مدیون است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش ادعای فقدان سبب (بابت ضمانت یا حسن انجام کار بودن چک) با وجود صدور چک در وجه حامل، نحوهٔ ارزیابی دلایل و اماراتِ پرداخت وجه چک به صورت نقدی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر استرداد لاشه یک فقره چک به شماره [شماره چک] عهده بانک [نام بانک] به مبلغ [مبلغ] به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر چک مفقود شده باشد چه باید کرد؟
باید دستور عدم پرداخت به بانک داده و دعوای ابطال چک مطرح کرد.
آیا میتوان همزمان درخواست دستور موقت کرد؟
بله، اگر بیم انتقال چک به شخص ثالث وجود دارد، میتوان درخواست دستور موقت مبنی بر منع انتقال چک داد.
آیا برای استرداد چک باید حتماً قرارداد کتبی داشت؟
داشتن قرارداد کتبی بسیار کمککننده است، اما بدون آن نیز با شهادت شهود یا سایر امارات میتوان ادعا را ثابت کرد.
اگر دارنده چک آن را به شخص دیگری منتقل کند چه می‌شود؟
دعوا باید به طرفیت دارنده جدید (در صورت اطلاع) یا دارنده فعلی مطرح شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع چک و سفته در حقوق ایران: از صدور تا وصول ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استرداد لاشه چک ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.