دعوای الزام به تنظیم سند خودرو — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که خریدار خودرو، ثمن معامله را پرداخت کرده و خودرو را تحویل گرفته اما فروشنده از حضور در دفترخانه و انتقال رسمی سند به نام خریدار خودداری می‌کند. در این حالت خریدار برای تثبیت مالکیت خود و جلوگیری از مشکلات بعدی، الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی را از دادگاه می‌خواهد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (خریدار) علیه خوانده (فروشنده یا مالک رسمی خودرو).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل تنظیم قرارداد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد فروش (مبایعه‌نامه)، رسید پرداخت وجه، وکالت‌نامه (در صورت وجود)، مدارک شناسایی، استعلام وضعیت پلاک خودرو.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد اما بهتر است بلافاصله پس از امتناع فروشنده اقدام شود. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش معاملاتی خودرو (که توسط دارایی تعیین می‌شود) محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی به فروشنده
- ۲. ثبت دادخواست
- ۳. تشکیل جلسه رسیدگی
- ۴. صدور رای
- ۵. صدور اجراییه
- ۶. در صورت عدم حضور فروشنده، نماینده دادگاه در دفترخانه حاضر و سند را امضا می‌کند.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
با توجه به رأی وحدت رویه شماره ۶۶۹ دیوان عالی کشور، تنظیم سند رسمی خودرو در دفاتر اسناد رسمی الزامی نیست و برگ سبز صادره از مراکز تعویض پلاک، سند مالکیت محسوب می‌شود؛ با این حال، در دعاوی الزام به تنظیم سند، دادگاه‌ها همچنان بر اساس قرارداد بیع (مبایعه‌نامه) حکم صادر می‌کنند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم یا عدم لزوم تنظیم سند رسمی در دفترخانه / دیدگاه ۱: برگ سبز کافی است و الزام به تنظیم سند در دفترخانه فاقد وجاهت قانونی است / دیدگاه ۲: قرارداد بیع، تعهد به تنظیم سند در دفترخانه ایجاد کرده و باید اجرا شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
اعتبار مبایعه‌نامه‌های عادی در برابر برگ سبز، نحوه برخورد با خودروهای دارای خلافی یا ممنوع‌الخروجی پلاک، ضرورت حضور طرفین در دفترخانه برای فک پلاک.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به حضور در یکی از دفاتر اسناد رسمی و تنظیم سند رسمی انتقال خودروی ... به شماره انتظامی ... به نام خواهان به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر فروشنده فوت کرده باشد چه باید کرد؟
باید دادخواست را علیه ورثه او مطرح کنید.
آیا برای تنظیم سند باید مالیات نقل و انتقال پرداخت شود؟
بله، پرداخت مالیات نقل و انتقال خودرو بر عهده فروشنده است.
اگر خودرو در توقیف باشد چه می‌شود؟
تا زمانی که رفع توقیف نشود، امکان تنظیم سند رسمی وجود ندارد.
آیا میتوانم همزمان خسارت تاخیر در تنظیم سند را هم بخواهم؟
بله، اگر در قرارداد وجه التزام (جریمه) تعیین شده باشد، میتوانید آن را مطالبه کنید.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تنظیم سند رسمی ملک و خودرو در ایران؛ مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به تنظیم سند خودرو ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.